marg‘inoniyning "hidoya" asarida iqtisodiy fikrlar

PPTX 37 стр. 471,7 КБ Бесплатная загрузка

37 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 471,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 37

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 37

презентация powerpoint 4-mavzu. o‘rta osiyodagi temuriylar davrigacha bo‘lgan iqtisodiy g‘oyalar reja: 1. marg‘inoniy “hidoya” asarida iqtisodiy fikrlar 2. farobiy asarlarida ehtiyoj, mehnat, mehnat taqsimoti, inson omilining yoritilishi 3. beruniyning asarlarida kishilik ehtiyoji, mehnat va xunar masalalari 4. ibn sino asarlarida iqtisodiyotga oid fikrlar 5. nizomulkning “siyosatnoma” asaridagi iqtisodiy fikrlar burhoniddin marg‘inoniy haqida buyuk vatandoshimiz - al -marg‘inoniy 1123 yilda,hozirgi marg‘ilon yaqinidagi rishton tumanida tugulgan. 1197 yili samarqandda olamdan o‘tgan va o‘sha joyda dafin etilgan. u yashagan davr o‘rta osiyoda uyg‘onish davrining birinchi bosqichi bo‘lmish ix-xii asrlarga to‘gri keladi burhoniddin marg‘inoniyning yozgan to‘rt jildlik kitobi burhoniddin marg‘inoniyning yozgan to‘rt jildlik “hidoya” kitobi sunniylik hanafiy mazxabi bo'yicha 55 dan ortiq kitob, yuzlab bobdan, tarkib topgan bo‘lib, islomdagi barcha mulkiy va nomulkiy huquqiy masalalarni qamrab olgan. hozirgi kunda ham ushbu asar misr, pokiston, hindiston universitetlarining o‘quv dasturlariga kiritilgan “hidoya”kitobi iqtisodiy munosabatlarning huquqiy asoslari islom ta’limotidagi fikrning tarkibiy qismini tashkil etadi. bu kitobni 1994 …

2 / 37

va qo‘riq yerlarni o‘zlashtirish xususida ovchilik, garovga qo‘yish, jinoyatlar xususida, hun haqi to‘lash, vasilik kabi masalalarga bag‘ishlangan ushbu asarda ushbu asarda yoritilgan masalalar tarkibidan ko‘rinadiki, u juda boy tarixiy tajribani o‘zida mujassamlashtirgan. chunonchi kishilar o‘rtasidagi munosabatlarda insonparvarlik, adolat barqaror bo‘lishida katta ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, tijorat ishlarida adolat, to‘g‘rilik, halollik, insonparvarlik qoidalariga rioya qilish nihoyatda zarur ekanligi qayd qilinadi. birovning haqiga hiyonat qilish, kishilarni aldash gunohi kabr sifatida ta‘riflanadi. «al-hidoya» «hidoya» sakkiz asrdan buyon islom dunyosi mamlakatlari uchun eng ishonarli manbalardan biri sifatida mo‘tabar qo‘llanma vazifasini o‘tab kelmoqda. so‘fiylik talimotida nafs deganda, inson fel-atvorida uning sha‘nini bulg‘aydigan illatlarni, jumladan, johillik, manmanlik, dunyoparstlik, poraho‘rlik, o‘g‘rilik, ta‘magirlik, xasislik, bahillik kabilarni tushunadi. nafsni engish uchun inson imtihon qilinadi, buning uchun u o‘zlikni anglashi kerak bo‘ladi “hidoya” asarida zakot “hidoya” asarida zakot masalasi zakot (ayrim yerlarda “sadoqot” deb nomlanadi) faqir, miskin, zakot yig‘uvchilarga, dilini islomga moyil qilishi uchun ayrim kofirlarga, qullarni ozod qilish uchun …

3 / 37

q va bo‘taloqlar ham umumiy hisobga kiritilmaydi, ammo 25 ta tuyadan bittasi, 66 tadan boshlab ikkita, 145 tadan ortigidan uchta tuya zakot hisobiga berilishi kerak. shu yerda muhim bir fikr borki, agar mol egasi shu molning (natura) o‘rniga uning bahosiga teng zakotni pul shaklida to‘lashi ham mumkin, deyiladi. kumush oltindan olinadigan zakot miqdori kumush narsalardan olinadigan zakotda o‘rtacha hisob (soliq olinishi mumkin bo‘lgan miqdori) 200 dirham deb belgilangan, bundan 2,5 foiz (ya‘ni 5 dirham) zakot olinadi. agar kumush miqdori 200 dirhamdan ortiq bo‘lsa, har qo‘shimcha 40 dirhamdan yana zakot beriladi va hokazo. oltindan olinadigan zakot miqdori o‘ziga xosdir. 20 misqolgacha zakot olinmaydi (bir misqol o‘rtacha 4,5 gramm ), 20 misqoldan yarim misqol (2,5 foiz) zakot to‘lanadi. farobiy asarlarida ehtiyoj, mehnat, mehnat taqsimoti, inson omilining yoritilishi farobiy (873-950) forobiy (873-950) o‘rta asr davri tabiiy-ilmiy va ijtimoiy bilimlarning qariyib barcha sohalarini o‘z ichiga oluvchi 160 dan ortiq risola yaratgan «qomusiy olim sifatida …

