darё ўzani ni tartibga solish usullari

PPTX 30 pages 1.4 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint 5- мавзу: дарё ўзанини тартибга солиш усуллари. режа: дарё ўзанини тартибга солиш тўғрисида умумий маълумотлар. дарёларнинг юқори оқимлари ва уларнинг ирмоқларини тартибга солиш 1.daryo oʼzanini tartibga solish toʼgʼrisida umumiy maʼlumotlar. 2.daryoning yuqori qismi va irmoqlarini tartibga solish. 3.daryo oʼzanini va uni aloxida qismlarini tartibga solish. 4.rostlash inshootlari. 5.rostlovchi inshootlar qurilmasining xususiyatlari va ular uchun ishlatiladigan ashyolar. 6.qirgʼoqni mustaxkamlovchi qoplamalar qurilmasi дарё ўзанини тартибга солиш тўғрисида умумий маълумотлар. ўзан жараёнлари ҳақида умумий тушунчалар. ўзан жараёнлари - бу сув оқимининг табиий ёки сунъий дарё ўзани билан ўзаро таъсири ҳодисалари. бу ўзаро таъсирда, бир томондан, ўзан сув оқимини бошқаради, унда тезликларнинг тарқалишининг маълум бир характерини ҳосил қилади (оқимнинг тезлик майдони), бошқа томондан, оқим, унинг тезлик майдонига кўра, ўзани ўзгартиради. ўзан торайган жойларида, тезлиги етарлича юқори бўлган жойларда, ерозия, тортиш ва чўкиндиларни кўтарилииши ва ташилиши жараёнлари мавжуд бўлиб, улар тезлик паст жойларда чўкадилар. шунинг учун, дарё ўзани аги чуқурликлар оқим узунлиги бўйлаб …

2 / 30

заро таъсири ва тўшак фунтининг ерозияга чидамлилиги билан содир бўлади. дарё ўзанининг ювилиши ерозия деб аталади, тубининг ювилиши чуқур ерозия дейилади; қирғоқлар ювилиши - ёндош ерозия. табиий ўзанларда ўзаро оқимлар муқаррар равишда дарё водийсининг геологик тузилишининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан холда кўндаланг оқимлар ривожланади, катта дарёлар учун еса йернинг айланиши билан боғлиқ бўлган cориолис кучининг таъсири натижасида ҳам ривожланади. натижада, дарё бурилишлар шаклига ега бўлади, унинг бурилишларида суюқлик оқими кўндаланг айланиши ва ён ерозияси кучаяди. шу сабабли, чўкиндилар оқиши дарё оқими бўйлаб ҳам оқимга кўндаланг содир бўлади, бу дарё тубининг релйефининг мураккаб шаклларини яратади, бу еса дарё водийси чўкинди қатламлари орасида заифликлар, уланишлар ва ўзаннинг доимий ҳаракатланишига олиб келади - ўзан ўраланиши. эрозия жараёнлари, айниқса, тошқинлар пайтида кучли бўлади, шу жумладан тўфонли; ўзанларда улар оқим тезлиги ўзгарган жойда пайдо бўлади: ўзан егри бўлганда, ўзан тармоқларга бўлинади, ирмоқларнинг қўшилиш жойи ва бошқаларда. aгар дарё ҳавзасини бир бутун деб ҳисобласак (29.1 …

3 / 30

ниш билан шуғулланадиган фан соҳаси. ўзан жараёнларининг динамикаси қонунлари ёпишқоқ суюқлик ҳаракати назариясига, турбулент оқим назариясига, ерозия ҳодисалари назариясига ва бошқаларга асосланган. бироқ, ўзан жараёнларининг стационар бўлмаганлиги сабабли, назарий тадқиқотлар катта қийинчиликларга олиб келади, шунинг учун ўхшашлик назариясига асосланган дала кузатувлари ва лаборатория моделлаштириш ўзан жараёнлари динамикасида катта аҳамиятга ега. 29.1- rasm. daryodagi eroziya jarayonlarining sxemalari. дарёни бўйлама қирқими. юқори оқим ўрта оқим қуйи оқим чуқурли эрозия вақтинча тенлик аккумуляция (ўзан кўтарилиши) ўзан пасайиши ёнлама эрозия чиқариш конуси дарё режаси ўзан пасайиши ўзан шакллари эски ўзанлар эрозия мухити ўзан жараёнлари динамикасининг енг муҳим амалий муаммолари: ўзанлар ва тиндиргичларда чўкиндилар қатламланиши, сув омборларининг лойланиши, сув иншоотларининг қуйи бъефидаги тубининг ерозияси, ўзанни иншоотлар (кўприклар, тўсгичлар, сув олувчилар) билан чекланганида ювилиши, навигация ўзанларини текислаш (тўғрилаш), сел тушиши оқибатлари билан назорат қилиш ва бошқалар. чўкмалар ҳаракати назарияси ҳақидаги баъзи маълумотлар. ўзан оқимлари ҳар доим маълум миқдордаги қаттиқ заррачаларни ўз ичига олади ва харакатлантиради, улар …

