falsafa

PPTX 20 pages 1.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

falsafa falsafa abdukarimova nozima falsafa fanining asosiy maqsadi va bo‘lg‘usi iqtisodchilarda o‘qitilishining nazariy-amaliy ahamiyati. reja 1. «falsafa» atamasining mohiyati va mazmuni. 2. falsafaning bahs mavzulari va asosiy muammolari. 3. falsafiy g‘oyalar, nazariyalarning asosiy yo‘nalishlari va vazifalari. tayanch so‘zlar falsafa, faylasuf, falsafiy muammolar, falsafaning milliyligi, falsafaning umuminsoniyligi, falsafiy nazariyalar, falsafiy fanlar, falsafaning asosiy vazifalari. bashariyat milodiy xx asr bilan xayrlashib, uchinchi ming yillikka qadam qo‘ymoqda. insoniyat bugungi kunga kelib, ijtimoiy hayotning barcha sohalarida ulkan yutuqlarga erishdi. fan va texnika, madaniyat va maorif beqiyos rivojlandi. odamzod o‘zining aql-zakovati va mehnati bilan juda ko‘p yangiliklar yaratdi. dunyoning ko‘plab sir-asrori kashf etildi, buyuk ixtirolar qilindi. ma’naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to‘plangan hikmatlar xazinasi eng muhim o‘rin tutadi. har bir davrning buyuk donishmandlari bo‘ladi. ular o‘z yurti va xalqining tafakkuri, ruhiyati hamda orzu-intilishlarini falsafiy ta’limotlarida, muayyan darajada, ifoda etganlar, jamiyat farovonligi va millat ravnaqi uchun xizmat qiladigan yuksak g‘oyalarni o‘rtaga tashlaganlar. xalqni buyuk maqsadlar sari …

2 / 20

hi ta’kidlanadi. bu — ushbu so‘zning, atamaning lug‘aviy ma’nosi bo‘lib hisoblanadi. asrlar davomida filosofiya so‘zining ma’no-mazmuniga xilma-xil qarashlar, uning jamiyat, inson va fanlar tizimidagi o‘rniga nisbatan turlicha munosabat va yondashuvlar bo‘lgan, bu atamaning mohiyat-mazmuni ham o‘zgarib borgan. «filosofiya» atamasi va u ifoda etadigan bilimlar majmui qadimgi yunoniston va rimda eramizdan avvalgi vii-iii asrlarda yuz bergan buyuk yuksalish natijasi sifatida yuzaga kelgan edi. o‘sha davrda endigina shakllanib kelayotgan nazariy fikrning ifodasi falsafiy tafakkur olamni yaxlit va bir butun holda tushunish mujassamiga aylangan edi. qadimgi yunonistonda «filosofiya» atamasini dastlab, matematika fani orqali barchamizga yaxshi ma’lum bo‘lgan, buyuk alloma pifagor ishlatgan. evropa madaniyatiga esa, u buyuk yunon faylasufi aflotun asarlari orqali kirib kelgan. shu tariqa, u avvalo, qadimgi yunonistonda alohida bilim sohasiga, to‘g‘rirog‘i, «fanlarning otasi», ya’ni asosiy fanga aylangan. qadimgi dunyoda fanlarning barchasini, ular qanday ilmiy masalalar bilan shug‘ullanishidan qat’i nazar, filosofiya deb ataganlar. u ham ijtimoiy borliq, ham tabiat to‘g‘risidagi ilm hisoblanar …

3 / 20

i qarash va hikmatlarni e’zozlash ma’nosida ishlatilgan. hayot qonuniyatlarini yaxshi biladigan, umrning o‘tkinchi ekani, abadiyat insonga emas, olamga xosligini yaxshi anglab etgan, o‘zi va o‘zgalar qadrini to‘g‘ri tushunadigan kishi hech qachon «men — donishmandman» deya ochiq e’tirof etmaydi. ayniqsa, sharq xalqlari hayotida bu hol yaqqol ko‘zga tashlanadi. ammo, farobiy ta’kidlaganidek, hikmatni qadrlash, olam va odam hamda hayotning qadriga etish — boshqa gap. shu ma’noda, bizda qadim zamonlarda faylasuf deganda, ko‘pdan-ko‘p ilm sohalarini egallagan, ustoz va muallim sifatida shuhrat qozongan alloma va mutafakkir kishilar tushunilgan. xix asr nemis qadriyatshunosi i. rikkert ham shunga o‘xshash fikrni quyidagicha bayon qilgan: «odamzod olam va odam hamda hayotning qadrini anglab, ular omonat bir narsa ekanini tushuna boshlagan davrlardan falsafiy fikrlashga kirishgan. binobarin, birinchi faylasuf, kim bo‘lganidan qat’i nazar, hayotni qadrlaydigan kishi bo‘lgani shubhasiz». falsafa, avvalo, muayyan ilmiy bilimlar tizimidir. u, bir tomondan, insonning voqelikni aql vositasida idrok etishi, ikkinchi tomondan, ongning afsona va rivoyatlar asosidagi …

