buyuk allomalar tarbiya xaqida

DOCX 19 pages 41.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.7 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

buyuk allomalar tarbiya xaqida reja: 1. buyuk allomalarimiz oilada axloqiy tarbiyaning ahamiyati haqida qarashlari 2. beruniy ota-onalarga qarata bolaning mo’tadillikda saqlashni tavsiya 3. mutafakkirlarning qator asarlarida bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash masalalari “kishilarning ongidagi, ularning ma’naviyatida yuz beradigan o’zgarishlar birdaniga sodir bo’lmaydi. xalqning ma’naviyati va madaniyati, uning haqiqiy tarixi va o’ziga xosligi – qayta tiklanayotganligi, - deb yozadi i.a.karimov, - jamiyatimizni yangilash va taraqqiy yettirish yo’lidan muvaffaqiyatli ravishda olg’a siljitishda – hal qiluvchi ta’bir joiz bo’lsa, belgilovchi ahamiyatga egadir”3. bu vazifaga erishish esa xalqning ijodiy yaratuvchanlik mehnatiga oilaviy tarbiyaga alohida e’tibor berish zarur. oilaviy tarbiya asosida esa bolani ma’naviy-axloqiy tarbiyalash muammosi yotadi. oilada axloqiy tarbiyaning rolini ko’rsatish, unda ota-bobolarimizdan mepros bo’lib qolgan axloqiy fazilatlarni egallashning naqadar ahamiyatli ekanligini ilmiy nazariy jihatdan tahlil etish juda muhimdir. “xalqning axloqiy mezonlari uning yillar davomida yerishgan ulkan ma’naviyati bilan uzviy bog’langan. ana shuning uchun axloqiy tasavvurlarimiz, axloqiy qadriyatlarimiz millat uchun, uning obro’yi va istiqboli uchun xizmat …

2 / 19

q, dilimiz ravshan, tafakkurimiz munavvar. ana shunday kayfiyat bizning dilimizda ko’p yillardan beri yashirinib kelinar edi. endilikda milliy istiqlol tufayli milliy-axloqiy qadriyatlarimiz qaytadan tiklandi. ulardan bolalarni ma’naviy jihatdan tarbiyalashda foydalanish oilaviy tarbiyamiz uchun obektiv zarurtga aylandi. sharq xalqlarining bir necha ming yillar mobaynida yaratgan bebaho odob-axloq qoidalari, qadriyatlari mavjud. ularni qaytadan tiklash va hayotga tadbiq etish muhim masalalardan biridir. sharq mutafakkirlarining ilmiy merosida ta’lim-tarbiya masalalari muhim o’rin egallaydi. ayniqsa, ular oila va oilada farzand tarbiyasiga katta e’tibor berganlar. zero yosh avlod tarbiyasi insoniyatning kelajak taqdirini belgilaydigan, ularni ijobiy mezon bilan qurollantiradigan sifatlar bo’lganligi uchun ham mutafakkirlar bu muammoni hal qilishga harakat qilib kelganlar. muhamad ibn muso al xorazmiy, abu nosr farobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, muhamad qoshg’oriy, yusuf xos hojib, kaykovus, umar xayyom, ahmad yugnakiy, sa’diy, abdurahmon jomiy, alisher navoiy, jaloliddin davoniy, husayn voiz koshifiy kabi mutafakkirlarning qator asarlarida bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash masalalari o’rtaga qo’yilgan va ularni …

3 / 19

egallaganlar. imomo al-buxoriy, imom al-termiziy, ahmad yassaviy, az-zamaxshariy, sulaymon boqirg’oniy, bahouddin naqshband, najmiddin kubro va boshqalar shular jumlasidandir. “bizga tarixdan ma’lumki, qadimgi yunon faylasuflari aflotun va arastu bola tarbiyasini jamiyat o’z ixtiyoriga olishi, tarbiya jarayonidagi barcha zarur ishlarni davlat bajarishi lozim”,6 - degan g’oyani ilgari surgan edilar. bu g’oya fransuz xayoliy sosialistlari sen-simon, sharl fure va david rikardolarning asarlarida keyinchalik rivojlantirildi. ular o’z fikrlarini farzand tarbiyasi jamiyat manfaatlari bilan bog’liq deb isbotlamoqchi bo’lganlar. shunga ko’ra, bola tarbiyasi bilan asosan davlat shug’ullanishi kerak, degan g’oyani ilgari surganlar. ammo sharq mutaffakkirlari, bola tarbiyasi bilan ota-ona shug’ullanishi kerak, degan xulosaga kelganlar. bu bilan ular oilaviy tarbiyaning roliga katta e’tibor beradilar. umuman, oilada bola tarbiyasi masalasi juda qadimdan mutafakkirlarni qiziqtirib kelgan, ular bu masalaga hayotiy faoliyatning muhim bir tomoni sifatida qaraganlar va uni hal etishni o’zlarining vazifasi deb hisoblaganlar. eramizdan avvalgi 528-529 yillar orasida buyuk mutafakkir zardusht tomonidan yaratilgan “avesto” kitobida ham ta’lim-tarbiyaga oid …

