diqqat turlari va uning xususiyatlari

DOCX 18 pages 35,9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 35,9 KB

Fayl turi DOCX

Pages 18

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

diqqat turlari va uning xususiyatlari reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. diqqatning fiziologik asoslari. 3. diqqat turlari: a) ixtiyorsiz diqqat b) ixtiyoriy diqqat v) ixtiyoriydan so`nggi (muvofiqlashtirilgan) diqqat. 4. diqqatning xarakterli xususiyatlari: a) diqqatning kuchi va barqarorligi b) bo`linishi v) ko`lami g) taqsimlanishi. 5. diqqatning rivojlanishi. mavzu bo`yicha tayanch tushunchalar: ixtiyorsiz diqqat - rejasiz, maqsadsiz, iroda kuchisiz ongning biror ob`ektga to`planishi. ixtiyoriy diqqat - diqqat turi bo`lib, reja, maqsad, iroda kuchi bo`ladi. optimal qo`zg`alish o`chog`i - diqqatning fiziologik asosi ixtiyoriydan so`nggi diqqat - diqqat turi bo`lib, muvofiqlashtir- ilgan diqqat turi. kuchishi - diqqatning bir ob`ektdan ikkinchi ob`ektga ko`chishi. barqarorligi - diqqatning doimiyligi, turg`unligi, uzoq muddat. parishonxotirlik - diqqat xossasi bo`lib, asab tizimi charchaganda, shikastlanganda vujudga keladi. 1. diqqat haqida tushuncha shaxsning ayni chog`dagi psixik faoliyati, ya`ni ehtiyojlarining yig`indisi shu damda ustunlik qilayotgan motiv tomon qaratilgan bo`ladi. odamga juda ko`p tashqi qo`zg`ovchilar ta`sir qilib turadi, odamda har xil turli, bir qancha …

2 / 18

saga chalg`imasdan o`quv materialining mazmuniga zehn qo`yib o`tirishida uning psixik faoliyatining yo`nalishi ifodalanadi. psixik faoliyatning yo`naltirilishi deganda ana shu faoliyatning tanlashgina tushunilib kelmay, balki ana shu tanlanganni saqlab va qo`llab-quvvatlash tushuniladi. o`quvchilar diqqatini jalb qilish qiyinligini har qanday pedagog biladi. buning uchun maxsus pedagogik usullardan foydalanish zarur bo`ladi. diqqatda psixik faoliyatning yo`naltirilishi bilan birga uning to`planishi mazkur faoliyatga hech qanday aloqasi bo`lmagan boshqa narsalardek, hamma faoliyatdan diqqatni chalg`itish demakdir. diqqatning bir joyga to`planishi deganda mazkur faoliyatga butunlay berilish, unga ozmi - ko`pmi chuqur e`tibor berish tushuniladi. qandaydir bir suratli kitobni tez ko`rib chiqish maqsadida uni varaqlab chiqish mumkin. bunday holda diqqatning to`planishi kuchli bo`lmaydi. birorta qiyinroq kitobni undagi har bir bayon qilingan fikrni tushunib olishga intilib va undagi murakkab masalani boshidan oxirigacha tushunib olish har tomonlama o`zaro munosabatlarni qarab chiqish maqsadida uqish mumkin. bu holatdagi diqqatning to`planishi juda kuchli bo`ladi. masalan: uyga topshiriq berilgan inshoni yozib o`tirgan o`quvchi ba`zan uyda …

3 / 18

b`ekt favg`ulodda alohida ahamiyat kasb etgan ob`ektlarni idrok qilish bilan bog`liq bo`lishi mumkin. i.p.pavlov tomonidan kashf etilgan nerv jarayonlarining induktsiya qonuni diqqatning fiziologik asoslarini tushunib olish uchun ahamiyatga egadir. mana shu qonunga muvofiq, bosh miya po`stining bir joyida maydonga kelgan qo`zg`alish jarayonlari bosh miya po`stining boshqa joylarida tormozlanish jarayonlarini yuzaga keltiradi. bosh miya po`stining ayrim bir joyida yuzaga kelgan tormozlanish jarayoni bosh miya pustining boshqa joylarida kuchli qo`zg`alish jarayonlarini paydo bo`lishiga olib keladi. ayni shu paytning har bir onida miya po`stida ko`zgalish jarayoni uchun optimal, ya`ni nihoyatda qulaylik bilan harakatlanuvchi biror bir kuchli qo`zg`alish manbai mavjud bo`ladi. “agar bosh suyagiga qarash imkoni bo`lganda, degan edi i.p.pavlov, uning ichidagi miya ko`rinadigan bo`lsa, agar miya yarim sharlarida optimal kuchli qo`zg`alish uchun eng yaxshi sharoit tug`ilgan nuqtasi miltillab ko`rinadigan bo`lsa, yangi sog`lom bir narsani o`ylab turgan odamning miyasiga qaraganimizda uni miyasini katta yarim sharlarida juda g`alati jimjimador shaklli, surati va hajmi har damda …

