tayanch-harakat apparati

PPTX 23 pages 4.1 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

презентация powerpoint rеjа: tayanch-xarakat apparatining ahamiyati va vazifasi. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. suyaklarning tuzilishi, birikishi va uning yosh xususiyatlari. bosh, gavda va qo‘l-ayoq skeletining o‘sish va rivojlanishi. muskul sistemasi. muskullarning dinamik va statik ishi. tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. tayanch-harakat apparatining ahamiyati va vazifasi. harakat organlari tizimiga - suyaklar (skelet), bo’g’im va boylamlar hamda muskullar kiradi. suyaklar, bo’g’im va boylamlar harakat organlarining passiv elementlari hisoblanadi. harakat apparatining faol qismi bu - muskullar hisoblanadi. harakat organlari tizimi – yaxlitdir; har bir organ va uning qismlari bir-biri bilan uzviy bog’liq holda shakllanadi va faoliyat ko’rsatadi. skelet har bir organni va butun tananing tayanchi va himoyachisi bo’lib xizmat qiladi. muskullar barcha suyakli ko’targichlarning harakatini ta’minlaydi. skelet tananing tuzilish asosini tashkil etadi va jiddiy darajada uning o’lchami va shaklini aniqlaydi. yaqin vaqtlargacha odamlar organizmidagi skeletning roli, tananing tayanch va harakat faoliyatidagi ishtiroki bilan uning funksiyasi chegaralangan deb hisoblanib …

2 / 23

‘lib, bularning 85 tasi juft, 36 tasi toq suyaklardan iborat. skeletdagi ba’zi suyaklar (miya qutisi, yuz suyaklari, qisman o‘mrov suyagi va boshqalar) bevosita biriktiruvchi to‘qimadan rivojlanadi. bunday rivojlanishda biriktiruvchi to‘qima hujayralariga ohak tuzlari so‘rilib, suyak hujayralari vujudga keladi. skeletdagi suyaklarning ko‘pchiligi tog‘ay to‘qimasining suyak to‘qimasiga aylana borishi bilan rivojlanadi va tog‘ay to‘qimasining ichida suyaklanish nuqtalari vujudga keladi. birinchi suyaklanish nuqtalari embrional rivojlanishning 7-8-haftalarida vujudga kela boshlaydi. yangi tug'ilgan bola skeletida ko‘pchilik suyaklanish nuqtalari vujudga kelgan bo‘lib, skeletda tog‘ay qismlari ko‘p bo‘ladi. hayot mobaynida suyaklar о‘sib rivojlana boradi. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. suyaklarning tuzilishi. suyakning tashqi yuzasi biriktiruvchi to`qima pardasi bilan qoplangan, suyak utsi pardasi deb shunga aytiladi. suyak usti pardasi kattalardagiga qaraganda, yoshlarda ancha qalin bo`ladi. suyaklarning bo`g`im tomonidagi uchlarigina suyak usti pardasi bilan qoplanmaydi. suyak usti pardasi qon tomirlari va nervlarga boy. kasalliklar va shikastlanishlarda suyaklarning hajmi o`sib, kamomadi o`rnining to`lib turishi suyak usti pardasining hujayralari …

3 / 23

hun mustahkam va yengil bo`ladi. zich qatlamining o`rta qismida uzunasiga yo`nalgan bir qancha kanallar bor, bularda suyakni oziqlantiradigan qon tomirlari joylashgan. bolalarda shunday kanallar soni kattalardagiga qaraganda ko`proq va diametri ham kattaroq bo`ladi. suyaklar shakli va funksiyasiga ko`ra: naysimon, yassi (havo saqlaydigan g`ovak) va aralash suyaklarga bo`linadi. naysimon suyaklar oyoq-qo`llarning asosini tashkil qiladi va muskullar bilan harakatga keladigan richaglar vazifasini bajaradi. ular uzun va kalta naysimon suyaklarga bo`linadi. masalan, yelka, bilak, son, boldir suyaklari uzun, oyoq va qo`llarning barmoq falangalari, kaft usti suyaklari kalta naysimon suyaklar qatoriga kiradi. yassi suyaklarga kallani yassi (qopqoq) suyaklari va yassi kamar-kurak va chanoq suyaklari kiradi. g`ovak suyaklarga qovurg`alar, to`sh suyagi, umurtqalar, qo`l-oyoq kaft usti suyaklari, sesamasimon suyaklari kiradi. aralash suyaklarga bir qancha suyaklarning birikishidan vujudga kelgan kalla suyagining asosiy qismini tashkil etuvchi suyaklari kiradi. suyaklarni birikishi. suyaklarni birikish joyi bo`g`im deyiladi. odam organizmida 230 ta bo`g`im bo`ladi. ular skeletning harakat bo`ladigan hamma joyida mavjud: …

