o‘tmish mutafakkirlari ta'lim-tarbiya xaqida

PPTX 17 pages 101.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 101.6 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint o‘tmish mutafakkirlari ta’lim –tarbiya xaqida. sharq mutafakkirlarining ta'lim-tarbiya, oila va oilaviy tarbiya hamda komil inson haqidagi qarashlari hozirgi kunda ham muhim ahamiyat kasb etadi. sharq mutafakkirlari ijodida aks etgan umuminsoniy g'oyalar islomiy ma'naviyat bilan hamo-hangdir. sharq mutafakkirlarining ilmiy merosida oila va oilada farzand tarbiyasi masalalariga katta e'tibor berganlar. inson hamisha odamlar qurshovida yashaydi, ijtimoiy muhit sharoitida uning aqliy rivojlanishi, fikrlash qobiliyati rivojlana boradi. bunda insonning aqliy rivojlanishi uchun sharoitlar bo'lishi kerak. sharq mutafakkirlari ahmad al farg’oniy, muso al-xorazmiy, abu nasr forobiy, abu rayhon bеruniy, abu ali ibn sino, imom ismoil al-buxoriy, iso at- tеrmiziy, abu abdulloh rudakiy, abdulqosim firdavsiy, ahmad yassaviy, mahmud qoshg’ariy, mahmud zamaxshariy, yusuf xos hojib, najmiddin kubro alisher navoiy kabi buyuk allomalarimiz insonning ta'lim-tarbiyasi, odob-axloqi, muloqoti va boshqa ko’plab qimmatli ma’lumotlarni qoldirganlar. pedagogika tarixi qadimgi zamonlardan, hozirgi kungacha bo’lgan turli xil davrlarda tarbiya, maktab va pedagogika nazariyasining tarqqiyotini davrlar taraqqiyoti talabi asosida o’rganib keladi. har …

2 / 17

ti kattadir. qadriyat bu jamiyat, inson va insoniyat uchun ahamiyatli bo‘lgan barcha narsa, hodisa va voqyealar, erkinlik, ezgulik, tenglik, tinchlik, haqiqat, ma'rifat, madaniyat, moddiy va ma'naviy boyliklar, obida-yodgorliklar, go‘zallik, axloqiy xislat va fazilatlar, an'ana, urf-odat, udum va boshqalar qadriyat hisoblanadi4. inson butun umri davomida, son-sanoqsiz qadriyatlar olamida yashaydi. ana shu milliy qadriyatlarimizdan biri o‘rta osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy muhit va ta'lim- tarbiyaning aloqadorligi haqidagi qimmatli fikrlaridir. abu nasr forobiy (873 - 950) o'rta asr ijtimoiy – falsafiy fikr taraqqiyoti mutafakkir abu nasr forobiy nomi bilan bog’liq bo'lib, uning inson kamoloti xaqidagi ta'limoti ta'lim – tarbiya soxasida katta axamiyatga ega. mashxur yunon faylasufi arastudan kеyin sharqda o'z bilimi, fikr doirasining kеngligi bilan nom chiqargan forobiyni yirik mutafakkir – «muallimiy soniy» - «ikkinchi muallim» dеb ataydilar. abu nasr forobiy (to'liq nomi abu nasr muxammad ibn muxammad ibn uzaliq ibn tarxon al-forobiy) xijriy 260 yil (milodiy 873 yil) da shosh – toshkеntga yaqin forob …

3 / 17

bundan biz forobiyning axloqni xulq mе'yorlari ifodasi sifatidagini emas, balki kishilarning aqliy faoliyatining natijasi sifatida xam talqin etganligini ko’ramiz forobiy pedagogik ta'limotning asosida komil insonni shakllantirish, insonning o‘z mohiyati bilan ijtimoiyligi, ya'ni faqat jamiyatda, o‘zaro munosabatlar jarayonida komillikka erishadi, degan falsafiy qarashi yotadi. ibn sino (lot. avitsenna, 980 - 1037 y.) o‘zining «shifo kitobi» va «tabiat durdonasi» asarlarida jismlarning o‘zaro aloqadorligi va bir-biriga ta'siri tushunchalari orqali, oy, quyoshning odamlarga, hayvonot va o‘simliklar olamiga ta'siri, yomg‘ir, qor, do‘l, sabzavotlar pishishining tezlashuvi, kishilar tanasida sodir bo‘ladigan o‘zgarishlarning asl sabablarini yoritib bergan. ibn sinoning fikricha, inson omiliga tabiiy va ijtimoiy muhitning ta'siri alohida ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, uning taraqqiyotiga jonli mushohada va ijtimoiy tabaqalarning ta'siri muhim ekanligi qayd etilgan.8 voqyelikni ma'naviy o‘zlashtirish inson zotiga xos. insonning hayvonlardan farqi shundaki, olloh unga aql in'om etgan. u tufayli inson ezgulikni yovuzlikdan, intellektual yetuklikni yolg‘on-yashiq, adashishdan, do‘stni dushmandan ajrata oladi. aql nuri insonni tasodifiy kuchlar ta'siridan …