4 / 20

etish — boshqa gap. shu ma’noda, bizda qadim zamonlarda faylasuf deganda, ko‘pdan-ko‘p ilm sohalarini egallagan, ustoz va muallim sifatida shuhrat qozongan alloma va mutafakkir kishilar tushunilgan. xix asr nemis qadriyatshunosi i. rikkert ham shunga o‘xshash fikrni quyidagicha bayon qilgan: «odamzod olam va odam hamda hayotning qadrini anglab, ular omonat bir narsa ekanini tushuna boshlagan davrlardan falsafiy fikrlashga kirishgan. binobarin, birinchi faylasuf, kim bo‘lganidan qat’i nazar, hayotni qadrlaydigan kishi bo‘lgani shubhasiz». falsafa, avvalo, muayyan ilmiy bilimlar tizimidir. u, bir tomondan, insonning voqelikni aql vositasida idrok etishi, ikkinchi tomondan, ongning afsona va rivoyatlar asosidagi shakllardan uzil-kesil ajralish jarayoni natijasidir. bu ikki jihat bir-biri bilan uzviy bog‘liq. chunki behuda xayolparastlik, havoyi va afsonaviy fikrlash tarzidan xalos bo‘lish ilmiy bilimlarni egallash orqali ro‘y beradi. eng muhimi, falsafa kundalik turmushda uchrab turadigan eskilik asoratlari, bid’at va cheklanishlarga muxolif bo‘lgan hurfikrlikdir. falsafa aynan ana shunday yangi dunyoqarashning shakllanishi uchun asos bo‘ldi. «falsafa» atamasi «filosofiya»ning sharq ijtimoiy …

5 / 20

li bo‘lgan madaniyat, san’at, qadriyat nuqtai nazaridan qaraydigan bo‘lsak, uning milliyligini aks ettirish imkoniyati tug‘iladi. ammo ontologiya, gnoseologiya, naturfilosofiya, antropologiya kabi fan sohalari nuqtai nazaridan qaralsa, ushbu ta’rifda umuminsoniylik va universallik falsafaning asosiy xususiyati ekanini ta’kidlash lozim bo‘ladi. haqiqiy falsafa tafakkur mahsuli bo‘lgan narsalarni oliy darajadagi haqiqat sifatida mutlaqlashtirmaydi. bu borada suqrotning «men hech narsani bilmasligimni bilaman» degan e’tirofi haqiqat mezonidir. holbuki, suqrot qadimgi yunonistonning eng bilimli faylasufi bo‘lgan. u bilimdon, bahs-munozara chog‘ida har qanday suhbatdoshni ham mot qilib qo‘ya olgani haqida tarixda misollar ko‘p. falsafiy bilimlar rivoji uzluksiz jarayon bo‘lib, u insoniyatning tafakkur bobida ilgari erishgan yutuqlarni tanqidiy baholashni taqozo etadi. biroq bu — ularni tamoman rad etish, ko‘r-ko‘rona tanqid qilish lozim degani emas, balki ularga xos barcha xato va kamchiliklarni anglab, yaxshi va ijobiy jihatlaridan foydalanish demakdir. ana shunday tanqidiy yondashuv va vorislik falsafaning muhim xususiyatlaridan biridir. bu fanning oldiga qo‘yilgan vazifalarga va uning hayotdagi o‘rniga qarab, ijtimoiy …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa"

falsafa falsafa abdukarimova nozima falsafa fanining asosiy maqsadi va bo‘lg‘usi iqtisodchilarda o‘qitilishining nazariy-amaliy ahamiyati. reja 1. «falsafa» atamasining mohiyati va mazmuni. 2. falsafaning bahs mavzulari va asosiy muammolari. 3. falsafiy g‘oyalar, nazariyalarning asosiy yo‘nalishlari va vazifalari. tayanch so‘zlar falsafa, faylasuf, falsafiy muammolar, falsafaning milliyligi, falsafaning umuminsoniyligi, falsafiy nazariyalar, falsafiy fanlar, falsafaning asosiy vazifalari. bashariyat milodiy xx asr bilan xayrlashib, uchinchi ming yillikka qadam qo‘ymoqda. insoniyat bugungi kunga kelib, ijtimoiy hayotning barcha sohalarida ulkan yutuqlarga erishdi. fan va texnika, madaniyat va maorif beqiyos rivojlandi. odamzod o‘zining aql-zakovati va mehnati bilan juda ko‘p yangiliklar yar...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "falsafa", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa PPTX 20 pages Free download Telegram