sport fiziologiyasi

PPTX 21 pages 1.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

sport fiziologiyasi. yurak-qon tomir, nafas va vegetativ nerv sistemalarning holatini baholash uchun funksional sinamalar. jismoniy yuklamalar ta’sirida shug‘ullanuvchi organizmida bo‘ladigan o‘zgarishlar. sport fiziologiyasi. yurak-qon tomir, nafas va vegetativ nerv sistemalarning holatini baholash uchun funksional sinamalar. jismoniy yuklamalar ta’sirida shug‘ullanuvchi organizmida bo‘ladigan o‘zgarishlar. -dilyatatsiya; -sistolik qon hajmining ortishi; -yurak hajmining ortishi; -miokard gipertrofiyasi; -bradikardiya; -qonning minutlik hajmining ortishi; jismoniy yuklama ta'sirida kuzatiladigan o‘zgarishlar sog‘lom odamlarda yurak bir qisqarishda (sistola) chap qorinchadan aortaga 50 – 70 ml qon chiqaradi, bir minutda esa 3,5 – 5 litr qon haydaydi. muntazam jismoniy yuklama bajarish yurak funksiyasini kuchaytirib tinch holatda sistolik qon hajmini 90 - 110 mlgacha oshiradi. katta yuklamalar bajarilishida sistolik qon hajmi 150 – 200 mlgacha oshishi mumkin. yurak bir minutda tinch holatda 72 – 84 marta qisqarsa, jismoniy yuklama bajarish vaqtida 200 va undan ortiq marta qisqarib, qonning minutlik hajmini 25 litrdan 40 litrgacha oshirishi mumkin. dilyatatsiyaga uchragan yurak sport yuragining asosiy …

2 / 21

tatsiya moslashish-fiziologik xarakterga ega bo‘ladi, agarda kislorodni maksimal ist'emol qilish ko‘tarilmasa, hattoki pasaysa yurak dilyatatsiyasi xaddan tashqari deb hisoblanadi. jismoniy mashqlar ta'sirida yurakning miokardida fiziologik gipertrofiya kuzatiladi. miokard gipertrofiyasi organning ish bajarish qobiliyatini oshiruvchi asosiy mexanizm bo‘lib hisoblanadi. gipertrofiya jarayoni sportchilarda yaqqol namayon bo‘ladi. miokardning ishchi gipertrofiyasi kapillyar qon tomirlarining ortishi bilan xarakterlanadi, ya'ni miokardning qon bilan ta'minlanishi buzilmaydi. miokard gipertrofiya-sining haddan tashqari bo‘lishi organizmda patologik holat rivojlanayotganidan darak beradi. o‘pka – nafas sistemasining asosiy organi bo‘lib, qonni kislorod bilan to‘yintirib beradi. o‘pka to‘qimasi asosan alveollalardan tashkil topgan bo‘lib, o‘pka kapillyarlari bilan qalin qoplangan bo‘ladi. ularning soni o‘rta hisobda 600 – 700 mln ga yetib, yuzasi nafas chiqarganda 30 m2 , nafas olganda 100 – 120 m2 gacha yetadi. gipoksiya (kislorod miqdori kam havo) sharoitida quyidagi holatlarni kuzatamiz : berilayotgan jismoniy yuklamalar yordamida asta-sekin organizmning himoya mexanizmi muntazam ishlatilib, organizmning kislorod yetishmasligiga bo‘lgan chidamliligini oshiradi. markaziy nerv sistemasiga ta'sir ko‘rsatib, …

