jadidlar merosida boshlang'ich ta'lim

PPTX 24 pages 1.6 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mustaqil ishi mustaqil ishi nizomiy nomidagi tdpu boshlang’ich ta’lim fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi (sirtqi) 406 - guruh talabasi abduraxmanova (ahmadjonova) visolaning boshlang’ich ta’lim pedagogikasi, innovatsiya va integratsiya fanidan tayyorlagan mavzu: jadidlar merosida boshlang'ich ta'lim reja: 1. xix asr oxiri xx asr boshlarida boshlang’ich ta’lim. 2. xiva xoni raximxon bahodirxoni soniy-feruz (1844-1910). 3. ruslashtirish siyosati davrida ta’lim. 4. xix asrning ikkinchi yarmida ma’rifatparvarlik faoliyati. 5. «raxnomai savod» (savod chiqarish rahbari) 6. «usuli savtiya»ning asoschilari. xix asr oxiri xx asr boshlarida boshlang’ich ta’lim. boshlang`ich diniy maktablar keng tarqalgan edi, shahar maktablarida o`quvchilar soni 20-30 taga, qishloqda 10-15 taga yetgan. o`qishga 6 yoshdan qabul qilingan, o`zlashtirishiga qarab 7-12 yil o`qishgan. bularda alifbe, xaftiyak, chor kitob, sufi olloyor, qur’on o`rgatilgan. 1900 yili sirdaryo, farg`ona, samarqand viloyatida 333 ta qorixona bo`lib, 1203 o`quvchi o`qigan. qorixonada asosan qur’on yod oldirilgan. uni bitirganlar xalq orasida qur’on sura va oyatlarini aytib berib yurgan. qorixonalar katta maktablar yoki mozorlar …

2 / 24

yoda 10003 ta maktab, 1085 ta madrasa bo`lgan. xiva xoni raximxon bahodirxoni soniy-feruz (1844-1910) mahalliy bolalardan ilmli kishilar tayyorlash uchun xiva xoni raximxon bahodirxoni soniy-feruz (1844-1910) katta ishlar qildi. uning tashabbusi bilan saroyda maktab ochilib, bunda rus o`qituvchisi va mashhur qorilar dars berganlar. feruz farmoni bilan 1904 yil 10 noyabrda urganchda birinchi yangi usul maktab ochilgan. unda turkiyalik husayn kushayev ta’lim-tarbiya ishlarini olib borgan. 1906-07 yillarda qizlar maktabi ham tashkil qilinib, uning xotini komila kushayeva qizlarni o`qitgan. 1909 yili feruz qo`l ostidagi madrasalar soni 130 taga, o`quvchilar soni 2300 ga yetadi. feruz komil xorazmiyni toshkentga gimnaziya va maktablarda o`qitish usulini o`rganishga yuboradi. u qaytgach ishlar jonlanib ketadi. komil xorazmiy maktab o`quv dasturi va rejasida- riyoziyot, tarix, geografiya, tabiat, rus tili, ona tili, islomshunoslik fanlarini o`qitish belgilanadi. sharq mutafakkirlari va rus yozuvchilari asarlari o`rganiladi. feruz o`z saroyida tipolitografiya-toshbosimxona tashkil qiladi. navoiy, munis kabilarning asarlari nashr etiladi. 1865 yillarda markaziy osiyo to`liq …

3 / 24

ldan tilar edi: qo`l ostindagi o`zga millatlar ezilsunlar, xarob bo`lsunlar, saodat yuzin ko`rmasunlar, tilanchilar kabi yashasinlar». toshkentda dastlabki rus maktabi 1866 yili ochiladi. bunday maktablarda ruslar bilan birga mahalliy bolalar ham qabul qilinardi. o`qish faqat rus tilida olib borilardi. rus o`rta o`quv yurtlari ham ochila boshladi. 1876 yil toshkentda erlar va xotin-qizlar gimnaziyalari, 1870 yil o`quvchilar seminariyasi ochildi. bularda diniy bilimlar o`qitilmasdi, shuning uchun mahalliy bolalar kam edi. 1884 yil 19 dekabrda toshkentning eski shahar qismida birinchi rus tuzem maktabi ochildi. boshqa joylarda ham ochila bordi va 1904 yili ularning soni 57 taga yetdi rus tuzem maktablarida o`quvchilarga rus muallimi rus tili, arifmetika va boshqalarni utar, buning uchun o`qish vaqtining yarmi ajratilar, qolgan yarmida esa musulmon domla diniy darslar utardi. 1903 yil toshkentda qizlar uchun rus tuzem maktabi ochildi. lekin tezda yopildi. xix asrning ikkinchi yarmida ma’rifatparvarlik faoliyati keng yoyilib, qator ziyolilar pedagogik g`oyalar bilan chiqdilar. shulardan biri muhammad amin …