4 / 17

ham uchratishimiz mumkin. beruniyning ma'naviy-axloqiy qarashlari bilan bog‘liq ta'limotida mehnat, odob-axloq, ta'lim-tarbiya, kasb-hunar, ilm-ma'rifat uzviy mushtaraklikda, bir butunlikda tahlil etilgan. inson amaliy faoliyatining biron-bir sohasi ularning o‘zaro ta'sirisiz amalga oshmaydi, deb yozgani ham bejiz emas, albatta. abu rayhon beruniy insonga tabiatning gultojisi deb qarar ekan, har bir inson aql-zakovatli, yuksak axloqli, bilim-ma'rifatli bo‘lishi lozim deydi. uning hamma asarlarida inson kamoloti uning tafakkurining rivojlanishi, sog‘lom va jismonan baquvvat bo‘lishiga bog‘liqligi ta'kidlanadi. beruniyning aqliy tarbiya haqidagi qarashlari uning ilm olish, bilish jarayoni haqidagi fikrlarida o‘z ifodasini topadi. beruniy ilmiy bilimlarni egallash jarayonida o‘quvchilarni zeriktirmaslik, yangi mavzularni qiziqarli, asosli, ko‘rgazmali bayon etishni tavsiya etadi. beruniyning fikricha, aqliy tarbiyani amalga oshirishdan maqsad barkamol insonni tarbiyalashdir. u barcha salbiy illatlarning kelib chiqishidagi asosiy sabab ilmsizlik, deb tushuntiradi. beruniy o‘z asarlarida jamiyat ravnaqi ma'rifatning rivojlanishiga bog‘liq, degan g‘oyani ilgari surgan. abu rayhon beruniy tarbiya insonning go’zalligini belgilab berishini odamzod tarbiyasi bilan boshqalarda yaxshi yoki salbiy tasurot …

5 / 17

shitish asosida xadislarni yodlay boshlagan. alloma xadis ilmini zo'r ishtiyoq va katta qiziqish bilan o'rgandi. abdullox ibn al-muborak, vaqi' ibn jarrox kabi olimlar tomonidan to'plagan xadislarni yod olgan, shuningdеk, xadis rivoyatchilari xususida so'z yuritilgan bahslarda ishtirok etgan. “al-jomе' as-saxix” (“ishonchli to'plam”), “ash-shamoil an-nabaviya” (“payg’ambarning aloxida fazilatlari”), “al-ilal fi-l-hadiys” (“hadislardagi illatlar va og’ishlar haqida”) kabi asarlari o'rin olgan bo'lib, ular juda mashxurdir. muxammad ibn iso at-tеrmiziy tomonidan yozib qoldirilgan asarlarda o'z ifodasini topgan hadislar xam imom ismoil al-buxoriy tomonidan bayon etilgan xadislari kabi insonni halollik, adolat, e'tiqod, diyonat, poklik, mеxnatsеvarlik, muruvvatlilik, mеxr-shavqat, yoshi kattalar, ota-ona va qarindoshlarga xurmat g’oyalarini ilgari surish xususiyatiga ko'ra shaxs tarbiyasini tashkil etishini ta’kidlaydi. najmiddin kubro (1145-1221) ning maqsadi odamlarni ham jismonan, ham aqlan, ham ruhiy-ma'naviy jihatdan yetuk qilib tarbiyalash bo‘lgan. ta’lim-tarbiya axloqiy poklik, mardlik, hojatbarorlik g‘oyalarini targ‘ib etdi. ilohni sevish bilan yaxshi insonlarni sevishni birga olib qaradi, nafsni qattiq nazorat etib, ya'ni qoralab, ulug‘ taqvo piri …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘tmish mutafakkirlari ta'lim-tarbiya xaqida"

презентация powerpoint o‘tmish mutafakkirlari ta’lim –tarbiya xaqida. sharq mutafakkirlarining ta'lim-tarbiya, oila va oilaviy tarbiya hamda komil inson haqidagi qarashlari hozirgi kunda ham muhim ahamiyat kasb etadi. sharq mutafakkirlari ijodida aks etgan umuminsoniy g'oyalar islomiy ma'naviyat bilan hamo-hangdir. sharq mutafakkirlarining ilmiy merosida oila va oilada farzand tarbiyasi masalalariga katta e'tibor berganlar. inson hamisha odamlar qurshovida yashaydi, ijtimoiy muhit sharoitida uning aqliy rivojlanishi, fikrlash qobiliyati rivojlana boradi. bunda insonning aqliy rivojlanishi uchun sharoitlar bo'lishi kerak. sharq mutafakkirlari ahmad al farg’oniy, muso al-xorazmiy, abu nasr forobiy, abu rayhon bеruniy, abu ali ibn sino, imom ismoil al-buxoriy, iso at- tеrmiziy, abu abdulloh r...

This file contains 17 pages in PPTX format (101.6 KB). To download "o‘tmish mutafakkirlari ta'lim-tarbiya xaqida", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘tmish mutafakkirlari ta'lim-t… PPTX 17 pages Free download Telegram