xotira

PPTX 56 pages 3.4 MB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

xotira xotira reja: xotira haqida tushuncha. xotiraning nerv-fiziologik asosi. xotira nazariyalari. xotira turlari, faoliyatga ko‘ra xotira turlari, maqsadiga ko‘ra xotira turlari, muddatiga ko‘ra xotira turlari. xotira jarayonlari, esda olib qolish, esga tushirish, esda saqlash, unutish. 2 2 xotira deganda, insonga tabiat, jamiyat, koinot tog’risida ma'lumot, xabar, axborat va taassurot to’plash imkonini beradigan hamda ilgarigi tajriba izlarining esda olib qolinishi, esda saqlanishi, qayta esga tushirilishi, eslashi, tanishi, esdan chiqarishi tushuniladi. 3 xotiraning nerv-fiziologik asosida bosh miya po’stida hosil bo’ladigan shartli reflekslar, turli assotsiativ bog’lanishlar yotadi. lekin, odam esda olib qolish paytida assotsiatsiyalar hosil bo’lganligini mutlaqo sezmaydi. har xil assotsiatsiyalarning hosil bo’lganini odam keyinchalik biror narsani esga tushirish paytida bo’ladi. xotiraning nerv-fiziologik mexanizmlari xususida to’xtalar ekanmiz, so’nggi yillarda texnikaning g’oyat tez rivojlanishi natijasida turli esda olib qoluvchi apparatlarga bo’lgan ehtiyoj benihoya ko’payib ketganligini ta’kidlash joiz. bu o’z navbatida xotiraning nerv-fiziologik mexanizmlarini psixolog va fiziologlardan tashqari injenerlar, bioximiklar, genetiklar hamda kibernetiklar tomonidan o’rganilishiga …

2 / 56

axolash mumkin. “ bu nazariyalarni xotira jarayonlarining shakllanganida insonning faolligi qanday rol o’ynashligi va bunda faollikning mohiyatiga qanday yondoshuv zarurligi bilan baxolash mumkin. nazariyaning birinchi guruhi assotsiativ nazariya deb yuritiladi. bu nazariyaga ko’ra, muayyan psixik hosilalar ongda bir vaqtning o’zida yoki bevosita birin-ketin paydo bo’lsa, u holda hosilalar o’rtasida assotsiativ bog’lanishlar tarkib topadi va bu bog’lanishlarni biron bir qismi takroran paydo bo’lishi ongda uning barcha elementlari muqarrar ravishda gavdalanishiga olib keladi. assotsiatsiyalar uch turli boladi:o’xshashlik, yondoshlik vaqarama – qarama-qarshilik assotsiatsiyalari. “ 9 “ 10 “ xotira turlari xotira inson hayoti va faoliyatining barcha sohalarida qatnashishi tufayli uning namoyon bo’lish shakllari ham nihoyat darajada har xildir. xotiraning har xil turlari uch xil mezon asosida turlarga bo’linadi (birlashtiriladi). 1. ko’proq faoliyatda korinadigan psixik aktivlik xarakteriga ko’ra. 2. faoliyat maqsadi xarakteriga ko’ra. 3. materialni qancha esda olib qolish va esda saqlash muddatiga qarab. xotiradagi individual farqlar xotira jarayonlaridagi individual farqlar esda qoldirishning tezligida, …

3 / 56

imlarini esga olish, esda saqlash va qayta esga tushirishdan iborat. bazi kishilarda xotiraning bu turi boshqalaridan ustun turadi. ko’pchilik bu xotira turining mavjudligini payqamaydi. holbuki xotiraning bu turi har xil amaliy mehnat malakalarini tarkib toptirishning asosini tashkil qiladi. agar harakat xotirasi bo’lmaganda edi, biron harakatni amalga oshirish uchun biz shu harakatning o’zini har gal "boshdan boshlab" o`rganar edik. shu jumladan yurish ham harakat xotirasi mahsulidir. 15 emosional (hissiy) xotira – tuygu hissiyotga xos xotiradir.emosional (hissiy) xotira biz boshimizdan kechirgan va xotiramizda saqlab qolgan hissiyotlar yo harakatga undovchi yoki o’tmishda salbiy kechinmalarga ega bo’lgan harakatlardan saqlab qoluvchi signal sifatida namoyon bo’ladi. o’zga kishiga hamdard bo’lish qobiliyati, kitob qahramoni bilan birga qaygurish hissiy xotiraga asoslanadi. obrazli xotira - tasavvurlar, tabiat va hayot manzaralari, shuning bilan birga, tovushlar, hidlar, tamlar bilan bogliq xotiradir. xotiraning bu turi korish, eshitish, tuyish, hid bilish va tam xotiralaridan iborat bo’ladi. xotiraning bu turlari turli odamlarda turlicha rivojlangan …