4 / 24

ir mash’alga o`xshatib, mash’al, qorongulni qanday yoritib tursa, ilm-fan ham insoniyatning baxt-saodati va istiqbolini shunday yoritib turishligini ta’kidlaydi. ahmad donish (1827-1897) o`zbek va tojik xalqining mashhur mutafakkiri, olimi va faylasufidir. uning asarlaridan «navodir-ul vaqoye» (nodir voqealar), «buxoro amirlarining tarjimai hollari», «yulduzlar tasviri», «globusdan foydalanish yo`llari» va boshqalar. xix asrning oxirlariga kelib o`zbek ma’rifatparvarlarining butun bir avlodi yetishib chiqadi. xx asrning 20-yillariga kelib ulangan bu avlod xalqimizning umumiy ma’rifatida, ijtimoiy-siyosiy yuksalishida va yangi turmushga tayyorlashda buyuk xizmat etdi. abduqodir shakuriy (1875-1943) ham shunday ma’rifatparvarlar-dan biri edi. u samarqandning rajabamin qishlog`ida bog`bon oilasida tug`iladi. eski maktab so`ngra samarqandda madrasada o`qiydi. u «tarjimon» gazetasidan ko`p narsalarni o`rganadi. 1901 yilda o`z qishlog`ida yangi usuldagi maktab tashkil qiladi. doska va partalar yasattiradi. tatar tilidagi darsliklardan foydalaniladi. chor hukumati bunday maktablar ochilishiga qarshi edi, ularni qattiq nazorat qilardi.bu maktab bolalarni 6 oyda savodli qilib chiqarardi. bunga eski maktab domlalari, mulla, eshonlar ham qarshilik qiladilar.shakuriy yilda bir …

5 / 24

lida yozilgan bo`lib, ko`p yillar qo`llanib kelinadi. kitobning kirishida tez savod chiqarishga oid maslahat berilgan. alifbe 46 betdan iborat bo`lib, 90 ta dars uchun mo`ljallangan edi. 1907 yili shakuriyning 2-kitobi «jameul hikoyat» (hikoyalar to`plami) yoziladi. u boshlang`ich sinf 2-sinfi uchun xrestomatiya tarzida bo`ladi. shakuriy 1923 yili «pravda» gazetasi e’lon qilgan «eng yaxshi o`qituvchi» konkursining g`olibi deb topiladi. abduqodir shakuriy (1875-1943) ismatilla rahmatillayev (1883-1962) xalq ta’limi rivojiga katta hissa qo`shgan pedagoglardan biri. u ham samarqandning rajabamin qishlog`ida kambag`al oilasida tug`iladi. uning savod chiqarishi va atoqli pedagog bo`lib yetishishida shakuriylar oilasining o`rni kattadir. u eski maktabda, 1901 yildan yangi usul maktabda o`qiydi. uni tamomlab, 1905 yildan shakuriy maktabida o`qituvchi bo`lib ishlay boshlaydi. rus tuzem maktabida ham o`qiydi. shakuriy «jameul hikoyat»ini nashr etishda qatnashadi. tajriba o`rgangach, hozirgi registon ko`chasida mehnatkashlar bolalari uchun yangi maktab ochadi. 1915 yili «alifbe ta’limi» kitobini yozadi. unga ko`plab tarbiyaviy ahamiyatga ega bo`lgan hikoya va she’rlar kiritilgan. i.raxmatillayev pedagog …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadidlar merosida boshlang'ich ta'lim"

mustaqil ishi mustaqil ishi nizomiy nomidagi tdpu boshlang’ich ta’lim fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi (sirtqi) 406 - guruh talabasi abduraxmanova (ahmadjonova) visolaning boshlang’ich ta’lim pedagogikasi, innovatsiya va integratsiya fanidan tayyorlagan mavzu: jadidlar merosida boshlang'ich ta'lim reja: 1. xix asr oxiri xx asr boshlarida boshlang’ich ta’lim. 2. xiva xoni raximxon bahodirxoni soniy-feruz (1844-1910). 3. ruslashtirish siyosati davrida ta’lim. 4. xix asrning ikkinchi yarmida ma’rifatparvarlik faoliyati. 5. «raxnomai savod» (savod chiqarish rahbari) 6. «usuli savtiya»ning asoschilari. xix asr oxiri xx asr boshlarida boshlang’ich ta’lim. boshlang`ich diniy maktablar keng tarqalgan edi, shahar maktablarida o`quvchilar soni 20-30 taga, qishloqda 10-15 taga yetgan. o`qishg...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "jadidlar merosida boshlang'ich ta'lim", click the Telegram button on the left.

Tags: jadidlar merosida boshlang'ich … PPTX 24 pages Free download Telegram