sitoplazma organoidlari

PPTX 15 pages 304.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 304.1 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:sitoplazma organoidlari mavzu:sitoplazma organoidlari tayyorladi:lapasova gulshoda reja: endoplazmatik to’r tuzilishi ribosoma haqida tushuncha golji apparatining tuzilishi lizosoma sentriol tuzilishi endoplazmatik to’r tuzilishi endoplazmatik toʻr, endop lazmatik retikulum — eukariotlar hujayrasining membranali umumiy organoidi. aqsh olimi k.porter fibroblastlar endoplazmasida kashf etgan (1945). uning nafis tuzilishi elektron mikroskop kashf etilganidan keyin oʻrganilgan. endoplazmatik toʻr hujayrada oʻzaro tutashgan bir qavat membrana bilan sitoplazmadan chegaralangan mayda vakuolalar va naychalar sistemasidan iborat. endoplazmatik toʻr qalinligi 5— 7 nm, koʻpincha yadroning tashqi membranasi va hujayra membranasi bilan tutashgan. endoplazmatik toʻr silliq (agranulyar) va donador (granulyar) boʻladi. silliq endoplazmatik toʻr membranasida ribosomalar boʻlmaydi. silliq endoplazmatik toʻr lipidlar horil boʻlishi va toʻplanishida, glikogen almashinuvida, triglitseridlar, steroid gormonlar sintezida, zaharli moddalar toʻplanishi va ajratilishida qatnashadi. muskul tolalaridagi silliq endoplazmatik toʻr sarkoplazmatik toʻrni hosil qiladi. bu toʻr sa ionlarini otib chiqarish yoki tuplash orqali muskullarning qisqarishi va boʻshashini boshqarib turadi. donador endoplazmatik toʻr membranasi ribosomalar joylashgan naychalar va yassi qopchiqlardan …

2 / 15

— bu oqsil biosintezida qatnashadigan hujayraning eng muhim nomembran organellasi. ribosomada irnk asosida aminokislotalardan tashkil topgan oqsil zanjiri hosil boʻladi. bu jarayon translyatsiya deb nomlanadi. eukariotlar hujayrasida ribosomalar endoplazmatik rettikulum memranasiga bogʻlanib yoki sitoplazmada erkin holatda joylashishi mumkin. ribosomalarning shakli sferik yoki ellipsoiddir, ularning diametri prokariotlarda 15-20 nanometr, eukariotlarda 25-30 nanometr tashkil etadi. ikki subbirlikdan tashkil topgan. kopincha bir necha ribosomalar bogʻlashib poliribosoma (polisoma) tashil etishi mumkin. eukariotlar hujayrasida ribosomalar yadrocha deb nomlanadigan maxsus yadro apparatida hosil bolishadi. ribosomalar (ribonuklein kislota va ...soma) — oʻz tarkibida ribonuklein kislotalarni saqlovchi sitoplazmaning doimiy, membranasiz organoidlari. ribosomaning kashf etilishi elektron mikroskopik tadqiqotlarning rivojlanishi bilan bogʻliq. har bir ribosoma diametri 20 nm dan oshmaydigan katta va kichik subbirliklardan iborat. subbirliklar qoʻshilishi yoki ajralishi mumkin. prokariotlarning xujayralarida ribosomalar nisbatan kichikroq boʻladi. ribosoma mitoxondriyalar va xloroplastlar tarkibida ham uchraydi. eukariotlar, prokariotlar, mitoxondriyalar va xloroplastlardagi ribosoma kimyoviy tarkibi jihatidan ham birmuncha farqqiladi. masalan, prokariotlarning p. ida oqsillarning …

3 / 15

zi uchun zarur boʻlgan oqsillar sintezlanadi. oqsil sintezi jadal kechuvchi hujayralarda ribosoma soni juda koʻp boʻladi. eukariot hujayralarda ribosoma yadrochada hosil boʻladi. dastlab dnk matritsasida ribosomal rnk (rrnk) sintezlanadi. soʻngra rnk oqsil molekulalari bilan qoʻshilib, ribosoma subbirliklarini hosil kiladi va yadrodan sitoplazmaga chiqariladi. golji apparatining tuzilishi golji kompleksi, golji apparati, plastinkasimon apparat — hamma eukariot hujayralar uchun xos organoid. golji kompleksini golji (1898) nerv hujayralarida kashf qilgan. strukturaviy va funksional birligi — diktiosoma. hujayra sitoplazmasida birbiri bilan umumiy toʻr orqali bogʻlangan 20 ga yaqin diktiosomalar boʻladi. g.k. koʻpincha sentriollarni oʻrab turadi, hujayraning g.k. joylashgan qismida ribosomalar deyarli boʻlmaydi. . sekretor hujayralarda g.k. hujayraning apikal qismida joylashadi. funksiyasi — oqsillarni modifikatsiyalash (glyukozalash, sulfatlash, fosforlash, qisman polipeptid zanjirni parchalash va b.), ajratiladigan mahsulotlarni granulalar holida taxlash, ayrim polisaharidlarni sintezlash, hujayra membranasini hosil qilish, lizosomalarni sintezlash. . oqsillar membranali pufakchalar ichida endoplazmatik toʻrdan g.k. ga oʻtadi. g.k.da ulardan murakkab oqsillar (lipoproteidlar, mukoproteidlar, mukopolisaharidlar) …

