вақтли қаторлар

PPTX 36 pages 867.5 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 867.5 KB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

презентация powerpoint 10-мавзу: вақтли қаторлар режа: вақтли қаторлар тўғрисида умумий тушунчалар. 2. мультипликатив ва аддитив моделларнинг таркибий тузилиши. 3. вақтли қаторларни текислаш усуллари. 17.11.2022 1 1. вақтли қаторлар тўғрисида умумий тушунчалар ижтимоий-иқтисодий ҳодисаларнинг вақт давомида ўзгариши динамика деб, шу жараённи таърифловчи кўрсаткичлар қатори эса вақтли қаторлари деб юритилади. ҳодисаларнинг вақт давомида ўзгаришини таърифловчи статистик кўрсаткичлар қатори вақтли қатор деб юритилади. вақтли қаторлар икки элементдан таркиб топади: бири вақт моментлари ёки даврлар, иккинчиси - уларга тегишли кўрсаткичлар. вақтли қаторлар узоқ муддатли тенденция, айрим даврларга хос циклик ёки локал ўзгаришлар, кундалик тебранишлар ва мавсумий ўзгаришларни ўзида мужассамлаштириши мумкин. 17.11.2022 2 вақтли қаторлар кўрcаткичнинг барқарор ўзгаришларига ва хуcуcий таcодифлар ўзгаришига эга бўлади. вақтли қаторлардаги хуcуcий таcодифларни бартараф этиш ва барқарор ўзгаришларни аниқлаш учун улар у ёки бу уcуллар билан таққоcланади. таққоcланган қаторларни ҳақиқий қаторлар билан таққоcлаш, айрим корхоналарни, тармоқ ва миллий иқтисодиётни ривожлантиришнинг баъзи муҳим хуcуcиятларини аниқлаш имконини беради. таққоcланган ва ҳақиқий қиймат …

2 / 36

кузатилаётган танлама ҳажмига кўра жуда чегараланган бўлади. келажакнинг вақтли қаторлари ишончлилик даражаcига кўра ҳиcобли (яқин 20-30 йил учун ишончли), умумий таcаввурларга кўра тахминий (100 йилгача) ва хаёлийга (100 йилдан кўп) бўлинади. 17.11.2022 4 17.11.2022 5 17.11.2022 6 17.11.2022 7 динамика қаторлари кўрсаткичлари қуйидаги услубларда ҳисобланади: занжирсимон даражалар y1 y2 …. …. yn базисимон 8 вақтли қаторлар таҳлилида ҳисобланадиган кўрсаткичлар: 1) мутлақ қўшимча ўсиш ёки камайиш - ҳар қайси кейинги давр даражасидан бошланғич ёки ўзидан олдинги давр даражасини айириш йўли билан аниқланади. 2) ўсиш ёки камайиш коэффициенти ёки суръати (кў.к.) - ҳар қайси кейинги давр даражаси бошланғич ёки ўзидан олдинги давр даражасига нисбатан қанча маротаба катта ёки кичик эканлигини ёки қанча фоиз ташкил этишини кўрсатади. 17.11.2022 9 3) қўшимча ўсиш (камайиш) суръати (δ) ҳам икки усулда аниқланиши мумкин. биринчи усулда ҳар бир кейинги давр даражасидан бошланғич давр даражаси айирилиб, 100 га кўпайтирилади ва бошланғич давр даражасига бўлинади. 4) 1% қўшимча ўсиш …

3 / 36

узатиладиган йўналиш, бирор кимса ёки нарсага хос майл, интилиш, мойиллик деган луғавий маъноларга эга вақтли қаторнинг асосий компонентаси бўлиб тренд ҳисобланади. тренд –бу вақт бўйича қаторни барқарор тенденцияси бўлиб, маълум даражада тасодифий тебранишлардан таъсиридан озоддир. мураккаб ижтимоий ҳодиса ва жараёнларнинг ўзгариш тенденциялари кўрсаткичларини фақат у ёки бу тенгламалар, тренд чизиқлари билан тахминий ифодалаш мумкин. вақтли қаторларда одатда уч кўринишдаги тенденция ажратилади. 17.11.2022 14 17.11.2022 15 аддитив ва мультипликатив моделларни тузиш ҳар бир давр даражаси учун тренд,мавсумий ва тасодифий кампоненталарни ҳисоблаш орқали амалга оширилади.моделларни тузиш жараёни қуйидаги босичлардан ташкил топади: бошланғич маълумотларни сирғанчиқ ўртачаларни ҳисоблаш орқали текислаш. мавсумий кампоненталар миқдорини ҳисоблаш; бошланғич қатор даражаларида мавсумий кампопенталарни бартараф этиш ҳамда аддитив ва мультипликатив моделларнинг текисланган маълумотларини олиш; олинган тренд тенглмасидан фойдаланган ҳолда тренд миқдорини ҳисоблаш ва даражаларни аналитик текислаш; олинган модел миқдорлари бўйича ҳисоб китоблар; мутлақ ва нисбий ҳатоларни ҳисоб- китоб қилиш, 17.11.2022 16 17.11.2022 17 17.11.2022 18 3. вақтли қаторларни текислаш …