4 / 30

нг бирлиги учун чўкинди массасининг (ёки ҳажмли) миқдори билан аниқланадиган оқимнинг лойқалиги деб аталади. чўкиндиларнинг асосий характеристикаларидан бири - бу заррачаларнинг гидравлик катталиги - турғун сувда доналарнинг бир хил тушиш тезлиги. умумий ҳолатда, оқимдаги доналарнинг гидравлик катталиги уларнинг ўзига хос оғирлигига, шаклига, ҳажмига, суюқликнинг ёпишқоқлигига, унинг ҳарорати ва лойқалигига боғлиқ. заррачаларни гидравлик йириклигини аниқлаш учун улкан експериментал материални умумлаштириш асосида емпирик боғлиқликлар, жадваллар, графикалар мавжуд. дарё ташидиган кўтарилган чўкмаларнинг тахминий миқдори, яъни. оқимнинг ташиш имкониятларини, масалан, с.х. aбалянц формуласи бўйича баҳолаш мумкин: = 18,4 v³ / (r) (29.1) бу ерда - оқимнинг лойқалиги, кг/м³; v - ўртача оқим тезлиги, м/с; r - гидравлик радиус ва; - чўкиндиларни ўртача гидравлик йириклиги, мм/с. оқимнинг ҳақиқий лойқалиги ва унинг ташиш имкониятларини билиш ўзан жараёнларининг мумкин бўлган табиатини баҳолаш имконини беради. aгар ҳақиқий лойқалик оқимнинг ташиш қобилиятидан ошса, у ҳолда чўкинди чўкма жараёни содир бўлади, акс ҳолда - ювилиш. механик таркибига кўра, қуйиқа туб …

5 / 30

н: s = ghi (29.2) бу ерда - сув зичлиги, g - тортишиш тезлиги, h - оқим чуқурлиги, i - сув юзасининг қиялиги. aгар дарё туби заррача заррача катталигига (диаметрига) ега бўлган бир ҳил бўлмаган ёпишқоқ бўлмаган тупроқдан иборат деб фараз қилсак, у ҳолда қалинлиги юқори тупроқ қатламининг 1 м² томонидан қўлланиладиган кесиш қаршилиги r билан ифодаланади: r = g(-)(f i) (29.3) бу ерда - тупроқ заррачасининг зичлиги, f- бирлашмаган тупроқнинг ички ишқаланиш коеффициенти, i- туб қиялиги. барқарорлик шарти тенгсизлик r>s бажарилганда бажарилади: шундан келиб чиқадики, дарё тубидаги бирлаштирилмаган тупроқ заррачаларининг диаметри, ҳаракатланувчи оқимда барқарор бўлиб, ифодадан аниқланиши мумкин: > / [(-)(f i)]; яъни > (29.4) бу ерда a = / [(-)(f i)]; шу билан бирга, суюқлик туб қисмдаги заррачалар атрофидан оқганда, уларга гидродинамик куч таъсир қилади, бу заррачаларнинг катталигига ва уларнинг оқим шароитига боғлиқ бўлиб, бу фронтал босим f деб қабул қилинади. тупроқнинг енг майда заррачалари ва шакллари яхши …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "darё ўzani ni tartibga solish usullari"

презентация powerpoint 5- мавзу: дарё ўзанини тартибга солиш усуллари. режа: дарё ўзанини тартибга солиш тўғрисида умумий маълумотлар. дарёларнинг юқори оқимлари ва уларнинг ирмоқларини тартибга солиш 1.daryo oʼzanini tartibga solish toʼgʼrisida umumiy maʼlumotlar. 2.daryoning yuqori qismi va irmoqlarini tartibga solish. 3.daryo oʼzanini va uni aloxida qismlarini tartibga solish. 4.rostlash inshootlari. 5.rostlovchi inshootlar qurilmasining xususiyatlari va ular uchun ishlatiladigan ashyolar. 6.qirgʼoqni mustaxkamlovchi qoplamalar qurilmasi дарё ўзанини тартибга солиш тўғрисида умумий маълумотлар. ўзан жараёнлари ҳақида умумий тушунчалар. ўзан жараёнлари - бу сув оқимининг табиий ёки сунъий дарё ўзани билан ўзаро таъсири ҳодисалари. бу ўзаро таъсирда, бир томондан, ўзан сув оқимини бошқара...

This file contains 30 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "darё ўzani ni tartibga solish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: darё ўzani ni tartibga solish u… PPTX 30 pages Free download Telegram