4 / 15

adi. golji apparati barcha eukaryotik hujayralarni (sitoplazmasida aniq belgilangan yadroga ega bo'lgan hujayralar) o'z ichiga olgan organella bo'lib, ichki membrana tizimining bir qismidir. u ko'plab hujayrali oqsillar va lipidlarni sintez qilish uchun muhim organella bo'lib, o'simliklarni qadoqlashda rol o'ynaydi. biroq, ko'p odamlar nima ekanligini bilishmaydi golji apparatining funktsiyasi. bu ko'plab hujayrali oqsillar va lipidlarni sintez qilish uchun muhim organella bo'lib, qadoqlash zavodi vazifasini bajaradi: hujayralar tomonidan ishlab chiqarilgan moddalarni sintez qiladi, qadoqlaydi va ularni sitoplazmadagi tegishli manzillarga tarqatadi. shu sababli, biz ushbu maqolani sizga golji apparati funktsiyasi, uning xususiyatlari va ahamiyati haqida bilishingiz kerak bo'lgan hamma narsani aytib berishga bag'ishlaymiz. hujayralar ushbu golji apparatlaridan bir yoki bir nechtasiga ega bo'lishi mumkin. (aslida, o'simliklarda yuzlab bor), odatda sitoplazmada yadro va endoplazmatik retikulum yaqinida joylashgan hujayraga qarab, har bir qurilma oqsillar yoki lipidlarni o'z ichiga olishi uchun o'zgaruvchan sonli to'plangan hovuzlar yoki "sumkalar" ni o'z ichiga olishi mumkin. lizosoma tuzilishi lizosoma (grekcha: …

5 / 15

zm qiladigan boʻlsa (avtoliz) avtofagirlovchi vakuollar (avtofagosomalar, sitolizosomalar) deyiladi. lizosoma yaxlit hujayra yoki hujayra oraligʻi moddalarini chiqarib tashlash (itbaliqlar dumining soʻrilib ketishi, togʻay oʻrnida suyak hosil boʻlishi, yalligʻlangan joydagi toʻqimalarning yemirilishi)da ham ishtirok etishi mumkin. ikkilamchi lizosomalarda oziq moddalarning chala parchalanib, qoldiq moddalarning toʻplanib borishi hujayraning qariganligini koʻrsatadi. oʻsimlik hujayrasida lizosomalar topilmagan. sentriol tuzilishi sentriol (lot. centrum, yun. kentrom — markaz, oʻrta nuqta) — hayvonlar va ayrim oʻsimliklar hujayrasining membranasiz organoidi. s.ni ingliz mikrobiologi f.fleming kashf etgan (1875). s. golji apparata yoniga joylashgan; diploid hujayralarda bir juft boʻlib, diplosoma deyiladi. s.dan biri yetuk (onalik), 2-si yetilmagan (qizlik) boʻladi. kizlik s. ona s.ning kichik nusxasi hisoblanadi. interfazaning sintez yoki undan keyingi davrida s. 2 hissa ortadi. mitoz profazasida diplosomalar bir-biridan itarilib, mitoz dukini hosil qiladi. poliploid hujayralarda s.lar soni xromosomalar toʻplami soniga mos keladi. s. yuksak oʻsimliklar, baʼzi zamburugʻlar, suvoʻtlar va ayrim sodda hayvonlarda boʻlmaydi. s. naysimon tuzilgan; uning devori 9 …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sitoplazma organoidlari"

mavzu:sitoplazma organoidlari mavzu:sitoplazma organoidlari tayyorladi:lapasova gulshoda reja: endoplazmatik to’r tuzilishi ribosoma haqida tushuncha golji apparatining tuzilishi lizosoma sentriol tuzilishi endoplazmatik to’r tuzilishi endoplazmatik toʻr, endop lazmatik retikulum — eukariotlar hujayrasining membranali umumiy organoidi. aqsh olimi k.porter fibroblastlar endoplazmasida kashf etgan (1945). uning nafis tuzilishi elektron mikroskop kashf etilganidan keyin oʻrganilgan. endoplazmatik toʻr hujayrada oʻzaro tutashgan bir qavat membrana bilan sitoplazmadan chegaralangan mayda vakuolalar va naychalar sistemasidan iborat. endoplazmatik toʻr qalinligi 5— 7 nm, koʻpincha yadroning tashqi membranasi va hujayra membranasi bilan tutashgan. endoplazmatik toʻr silliq (agranulyar) va donador ...

This file contains 15 pages in PPTX format (304.1 KB). To download "sitoplazma organoidlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sitoplazma organoidlari PPTX 15 pages Free download Telegram