odam tayanch -harakatlanish apparati biomexanikasi

PPTX 18 pages 1.0 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. mavzu: odam tayanch -harakatlanish apparati biomexanikasi. reja: odam tayanch - harakatlanish apparati tarkibi odam tha elementlarining tuzilishi, funksiyalari va mexanik xossalari b o ‘g ‘iniar. odam tha tuzilishining biomexanik xususiyatlari odam tayanch-harakatlanish apparati (tha) ikki: passiv ("skelet va uning birikmalari,) va faol (mushaklar) qismlardan iborat. odam skeleti lokomotor funksiyani bajaradi. thaning passiv qismi quyidagi elementlardan tashkil topgan: > skelet suyaklari (85 nafar juft bo‘lgan va 36 nafar juft bo‘lmagan suyaklar) > suyak birikmalari (uzluksiz, yarim uzuq va uzuq birikmalar) - skelet suyaklarini yaxlit holda birlashtirish imkoniyatini beradigan, ularni bir-birini yonida ushlab turadigan va ma’lum darajadagi siljuvchanligini ta’minlaydigan anatomik birikmalar. tha biomexanikasi, asosan, suyaklarning birikmalarini - bo"g‘inlami qarab chiqadi. > bogtamlar- suyaklarning birikmalarini mustahkamlashvaular o‘rtasidagi siljuvchanlikni chegaralash uchun xizmat qiladigan elastik birikmalar. harakat apparatining passiv qismi tarkibiga suyaklar va ularning birikmalari kiradi. skeletning mexanik funksiyalari tayanch, himoya va harakatni ta’minlash qobiliyatiga …

2 / 18

n matga kelib tushadi. sezgir neyronlarning tanalari mat chegarasidan tashqariga chiqarilgan 180 bo4lib, ular orqa miya va bosh asablarining sezgir bogtamlarida (uzel) yotadi (ganglilarda). thaning biomexanik funksiyalari quyidagilar hisoblanadi: > tayanch — yumshoq teri va organlar uchun tayanchni, shuningdek yuqorida yotgan tana segmentlarini ushlab turilishini ta’minlaydi; > lokomotor (harakatlantiruvchi) - odam tanasini fazodagi siljishlarini ta’minlaydi; > himoya - ichki organlarni shikastlanishlardan (yorilishdan) himoya qiladi. > biomexanika nuqtai nazaridan, odamning tayanch-harakatlanish apparati siljuvchan biriktirilgan hamda ma’lum otchamlarga, massalarga, inersiya momentlariga ega bo‘lgan va mushak motorlari (dvigatellari) bilan ta’minlangan jismlarning boshqariladigan sistemasidan tashkil topgan bo‘ladi. thaning biomexanik funksiyalari quyidagilar hisoblanadi: > tayanch — yumshoq teri va organlar uchun tayanchni, shuningdek yuqorida yotgan tana segmentlarini ushlab turilishini ta’minlaydi; > lokomotor (harakatlantiruvchi) - odam tanasini fazodagi siljishlarini ta’minlaydi; > himoya - ichki organlarni shikastlanishlardan (yorilishdan) himoya qiladi. > biomexanika nuqtai nazaridan, odamning tayanch-harakatlanish apparati siljuvchan biriktirilgan hamda ma’lum otchamlarga, massalarga, inersiya momentlariga ega bo‘lgan …

3 / 18

ning alohida bir qismi) bilan qoplangan. skelet suyaklarining mexanik (tayanch, lokomotor va himoya) va biologik (mineral almashuvlarda ishtirok etish, qon aylantirish va immun) funksiyalari bir-biridan farqlanadi. tha biomexanikasida suyaklarning mexanik funksiyalari va ular bilan bogtiq botgan mexanik xossalar qaraladi. suyaklarning tayanch funksiyasi odam tanasining har bir segmenti ichidagi ularning markaziy holati bilan bogtiq hamda tha boshqa elementlari: mushaklar va bogtamlaming mexanik tayanchini ta’minlaydi. bundan tashqari, oyoqlar va umurtqa pog‘onasining suyaklari tananing yuqorida yotgan segmentlari uchun tayanchni ta’minlaydi. skelet mushaklari suyak richaglarini harakatga keltiradi yoki muvozanat saqlanishini ta’minlaydi. shu tufayli harakatlantiruvchi harakatlarni va statik holatni bajarish mumkin. suyaklarning lokomotor funksiyalari ana shunda namoyon botadi. bosh, ko‘krak qafasi va tos suyaglari ichki organlarni turli shikastlanishlardan himoya qiladi. s u y a k ltim in g m e x a n ik x o ss a la r i ularning turli-tuman funksiyalari bilan aniqlanadi. oyoqlar va qo‘llarning suyaklari zichlashgan suyak to‘qimasidan (to‘qima-organizm kataklari-yacheykalari …