4 / 37

a ehtiyoj sezadi. ularni u bir o‘zi topa olmaydi va ularga erishish uchun kishilar jamoasiga muhtoj bo‘ladiki, uning har biri u ehtiyoj sezayotgan narsalardan biron-birini beradi. forobiyning mulkchilik to'g'risidagi qarashlari. forobiyning mulkchilik to'g'risidagi qarashlari. abu nasr forobiy mulkchilik haqida fikr yuritib, mulkka egalik qilish, undan maqsadga muvofiq foydalanish, o‘ziga to‘q yashash to‘g‘risidagi ilg'or fikrlami ilgari suradi. u odamlarga, avlodlarga zarar keltirmaydigan mol-mulk orttirish foydali ish ekanligi, boshqalar uchun zarar keltiradigan boylik to'plash, mol-mulk orttirish esa yomon odat ekanligini aytib o‘tadi. olimning ayniqsa «fozil odamlar shahri» asari diqqatga sazovar bo‘lib, unda mamlakatni boshqarish, xodimlar faoliyati, iqtisodiyotni olib borish bilan bog‘liq bo‘lgan muhim g‘oyalar keltiriladi. shuni ham ta’kidlab o‘tish kerakki, forobiy o‘z ustozi arastu g‘oyalarini har tomonlama talqin etadi va uni to‘ldirishga harakat qiladi, jamiyat shakllanishi uchun moddiy ehtiyojlarning ahamiyati haqidagi ta’limotni yaratdi, iqtisodiyot fanida muhim bo‘lgan «ehtiyoj» ni ta’riflab berdi. u moddiy boyliklar yaratishda mehnatning va mehnat qurollari o‘rnini aniqlab berdi. …

5 / 37

73-1048) 100 dan ortiq asar yaratgan bo‘lib, ularda mehnat boylikning asosi ekanligi to‘g‘risidagi g‘oya asosiydir. uning ko‘pgina fikr va qarashlari bugungi kun uchun ham ahamiyatini yo‘qotmagan. abu rayxon beruniy abu rayhon beruniy muhammad ibn ahmad abu rayhon beruniy muhammad ibn ahmad (4-sentabr, 973, kat, xorazm, 11-dekabr, 1048, g‘azna) — xi asr qomusiy olimi. beruniy juda yoshligidan ilm va fanga qiziqadi. u sevgan fanlar astronomiya, matematika, geodeziya, geografiya va mineralogiya bo'lgan beruniyning matematikaga va fanning boshqa sohalariga qo'shgan hissasini yozib qoldirgan 100 dan ortiq asaridan ham ko‘rish mumkin. ulardan eng yiriklari — “hindiston”, “yodgorliklar”, “qonuni mas’udiy”, davomi “geodeziya”, “mineralogiya” va “astronomiya” qolganlarini quyidagicha taqsimlash mumkin: matematikaga doirlari — 22 ta; astronomik asboblar haqida— 10 ta; astrologiyaga oid 21 ta; turli fanlar (fizika, mineralogiya, adabiyot, tarix va boshqalar) — 38 ta; turli tillardan tarjima asarlar 21 ta beruniyning bu asarlaridan atigi 30 ga yaqini bizning kunlargacha etib kelgan. “donishmandlik uyi” bag‘dodda tashkil …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 37 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "marg‘inoniyning "hidoya" asarida iqtisodiy fikrlar"

презентация powerpoint 4-mavzu. o‘rta osiyodagi temuriylar davrigacha bo‘lgan iqtisodiy g‘oyalar reja: 1. marg‘inoniy “hidoya” asarida iqtisodiy fikrlar 2. farobiy asarlarida ehtiyoj, mehnat, mehnat taqsimoti, inson omilining yoritilishi 3. beruniyning asarlarida kishilik ehtiyoji, mehnat va xunar masalalari 4. ibn sino asarlarida iqtisodiyotga oid fikrlar 5. nizomulkning “siyosatnoma” asaridagi iqtisodiy fikrlar burhoniddin marg‘inoniy haqida buyuk vatandoshimiz - al -marg‘inoniy 1123 yilda,hozirgi marg‘ilon yaqinidagi rishton tumanida tugulgan. 1197 yili samarqandda olamdan o‘tgan va o‘sha joyda dafin etilgan. u yashagan davr o‘rta osiyoda uyg‘onish davrining birinchi bosqichi bo‘lmish ix-xii asrlarga to‘gri keladi burhoniddin marg‘inoniyning yozgan to‘rt jildlik kitobi burhoniddin marg‘...

Этот файл содержит 37 стр. в формате PPTX (471,7 КБ). Чтобы скачать "marg‘inoniyning "hidoya" asarida iqtisodiy fikrlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: marg‘inoniyning "hidoya" asarid… PPTX 37 стр. Бесплатная загрузка Telegram