o‘simlik va hayvon hujayralarining tuzilishi va funksiyalari haqida taqdimot

PPTX 21 pages 2.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

namangan davlat universiteti biotexnalogiya fakulteti biologiya yo’nalishi bio_eu_22 guruh talabasi axmadaliyeva muxlisaning o‘simliklar fiziologiyasi fanidan tayyorlagan taqdimoti o‘simlik va hayvon hujayralarining o‘ziga xos xususiyatlari. prokaroit va eukaroit hujayralar. yadro uning tuzulishi va funksiyalari. sitoplazma va uning zamonaviy modeli, vakuola, plastidalar, mitaxondriya, ribasoma, peroksisoma, lizasoma,endoplazmatik to‘r, golji apparati. sitoplazmaning harakati, protoplazmaning qovushqoqligi va elastikligi, diffuziya va osmos, turgor va plazmoliz,hujayraning so‘rish kuchi. o’simlik hujayrasi qattiq hujayra devoriga ega. devori sellulozadan iborat. plastidalar mavjud. fotosintez jarayoni amalga oshadi. plazmodermalar orqali aloqa mavjud. hayvon hujayrasi hujayra membranasi moslashuvchan va selektiv hususiyatga ega. hujayra devoriga ega emas. xloroplast va plastidalar mavjud emas. fotosintez qila olmaydi. o’sish va qayta tiklanish qobilyatiga ega. prokariot hujayralar yadrosi mavjud emas. bakteriyalar va arxeylar kiradi. kattaligi 1-10 mikrometr. genetik materiali sitoplazmada erkin joylashgan dnk dan iborat. eukariot hujayralar yadrosi mavjud murakkab tuzilishga ega. o’simliklar, hayvonlar, zamburug’lar va protistlar kiradi. membranali organoidlari( mitaxondriya, goldji aparati va endoplazmatik to’r) mavjud. это …

2 / 21

arakat-tayanch sistemasi hisoblanadigan sitoskeletni hosil qiladi. hayvon hujayralari sitoplazmasi organoidlari kam boʻlgan, plazmatik membranaga yaqin tashqi qismini ektoplazma, ichki, yadroga yaqin joylashgan organoidlarga boy qismini endoplazma deyiladi. oʻsimlik hujayralari sitoplazmasi hayvon hujayralaridan maxsus organoidlar — plastidalar va yirik vakuolalarning boʻlishi bilan farq qiladi. sitoplazma vakuolalar (frans. vakuole, lotincha: vacuus — boʻsh) — oʻsimlik va hayvonlar hujayrasida ichi suyuqlik bilan toʻlgan, sitoplazmadan membrana bilan ajralib turadigan boʻshliq. bir hujayralilarda ferment bilan toʻlgan hazm qilish vakuolalari, osmoregulyatsiya va ayirish funksiyasini bajaruvchi, qisqaruvchi vakuolalar, koʻp hujayrali hayvonlar hujayrasida esa ikkilamchi lizosomalar guruhiga mansub va oʻzida gidrolitik ferment saqlovchi, hazm qiluvchi va avtofaglovchi vakuolalar boʻladi. это изображение, автор: неизвестный автор, лицензия: cc by-sa .o’simlik barglarida va bir yillik novdalarida bo’ladi. .fotosintez jarayoni amalga oshiriladi. .atf ham sintezlanadi.. .har xil rangga ega plastidalar. .ular gular va mevalarga rang beruvchikaratinoidlardan iborat .rangsiz bo’ladi. .poya ,ildiz, tugunaklarda bo’ladi. .oqsil va moylar ham to’planadi. mitoxondriya (yun. mitos – …

3 / 21

ntezlanadi. peroksisomalar juda kichik tuzilmalar boʻlib (diametri 0.1–1 µm) mayda donador matritsaga ega. peroksisomalar tashqi tomondan bir qavat membrana bilan oʻralgan.[9] peroksisomalar tarkida organizm hayotiyligini taʼminlovchi oksidazalar hamda katalazalar joylashadi. peroksisomalar soni, hajmi va oqsil tarkibi oʻzgaruvchan boʻlib, hujayra turiga va atrof-muhit sharoitlariga bogʻliq. masalan, novvoylar ishlatadigan xamirturushlar yaxshi glukoza bilan taʼminlanganda faqat bir nechta, mayda peroksisomalar mavjudligi kuzatiladi. agar xamirturushlar juda uzun zanjirli yogʻ kislotalar bilan taʼminlansa 20dan 25gacha yirik peroksisomalar boʻlishi aniqlangan.[10] lizosoma — hujayra organoidi, hujayra ichida oziq hazm boʻlishini taʼminlaydi. zamburugʻlar va hayvonlar hujayrasida boʻladi. shakli pufakchaga oʻxshash, bir membranali, diametri 0,2—0,8 mkm. membranasi va matriksida 20 dan ortiq gidrolitik fermentlar (fosfataza, nukleazalar, katepsin, kollagenaza, glyukuronidaza, glyukozidaza va boshqalar) bor. fermentlari kuchsiz kislotali muhitda faol. hujayrada oʻnlab lizosoma bor. golji apparatida hosil boʻladi. endoplazmatik toʻr, endop lazmatik retikulum — eukariotlar hujayrasining membranali umumiy organoidi. aqsh olimi k.porter fibroblastlar endoplazmasida kashf etgan (1945). uning nafis tuzilishi elektron …