4 / 56

vishda esda olib qolish va esga tushurish jarayonlarida maxsus mnemik ("mne me" lotincha so’z bolib xotira degan manoni anglatadi) harakatlar tarzida amalga oshiriladi. ixtiyorsiz xotira muayyan maqsadsiz biron bir narsani esda olib qolish va eslash, ixtiyorsiz esda olib qolish, ixtiyorsiz ravishda qayta esga tushirish ixtiyorsiz xotira deyiladi 3. materialni qancha esda olib qolish va esda saqlash muddatiga qarab qisqa muddatli, uzoq muddatli, operativ xotira turlariga bolinadi. qisqa muddatli xotira ma’lum bir daqiqa davomida hozir bevosita idrok qilmayotgan narsalarni go’yo ko’rishda, eshitishda davom etamiz (xuddi ko’z o’ngimizda turganday yoki qulog’imizda eshitilayotganday bo’laveradi). bu jarayonlar beqaror va o’zgaruvchan bo’lib qisqa muddatli xotira deb nom olgan. juda ko’p takrorlashlar, qayta tiklashlar natijasida materialni uzoq muddat davomida esda saqlab qolish xarakterli bo’lgan uzoq muddatli xotiradan farq qilgan holda, qisqa muddatli xotira bir marta hamda juda qisqa vaqt oraligida idrok qilish va shu ondayoq qayta tiklashdan so’ng juda qisqa muddatli esda olib qolish bilan xarakterlanadi. …

5 / 56

uyg‘otdi va bu raqam uzoq muddatli xotiraga aylandi. operativ xotira 25 operativ xotira tushunchasi inson tomonidan bevosita amalga oshirilayotgan aktual harakatlar, operatsiyalar uchun xizmat qiluvchi mnemik jarayonlarni bildiradi. masalan, arifmetik amalni bajarayotganda biz oraliq natijalarni "yodimizda" saqlab turamiz. ishlatilgan, ishlangan materiallar esa esdan chiqarib yuborilaveradi. ish tugatilgach ko’pincha barcha informatsiyalar esdan chiqarib yuboriladi.shu sababli xotiraning bu turini "ishchi" xotira ham deb yuritiladi. nеmis psixologi ebbingauz qisqa muddatli xotira hajmi 7 elеmеntga tеng dеb hisoblagan. agar odam 7 raqamdan ortiq bo‘lgan qandaydir sonlarni eslab qolmoqchi bo‘lsa, ularni bir nеchta qismlarga bo‘lib tashlaydi. masalan, quyidagi raqamlar to‘plamini eslab qolish kеrak: 3912213354. bu raqamlarni eslab qolish mushkul, albatta. lеkin ularni 3-9-12-21-33-54 ga bo‘lib tashlasak, eslab qolish osonlashadi. buning uchun har bir «–» dan so‘nggi raqam bir-biriga qo‘shib borilavеradi (3+9=12; 9+12=21 va h. k.). xx asrning 60-yillari u. pеnfild miya po‘stlog‘ini maxsus elеktrodlar bilan ta’sirlantirib, xotira mеxanizmi va uning patologiyasini o‘rgangan va qiziq ma’lumotlar …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira"

xotira xotira reja: xotira haqida tushuncha. xotiraning nerv-fiziologik asosi. xotira nazariyalari. xotira turlari, faoliyatga ko‘ra xotira turlari, maqsadiga ko‘ra xotira turlari, muddatiga ko‘ra xotira turlari. xotira jarayonlari, esda olib qolish, esga tushirish, esda saqlash, unutish. 2 2 xotira deganda, insonga tabiat, jamiyat, koinot tog’risida ma'lumot, xabar, axborat va taassurot to’plash imkonini beradigan hamda ilgarigi tajriba izlarining esda olib qolinishi, esda saqlanishi, qayta esga tushirilishi, eslashi, tanishi, esdan chiqarishi tushuniladi. 3 xotiraning nerv-fiziologik asosida bosh miya po’stida hosil bo’ladigan shartli reflekslar, turli assotsiativ bog’lanishlar yotadi. lekin, odam esda olib qolish paytida assotsiatsiyalar hosil bo’lganligini mutlaqo sezmaydi. har xil ass...

This file contains 56 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "xotira", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira PPTX 56 pages Free download Telegram