3 / 21

arining va o‘tkazilgan funksional sinamalarning natija-lari imkon beradi. yurak-qon tomir sistemasining funksional sinamalari 1.martine (bir bosqichli) – 30 sekund davomida 20 marta to‘liq o‘tirib turish bilan bajariladi. sinmama yordamida yurak-qon tomir sistemasining funksional holati baholanadi va berilayotgan jismoniy yuklamaga yurak-qon tomir sistemasi tomonidan javob reaksiya turlari aniqlanadi. -normatonik -gipertonik -gipotonik -distonik -maksimal qon bosimining pog‘anasimon ko‘tarilishi martine sinamasi – 30 sekund davomida 20 marta to‘liq o‘tirib turish. sinamagacha tekshiriluvchining pulsi har 10 sekuntda stabillashguncha o‘lchana-di (bir xil son 3 marta ketma-ket qaytarilguncha), so‘ngra qon bosimi o‘lchanadi. keyin manjetani yechmasdan, tekshiriluvchi 30 sekund davomida 20 marta to‘liq-o‘tirib turadi. o‘tirish vaqtida qo‘llarini oldinga ko‘taradi. letunov sinamasi sportchi organizmining tezkor ish bajarishga va chidamlilikka moslashuvini baholash uchun qo‘llaniladi. sinamani bajarishda quyidagi 3 ta bosqich ketma-ketlikda qo‘llaniladi : 1. 30 sekund davomida 20 marta o‘tirib-turish. 2. 3 minutdan so‘ng turgan joyida 15 sekund davomida maksimal tempda yugurish. 3. 4 minutdan so‘ng 3 minut davomida …

4 / 21

reaksiya tiplarini aniqlashda puls, maksimal va minimal qon bosimi, puls bosimlarining o‘zgarishlari va tiklanish vaqti hisobga olinadi gipertonik tip reaksiyasida puls keskin ortadi distonik tip reaksiyasida maksimal qon bosim ortadi maksimal va minimal qon bosim ortadi puls bosimi ortadi tiklanish vaqti 5 minut va undan ko‘p minimal qon bosim “0” gacha tushadi (cheksiz tovush fenomeni) 2 minut davomida tiklanishi mumkin. javob reaksiya tiplarini aniqlashda puls, maksimal va minimal qon bosimi, puls bosimlarining o‘zgarishlari va tiklanish vaqti hisobga olinadi. maksimal qon bosimning pog‘anasimon ko‘tarilishi maksimal qon bosimning yuklama bajargandan so‘ng pog‘anasimon ko‘tarilishi (tiklanish vaqtining 2-,3- minutlarida 1-minutga nisbatan yuqori bo‘ladi) tiklanish vaqti 5 minut va undan ko‘p 1. shtange 3. serkin 4. rozental 2. gench nafas sistemasining funksional holatini baholovchi funksional sinamalar : nafas sistemasining funksional sinamalari 1.shtange –nafas olib ushlab turiladi va nafasni ushlab turish vaqti belgilanadi. 2.gench – nafas chiqariladi va nafas olmay turish vaqti belgilanadi. 3.serkin (ko‘p bosqichli) …

5 / 21

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sport fiziologiyasi"

sport fiziologiyasi. yurak-qon tomir, nafas va vegetativ nerv sistemalarning holatini baholash uchun funksional sinamalar. jismoniy yuklamalar ta’sirida shug‘ullanuvchi organizmida bo‘ladigan o‘zgarishlar. sport fiziologiyasi. yurak-qon tomir, nafas va vegetativ nerv sistemalarning holatini baholash uchun funksional sinamalar. jismoniy yuklamalar ta’sirida shug‘ullanuvchi organizmida bo‘ladigan o‘zgarishlar. -dilyatatsiya; -sistolik qon hajmining ortishi; -yurak hajmining ortishi; -miokard gipertrofiyasi; -bradikardiya; -qonning minutlik hajmining ortishi; jismoniy yuklama ta'sirida kuzatiladigan o‘zgarishlar sog‘lom odamlarda yurak bir qisqarishda (sistola) chap qorinchadan aortaga 50 – 70 ml qon chiqaradi, bir minutda esa 3,5 – 5 litr qon haydaydi. muntazam jismoniy yuklama bajarish yura...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "sport fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sport fiziologiyasi PPTX 21 pages Free download Telegram