diqqat turlari va uning xususiyatlari

PPTX 20 pages 9,1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 20
powerpoint 演示文稿 umumiy psixologiya kafedrasi o’qituvchisi toshmatov boboxon egamshukurovich mavzu:diqqat turlari va uning xususiyatlari diqqat va uning xususiyatlari reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. diqqatning fiziologik asoslari. 3. diqqat turlari: a) ixtiyorsiz diqqat b) ixtiyoriy diqqat v) ixtiyoriydan so`nggi (muvofiqlashtirilgan) diqqat. 4. diqqatning xarakterli xususiyatlari: a) diqqatning kuchi va barqarorligi b) bo`linishi v) ko`lami g) taqsimlanishi. 5. diqqatning rivojlanishi. mavzu bo`yicha tayanch tushunchalar: ixtiyorsiz diqqat - rejasiz, maqsadsiz, iroda kuchisiz ongning biror ob`ektga to`planishi. ixtiyoriy diqqat - diqqat turi bo`lib, reja, maqsad, iroda kuchi bo`ladi. optimal qo`zg`alish o`chog`i - diqqatning fiziologik asosi ixtiyoriydan so`nggi diqqat - diqqat turi bo`lib, muvofiqlashtir- ilgan diqqat turi. kuchishi - diqqatning bir ob`ektdan ikkinchi ob`ektga ko`chishi. barqarorligi - diqqatning doimiyligi, turg`unligi, uzoq muddat. parishonxotirlik - diqqat xossasi bo`lib, asab tizimi charchaganda, shikastlanganda vujudga keladi. shaxsning ayni chog`dagi psixik faoliyati, ya`ni ehtiyojlarining yig`indisi shu damda ustunlik qilayotgan motiv tomon qaratilgan bo`ladi. odamga juda ko`p tashqi qo`zg`ovchilar …
2 / 20
qqati ongli ravishda qo`zg`algan, shu maqsadga bo`ysundirilgan bo`ladi. o`quvchining biron boshqa narsaga chalg`imasdan o`quv materialining mazmuniga zehn qo`yib o`tirishida uning psixik faoliyatining yo`nalishi ifodalanadi. psixik faoliyatning yo`naltirilishi deganda ana shu faoliyatning tanlashgina tushunilib kelmay, balki ana shu tanlanganni saqlab va qo`llab-quvvatlash tushuniladi. o`quvchilar diqqatini jalb qilish qiyinligini har qanday pedagog biladi. buning uchun maxsus pedagogik usullardan foydalanish zarur bo`ladi. diqqatda psixik faoliyatning yo`naltirilishi bilan birga uning to`planishi mazkur faoliyatga hech qanday aloqasi bo`lmagan boshqa narsalardek, hamma faoliyatdan diqqatni chalg`itish demakdir. diqqatning bir joyga to`planishi deganda mazkur faoliyatga butunlay berilish, unga ozmi - ko`pmi chuqur e`tibor berish tushuniladi. qandaydir bir suratli kitobni tez ko`rib chiqish maqsadida uni varaqlab chiqish mumkin. bunday holda diqqatning to`planishi kuchli bo`lmaydi. birorta qiyinroq kitobni undagi har bir bayon qilingan fikrni tushunib olishga intilib va undagi murakkab masalani boshidan oxirigacha tushunib olish har tomonlama o`zaro munosabatlarni qarab chiqish maqsadida uqish mumkin. bu holatdagi diqqatning to`planishi juda kuchli …
3 / 20
i bilan eslash va uning yangilik bilan farq qilmaydigan, lekin u ob`ekt favg`ulodda alohida ahamiyat kasb etgan ob`ektlarni idrok qilish bilan bog`liq bo`lishi mumkin. i.p.pavlov tomonidan kashf etilgan nerv jarayonlarining induktsiya qonuni diqqatning fiziologik asoslarini tushunib olish uchun ahamiyatga egadir. mana shu qonunga muvofiq, bosh miya po`stining bir joyida maydonga kelgan qo`zg`alish jarayonlari bosh miya po`stining boshqa joylarida tormozlanish jarayonlarini yuzaga keltiradi. bosh miya po`stining ayrim bir joyida yuzaga kelgan tormozlanish jarayoni bo'ladi a.a.uxtomskiy tomonidan ilgari surilgan dominantlik tamoyili ham diqqatning fiziologik asoslarini aniqlash uchun katta ahamiyatga ega. dominantlik tamoyiliga muvofiq miyada qo`zg`alishning har doim ustun turadigan hukmron o`chog`i mavjud bo`ladi, bu hukmron qo`zg`alish o`chog`i aynan shu damda miyaga ta`sir qilib, unda yuzaga kelayotgan hamma qo`zg`alishlarni qandaydir ravishda o`ziga tortib oladi va buning natijasida boshqa qo`zg`alishlarga nisbatan uning hukmronligi yanada oshib boradi. nerv tizimi faoliyatining tabiati qo`zg`alishning hukmron bo`lishi yoki dominantning mavjudligi bilan asoslanadi. bu hol psixologik jihatdan biror qo`zg`atuvchilarga …