4 / 19

z muhammad allayhissalomning hayotlik chog’larida aytgan so’zlari, qilgan ishlari, yo’l-yo’riqlari, pand-nasihatlari uning hadislari va sunnatlari hisoblanib, islom ta’limotida qur’oni karimdan keyin ikkinchi manba hisoblanadi. 1) sharq uyg’onish davrining buyuk mutafakkiri abu nasr farobiy o’zining ko’p qirrali ijodi bilan inson bilimlari rivoji asarlarida oqilona davlat tizimi, insoniyat jamiyati haqidagi nodir va dono fikrlarga duch kelamiz. abu nasr farobiy “fozil odamlar shahri”, “baxt saodatga yerishuv haqida”, “aql ma’noli haqida risola” kabi asarlarning muallifidir. uning uqtirishicha, insonning barcha qobiliyat va fazilatlari ikki tomonga ega. birinchisi – tug’ma, irsiy, tabiiy xislatlar bo’lsa, ikkinchisi, tajriba, amaliyot, sharoit ta’sirida tarkib topadigan xislatlardir. shuningdek, bola tarbiyasida bir-biri bilan bog’liq bo’lgan xislatlarni hisobga olish lozimligini ta’kidlaydi. mutafakkirning bu qarashlari hozirgi zamon pedagogikasining muhim tamoyillaridan biri bo’lgan ijtimoiy va biologik tomonlarning o’zaro munosabatining birligi degan qoidaga juda mos keladi. farobiy o’zining odob-axloq haqidagi ta’bir joiz bo’lsa, axloqiy tarbiya haqidagi qarashlarini muayyan bir tizimga tushiradi. uning so’ziga qaraganda, nimaiki baxtni …

5 / 19

ismoniy hayot sababli, ikkinchisi, ruhiy xayot sababli”. shunga ko’ra ularni uzviy birlikda olib qarash tarbiya ishida muhimdir. uning quyidagi so’zi ancha ibratlidir: “zamondan yaxshiroq ta’lim beruvchi muallimni, insondan yaxshiroq ta’lim oladigan o’quvchini ko’rmadim”7. uning bu so’zlaridan bir tomondan ijtimoiy muhitni bola tarbiyasi uchun hal qiluvchi ta’sirni anglasak, ikkinchi tomondan inson shaxsi ta’lim natijasida kamolotga yerishib borishi mumkinligini anglaymiz. 3) abu rayhon beruniy “o’tmish avlodlardan qolgan yodgorliklar”, “hindiston”, “e’tiqodlar va dinlar haqida” kabi ko’pgina asarlarida bolalarni axloqiy tarbiyasiga oid qimmatli fikrlarni yozadi. beruniy insonning axloqiy fazilatlarini, umuman axloqiy tushunchalarni insonning tabiati bilan bog’laydi. inson tabiati ota-ona. avvalo oilada shakllanadi. shunga ko’ra, bola tarbiyasida ota-ona ta’siri va namunaga benihoya kattadir. masalan, u ayollarga nasihat qilib, abdulla ibn ja’far tilidan shunday deb yozadi. “rashkdan saqlangin. u taloqning kalitidir. yeringga tez-tez tanbeh qilishni senga ta’qiqlayman. chunki, tanbeh nafrat uyg’otadi. o’zingni bezab yurgin. buning uchun yaxshi vosita surmadir. yana xushbo’y atirlardan foydalangin. ularnig ichida eng …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyuk allomalar tarbiya xaqida"

buyuk allomalar tarbiya xaqida reja: 1. buyuk allomalarimiz oilada axloqiy tarbiyaning ahamiyati haqida qarashlari 2. beruniy ota-onalarga qarata bolaning mo’tadillikda saqlashni tavsiya 3. mutafakkirlarning qator asarlarida bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash masalalari “kishilarning ongidagi, ularning ma’naviyatida yuz beradigan o’zgarishlar birdaniga sodir bo’lmaydi. xalqning ma’naviyati va madaniyati, uning haqiqiy tarixi va o’ziga xosligi – qayta tiklanayotganligi, - deb yozadi i.a.karimov, - jamiyatimizni yangilash va taraqqiy yettirish yo’lidan muvaffaqiyatli ravishda olg’a siljitishda – hal qiluvchi ta’bir joiz bo’lsa, belgilovchi ahamiyatga egadir”3. bu vazifaga erishish esa xalqning ijodiy yaratuvchanlik mehnatiga oilaviy tarbiyaga alohida e’tibor berish zarur. oilaviy tarbiya...

This file contains 19 pages in DOCX format (41.7 KB). To download "buyuk allomalar tarbiya xaqida", click the Telegram button on the left.

Tags: buyuk allomalar tarbiya xaqida DOCX 19 pages Free download Telegram