4 / 23

adi. u bo`g`im yuzalari o`rtasida tortish kuchini vujudga keltirib, bo`g`imlarni mutsahkamlaydi, turli harakatlarda suyaklarga tushadigan yuk va turtkilarni yumshatadi, tog`ay to`qimasining oziqlanishida ishtirok etadi. bosh skeleti. bosh skeleti - kalla suyagi deyiladi. u ikki qismdan: miya qismi va yuz qismidan iborat. kalla suyagining miya qismida bosh miya va sezgi organlari: ko`rish, eshitish, muvozanat, yuz qismida, yuqori nafas yo`llari, hid bilish organlari, ovqat hazm qilish sistemasining boshlang`ich bo`limi joylashadi. yuzning shaklini - yuz qismi suyaklarining yig`indisi ifodalaydi. kalla suyagi 23 ta suyakdan tashkil topgan. ularning hammasi pastki jag` va til osti suyagidan tashqari, uzluksiz chok bilan o`zaro mustahkam birikkan. uning yuqori qismi gumbazi, ya'ni qopqog`ini, pastki qismi kalla suyagining asosini tashkil qiladi. asosidagi juda ko`p kanallar, teshiklar orqali nervlar va qon tomirlari o`tadi. katta ensa teshigi orqali esa kalla suyagi bo`shlig`i orqa miya kanali bilan tutashadi. yangi tug`ilgan chaqaloqning boshchasida suyak bilan qoplanmagan liqildoqlar bo’ladi. peshona, ensa liqildoqlari va kalla suyagining …

5 / 23

ing asosiy qismi hisoblanadi. u umurtqalararo elastik tog`ay disklari va boylamlari bilan o`zaro birikkan 33-34 ta umurtqadan tashkil topgan. asosiy yuk umurtqalarning yadrosiga tushadi, chunki u amartizatsiyalovchi vazifani bajaradi va hamon o`ziga xos bo`lgan qayishqoqlik hamda elastiklikni saqlab qolar ekan, umurtqalar tanasi ortiqcha dinamik nagruzkani zarar yetkazadigan ta'siridan himoyalangan bo`ladi. 5 ta bo`limdan: 7ta bo`yin, 12ta ko`krak, 5ta bel, 5ta dumg`aza, 4-5ta dum umurtqalaridan iborat. umurtqa pog`onasi o`sib rivojlangan sari, tog`ay to`qimalari suyak to`qimalari bilan almashinadi va bu asta-sekin boradigan jarayon hisoblanadi. bo`yin, ko`krak va bel tog`ay to`qimalari - 20 yoshga kelib, dumg`azani - 25 yoshda, dum suyaklarini - 30 yoshda suyaklanishi kuzatiladi. umurtqa pog`onasi bola hayotining birinchi yilida, shuningdek, 11 yoshdan - 14 yoshgacha ayniqsa jadal sur'atda o`sadi. umurtqa pog`onasining o`sishi taxminan 20 yoshda tugallanadi. umurtqa pog`onalari katta odamlar umurtqa pog`onasining 4 joyida fiziologik bukilmalar borligi ro`y-rost ko`rinib turadi: bo`yin lordozi, ko`krak kifozi, bel lordozi va dumg`aza-dum kifozi deb …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch-harakat apparati"

презентация powerpoint rеjа: tayanch-xarakat apparatining ahamiyati va vazifasi. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. suyaklarning tuzilishi, birikishi va uning yosh xususiyatlari. bosh, gavda va qo‘l-ayoq skeletining o‘sish va rivojlanishi. muskul sistemasi. muskullarning dinamik va statik ishi. tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. tayanch-harakat apparatining ahamiyati va vazifasi. harakat organlari tizimiga - suyaklar (skelet), bo’g’im va boylamlar hamda muskullar kiradi. suyaklar, bo’g’im va boylamlar harakat organlarining passiv elementlari hisoblanadi. harakat apparatining faol qismi bu - muskullar hisoblanadi. harakat organlari tizimi – yaxlitdir; har bir organ va uning qismlari bir-biri bilan uzviy bog’liq holda shakllanadi va faoliya...

This file contains 23 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "tayanch-harakat apparati", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch-harakat apparati PPTX 23 pages Free download Telegram