4 / 21

doplazmatik toʻr sarkoplazmatik toʻrni hosil qiladi. bu toʻr sa ionlarini otib chiqarish yoki tuplash orqali muskullarning qisqarishi va boʻshashini boshqarib turadi. donador endoplazmatik toʻr membranasi ribosomalar joylashgan naychalar va yassi qopchiqlardan iborat. donador endoplazmatik toʻr membranalariga birikkan ribosomalar kompleksi — poliribosomalarda oqsil sintezlanadi. sintezlangan oqsillar golji kompleksiaa toʻplanadi yoki hujayradan tashqariga chiqariladi. sintezlangan oqsillar dastlab donador endoplazmatik toʻr naychalariga tushib, u yerdan atf sarfi hisobiga hujayraning boshqa qismlariga tashilishi yoki naychalarda toʻplanib, modifikatsiyaga uchrashi mumkin. donador endoplazmatik toʻr oqsil sintezlaydigan organlar (meʼda osti bezi, soʻlak bezlari va boshqalar) hujayrasida koʻp boʻladi; ixtisoslashgan murtak hujayralarida boʻlmaydi. это изображение, автор: неизвестный автор, лицензия: cc by-sa sitoplazmna yosh-hujdyralarda aylanma va oqimsimon harakalda bo’ladi, undagi orgaoidlar ham birga qo’shilib passiv harakatla nadi, plazolemma va tonoplast tinch turadi. protoplazmaning aylanma (rotatsion) harakati ham kuzatiladi. bunda protoplazma hujayra po’stiga yaqin joylashadi. protoplazmaning harakati bir tomonga qarab yo’nalgan bo’ladi. buni suv o’ti elodeyada yaqqol kuzatish mukin. oqimsimon …

5 / 21

klik-protoplazmaning eng muhim xususiyatlaridan biri hisoblanadi. tirik protoplazmaning mexanik ta’sir natijasida o’zgarishi, so’ngra o’zining avvalgi holatiga qaytish xususiyati elastiklik deb ataladi. protoplazmaning ma’lum bir tuzi ima tarkibi uning elastikligiga sabab bo’ladi qovushqoqlik-hujayraning eng muhim xususiyat bo’lib unirg faolligint ko’rsatadi. qovushqoqlik deganda, eritmaning ushbu eritmadagi zarrachalaing o’zaro aralashishiga to’sqinlik qilish, qobiliyatiga aytiladi. qovushqoqlik sitoplazmani wuzilishini va kolloid zarrachalarning tortishuv kuchini belgilaydi. qovushqoqlik darajasi o’simlik turiga, naviga qarab o’zgaradi. ekologik omillar qovushqoqlikka bevosta ta sir etadi. masalan. qurg’oqchilka chidamli o’simlikdlar qovushqoqligimezofitlarga nisbatan yuqori b o’lsa, suvio’tlar hujayralarida buning teskarisi, ya’ni past bo’ladi, diffuziya va osmos hodisasi bir modda zarrachalarining ikkinchi modda zarrachalarining taqsimlanishini ta’minlovchi jarayonni diffuziya deyiladi erituvchi zarrachalarining yarim o’tkazgich parda orqali o’tish jarayoni osmos deyiladi. tashqi muhitdan hujayraga suvning kirishi hujayraning kolloid va osmotik xususiyatlaridan kelib chiqadi. masalan, quruq urug’ tuproqdan suvni shimib bo’rtadi, hajmi kattalashadi. urug’ mag’zida zahira moddalar ya’ni oqsillar, kraxmal hamda yog’larning mavjudligi urug’ning suvni katta kuch …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simlik va hayvon hujayralarining tuzilishi va funksiyalari haqida taqdimot"

namangan davlat universiteti biotexnalogiya fakulteti biologiya yo’nalishi bio_eu_22 guruh talabasi axmadaliyeva muxlisaning o‘simliklar fiziologiyasi fanidan tayyorlagan taqdimoti o‘simlik va hayvon hujayralarining o‘ziga xos xususiyatlari. prokaroit va eukaroit hujayralar. yadro uning tuzulishi va funksiyalari. sitoplazma va uning zamonaviy modeli, vakuola, plastidalar, mitaxondriya, ribasoma, peroksisoma, lizasoma,endoplazmatik to‘r, golji apparati. sitoplazmaning harakati, protoplazmaning qovushqoqligi va elastikligi, diffuziya va osmos, turgor va plazmoliz,hujayraning so‘rish kuchi. o’simlik hujayrasi qattiq hujayra devoriga ega. devori sellulozadan iborat. plastidalar mavjud. fotosintez jarayoni amalga oshadi. plazmodermalar orqali aloqa mavjud. hayvon hujayrasi hujayra membranasi mo...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "o‘simlik va hayvon hujayralarining tuzilishi va funksiyalari haqida taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simlik va hayvon hujayralarin… PPTX 21 pages Free download Telegram