4 / 18

$lanadi. suyak to‘qimasining c h o ‘zilish d a g \ mustahkamligi 125 mpa dan 150 mpa gacha bo‘ladi. u qarag‘ayni shunday sifatidan yuqori va cho‘yanniki bilan teng. siqilishda suyaklarning mustahkamligi yana ham yuqori. uning son qiymati 170 mpa ga teng. e g ilish d a suyaklarning mustahkamlik qobiliyati sezilarli darajada kam. masalan, son suyagi egilish bo‘yicha 2500 n gacha yuklamaga chidaydi. deformatsiyaning bunday ko‘rinishi amaliyotda, kundalik hayotda ham, sport sohasida ham, keng tarqalgan. masalan, sportchi halqalarda «xoch - krest» holatini ushlab turishida qo‘llarning egilishi bo‘yicha deformatsiyasi sodir bo‘ladi. harakat davomida suyaklar faqat cho‘zilib, siqilib va egilibgina qolmay, balki o'raladi ham. b u ra lish d a su ya k la rn in g mustahkamligi 105,4 mpa ni tashkil qiladi. u insonning 25-35 yoshli davrida eng katta bo‘ladi. yoshi ulg‘ayib borgan sayin 90 mpa gacha pasayadi. bo‘g‘in - suyak zvenolarining bogdanishini ta’minlaydigan va suyaklarni bir-biriga nisbatan siljuvchanligi uchun sharoit yaratadigan …$

5 / 18

nazaridan, qattiq zvenolardan (suyaklardan) va ma’lum bo‘g‘inlarning kinematik juftlaridan tashkil topgan murakkab biomexanizm sifatida qarash mumkin. shu nuqtai nazardan quyidagilar o‘zaro farqlanadi: bir o‘qli bo‘g ‘inlar. ularda harakat faqat bitta o‘qqa nisbatan sodir bo‘ladi. bu bo‘g‘inlar bitta erkinlik darajasiga ega. odam organizmida bunday bo‘g‘inlarni 85 ta sanash mumkin. ikki o‘q/i bo‘g ‘inlar. ularda harakat ikkita o‘qqa nisbatan sodir boiadi. bu bo‘g‘inlar ikkita erkinlik darajasiga ega. odam organizmida 33 ta ikki o‘qli bo"g‘inlar mavjud. ko‘p o‘qli bo‘g ‘inlar. ularda harakat uchta o‘qqa nisbatan sodir bo‘ladi. bu bo‘g‘inlar uchta erkinlik darajasiga ega. odam organizmida bunday bo‘g‘inlar 29 ta. paylar va bog‘lamlar. paylar - ularni suyaklar bilan bogdanishini ta’minlaydigan mushak komponentalaridir. paylarning asosiy funksiyasi suyak mushagi kuchlanishini uzatish hisoblanadi. bog‘lamlar — suyak zvenolarini bevosita bir-biriga yaqinda ushlash orqali bo‘g‘inning stabillikni ta’minlaydigan komponentasi. paylar i bog‘lamlar quyidagi mexanik xossalar: mustahkamlik, nisbiy deformatsiya qiymati (s), shuningdek son jihatidan bo‘ylama elastiklik moduli (yung moduli)ga teng elastiklik …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam tayanch -harakatlanish apparati biomexanikasi"

1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. mavzu: odam tayanch -harakatlanish apparati biomexanikasi. reja: odam tayanch - harakatlanish apparati tarkibi odam tha elementlarining tuzilishi, funksiyalari va mexanik xossalari b o ‘g ‘iniar. odam tha tuzilishining biomexanik xususiyatlari odam tayanch-harakatlanish apparati (tha) ikki: passiv ("skelet va uning birikmalari,) va faol (mushaklar) qismlardan iborat. odam skeleti lokomotor funksiyani bajaradi. thaning passiv qismi quyidagi elementlardan tashkil topgan: > skelet suyaklari (85 nafar juft bo‘lgan va 36 nafar juft bo‘lmagan suyaklar) > suyak birikmalari (uzluksiz, yarim uzuq va uzuq birikmalar) - skelet suyaklarini yaxlit holda birlashtirish imkoniyatini beradigan, ularni bir-birini yonida ushlab ...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "odam tayanch -harakatlanish apparati biomexanikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam tayanch -harakatlanish app… PPTX 18 pages Free download Telegram