4 / 18

ilan asoslanadi. bu hol psixologik jihatdan biror qo`zg`atuvchilarga diqqatning qaratilishi va ayni chog`da ta`sir qilib turgan boshqa qo`zg`atuvchilardan diqqatning chalg`ishida ifodalanadi. jiddiy diqqat, odatda o`ziga xarakterli bo`lgan tashqi ifodalari bilan bog`liq bo`ladi. narsani yaxshilab idrok qilishga qaratilgan harakatlar bilan (tiqilib qarash bilan eshitish) ortiqcha harakatlarni to`xtatish, nafas olishni sekinlashtirish, diqqat uchun xos bo`lgan yuz harakatlari bilan bog`liq bo`ladi. 3. diqqat turlari kishi faoliyatida diqqat bir necha turlarga bo`linadi: 1. ixtiyorsiz diqqat; 2. ixtiyoriy diqqat; 3. muvofiqlashtirilgan ixtiyoriy diqqatlarga bo`linadi. biz diqqatni qaratishni maqsad qilib qo`ymagan paytimizda psixik faoliyatning yo`naltirishi va to`planishi ixtiyorsiz xarakterga ega bo`lishi mumkin. bunday hollarda faoliyatning maroqliligi, qiziqarli yoki kutilmaganda favqulotdaligi bilan odamni o`z - o`ziga jalb eta oladi. odam o`ziga ta`sir qilayotgan narsalarga, hodisalarga, bajarayotgan faoliyatiga beixtiyor berilib ketadi. masalan: biror ishni bajarayotgan odam radioda yoqimli kuy yoki ashulani eshitib qolsa yoki e`lonni eshitsa u beixtiyoriy qilayotgan ishini tashlab radioga quloq soladi. biroq biz ko`zlagan maqsad …

5 / 18

ta`sir qilishi muhim ahamiyatga egadir. bizga doim ta`sir qilib turuvchi yorug`likka qaraganda ma`lum vaqt oralig`ida yonib - uchib turuvchi yorug`lik diqqatimizni o`ziga tezroq jalb qiladi. xuddi shuningdek qo`zg`atuvchining to`xtashi ham diqqatimizni jalb qiladi. masalan: o`quvchi bir xil shovqinda dars tayyorlayotgan bo`lsa (ventilyator shovqinida), shovkinni payqamaydi, agar shovqin to`xtasa u darhol sezadi. qo`zg`atuvchining tashqi xarakterimizga bog`liq bo`lgan diqqatni deyarli majburiy diqqat deb hisoblashimiz mumkin. pedagogik amaliyot, albatta diqqatni tug`diruvchan mana shu toifadagi sabablar bilan hisoblashmog`i lozim. o`qituvchi o`quvchilar diqqatini jalb qilish uchun ba`zan kattiqroq gapirishi yoki ovozni pasaytirib gapirishi mumkin. lekin bunday usullar maktabda diqqatni hal qilish masalasini hech qachon oxirigacha hal qilib bermaydi. bu usuldan so`ng va ular bilan birga o`quvchilar diqqatini jalb qilishning boshqa usullaridan foydalanmog`i lozim. ixtiyoriy diqqatni yuzaga keltiruvchi ikkinchi toifa sabablariga tashqi qo`zg`atuvchilarning odamning ichki holatiga va avvalo odamda mavjud bo`lgan ehtiyojlarga mos kelishi kiradi. masalan: kornimiz och paytida biror mazali hid beixtiyor diqqatimizni o`ziga jalb …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "diqqat turlari va uning xususiyatlari"

diqqat turlari va uning xususiyatlari reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. diqqatning fiziologik asoslari. 3. diqqat turlari: a) ixtiyorsiz diqqat b) ixtiyoriy diqqat v) ixtiyoriydan so`nggi (muvofiqlashtirilgan) diqqat. 4. diqqatning xarakterli xususiyatlari: a) diqqatning kuchi va barqarorligi b) bo`linishi v) ko`lami g) taqsimlanishi. 5. diqqatning rivojlanishi. mavzu bo`yicha tayanch tushunchalar: ixtiyorsiz diqqat - rejasiz, maqsadsiz, iroda kuchisiz ongning biror ob`ektga to`planishi. ixtiyoriy diqqat - diqqat turi bo`lib, reja, maqsad, iroda kuchi bo`ladi. optimal qo`zg`alish o`chog`i - diqqatning fiziologik asosi ixtiyoriydan so`nggi diqqat - diqqat turi bo`lib, muvofiqlashtir- ilgan diqqat turi. kuchishi - diqqatning bir ob`ektdan ikkinchi ob`ektga ko`chishi. barqarorligi - diqqat...

This file contains 18 pages in DOCX format (35,9 KB). To download "diqqat turlari va uning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqat turlari va uning xususiy… DOCX 18 pages Free download Telegram