4 / 20
ing maroqliligi, qiziqarli yoki kutilmaganda favqulotdaligi bilan odamni o`z - o`ziga jalb eta oladi. odam o`ziga ta`sir qilayotgan narsalarga, hodisalarga, bajarayotgan faoliyatiga beixtiyor berilib ketadi. masalan: biror ishni bajarayotgan odam radioda yoqimli kuy yoki ashulani eshitib qolsa yoki e`lonni eshitsa u beixtiyoriy qilayotgan ishini tashlab radioga quloq soladi. biroq biz ko`zlagan maqsad va qabul qilingan qaror tufayli ma`lum bir ishni bajarish lozimligini bilar ekanmiz, bunday holda diqqatning yo`nalishi va to`planishi ixtiyoriy tabiatga ega bo`lishi mumkin. biz bunday paytda diqqatimizni bajarayotgan ishimizga qaratishni maqsad qilib qo`yamiz. qo`zg`atuvchining to`xtatib ta`sir qilishi muhim ahamiyatga egadir. bizga doim ta`sir qilib turuvchi yorug`likka qaraganda ma`lum vaqt oralig`ida yonib - uchib turuvchi yorug`lik diqqatimizni o`ziga tezroq jalb qiladi. xuddi shuningdek qo`zg`atuvchining to`xtashi ham diqqatimizni jalb qiladi. masalan: o`quvchi bir xil shovqinda dars tayyorlayotgan bo`lsa (ventilyator shovqinida), shovkinni payqamaydi, agar shovqin to`xtasa u darhol sezadi. qo`zg`atuvchining tashqi xarakterimizga bog`liq bo`lgan diqqatni deyarli majburiy diqqat deb hisoblashimiz mumkin. …
5 / 20
umkin. bu toifadagi sabablarga maroqlilik hamda jozibadorlik kiradi. agar o`qituvchining gapirayotgan gapi har xil hissiyotlarni tug`diruvchi tasavvurlarni almashtirib tursa, o`quvchilarning diqqatlari so`saymaydi. bunday diqqatni emotsional diqqat deb atashimiz mumkin.diqqatni yuzaga keltiruvchi sabablarga yana ilgarigi tajribalarning ta`siri, jumladan bilimlarning va tasavvurlarimizning ta`siri, hamda ko`pincha diqqatni jalb qilishda ahamiyatga ega bo`lgan malaka va odatlarning ta`siri kiradi. diqqatni jalb qilishda inson shaxsi umumiy yo`nalishining va diqqatni yuzaga keltirishning muhim sabablaridan biri bo`lgan qiziqishlarning ta`siri nihoyatda kattadir. nimaiki narsa bizga bevosita qiziqarli bo`lsa, diqqatimizni beixtiyor o`ziga jalb qiladi. bolaning ilk yoshida ham, maktab yoshidagi paytlarda ham diqqatni jalb qilish uchun qiziqtirishning ta`siri qandaydir biror faoliyat bilan shug`ullanishga qaror qabul qilar ekanmiz, diqqatimizni hatto ayni chog`da biz uchun qiziqarli bo`lmagan, lekin shug`ullanishimiz lozim topgan narsalarga ongli suratda qaratamiz. ixtiyoriy diqqat ixtiyorsiz diqqatdan sifat jihatidan farq qiladi. mehnat maqsadga muvofiq faoliyatdir. maqsad ko`zlash esa o`z tarkibiga diqqatni yo`naltirishni ham oladi. ixtiyoriy diqqat xuddi ixtiyorsiz diqqat kabi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "diqqat turlari va uning xususiyatlari"

powerpoint 演示文稿 umumiy psixologiya kafedrasi o’qituvchisi toshmatov boboxon egamshukurovich mavzu:diqqat turlari va uning xususiyatlari diqqat va uning xususiyatlari reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. diqqatning fiziologik asoslari. 3. diqqat turlari: a) ixtiyorsiz diqqat b) ixtiyoriy diqqat v) ixtiyoriydan so`nggi (muvofiqlashtirilgan) diqqat. 4. diqqatning xarakterli xususiyatlari: a) diqqatning kuchi va barqarorligi b) bo`linishi v) ko`lami g) taqsimlanishi. 5. diqqatning rivojlanishi. mavzu bo`yicha tayanch tushunchalar: ixtiyorsiz diqqat - rejasiz, maqsadsiz, iroda kuchisiz ongning biror ob`ektga to`planishi. ixtiyoriy diqqat - diqqat turi bo`lib, reja, maqsad, iroda kuchi bo`ladi. optimal qo`zg`alish o`chog`i - diqqatning fiziologik asosi ixtiyoriydan so`nggi diqqat - diqqat turi b...

This file contains 20 pages in PPTX format (9,1 MB). To download "diqqat turlari va uning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqat turlari va uning xususiy… PPTX 20 pages Free download Telegram