4 / 36

лантириш 1 y1 2 y2 yп1 3 y3 4 y4 5 y5 yп2 6 y6 7 y7 8 y8 yп3 9 y9 сирғанчиқ ўртачани ҳисоблаш 2007-2009 y.y. (3002+3265+3122):3=3129,1; 2008-2010 y.y. (3265+3122+2803):3=3063,3; 2009-2011 y.y. (3122+2803+3535):3=3153,3; 2010-2012 y.y. (2803+3535+3500):3=3279,3 17.11.2022 22 йиллар 2007 2008 2009 2010 2011 2012 пахта 3002 3265 3122 2803 3335 3500 дон 3929 4072 5793 6391 6017 660 сирғалувчи ўртачаларни ҳисоблаш усули вақтлар вқнинг келтирилган маълумотлари вқни қайта шакллантириш 1 y1 2 y2 yп1 3 y3 yп2 4 y4 yп3 5 y5 yп4 6 y6 yп5 7 y7 yп6 8 y8 yп7 9 y9 23 ўртача сирғалувчи усул ўртача қийматни аниқлаш вақтида тасодифий четланишларнинг ўсиш ҳолатига асосланади. одатда ўртача сирғанувчи усулнинг икки модификациясидан, яъни оддий ва вазнли текислашдан фойдаланилади. оддий тенглаштириш ўрталикдаги узунликдаги вақт учун оддий ўрта арифметик ҳисоблашдан тузилган янги қатор тузишга асосланади: (1) бу ерда, p– тенглаштириш даври узунлиги вақтли қаторлар характерига боғлиқ бўлади; k – …

5 / 36

и. 17.11.2022 26 қуйида энг содда тренд тенгламалари келтирилган: тўғри чизиқли функсия шаклидаги тенглама кўрсаткичли функсия шаклидаги тенглама иккинчи тартибли параболасимон тенглама бу ерда: у t - қаторнинг назарий даражалари (“t бўйича текисланган игрек” деб ўқилади) t - вақтнинг шартли белгиси, одатда даврлар тариб сони билан белгиланади, яъни t : 1, 2, 3, ….. n . а0, а1 ва а2 - аналитик функсия кўрсаткичлари (тенглама номаълум ҳадлари) 17.11.2022 27 тўғри чизиқли тренд тенгламаси қатор даражалари ўртасидаги мутлақ фарқлар (мутлақ ўсишлар) деярлик ўзгармас миқдор (константа) бўлса ёки бир биридан жуда кам тафовутланса, яъни даражалар арифметик прогрессия ёки унга яқин шаклда ўзгарса, уларни вақтининг тўғри чизиқли функсияси деб қараш мумкин. у = а0 + а1t бу изланаётган тўғри чизиқнинг а0 ва а1 параметрлари (тенглама номаълум ҳадлари) кичик квадрат усул ёрдамида нормал тенгламалар тизимини тузиб ечиш йўли билан аниқланади: 17.11.2022 28 na0 + a1t =  y a0  t + a1  …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "вақтли қаторлар"

презентация powerpoint 10-мавзу: вақтли қаторлар режа: вақтли қаторлар тўғрисида умумий тушунчалар. 2. мультипликатив ва аддитив моделларнинг таркибий тузилиши. 3. вақтли қаторларни текислаш усуллари. 17.11.2022 1 1. вақтли қаторлар тўғрисида умумий тушунчалар ижтимоий-иқтисодий ҳодисаларнинг вақт давомида ўзгариши динамика деб, шу жараённи таърифловчи кўрсаткичлар қатори эса вақтли қаторлари деб юритилади. ҳодисаларнинг вақт давомида ўзгаришини таърифловчи статистик кўрсаткичлар қатори вақтли қатор деб юритилади. вақтли қаторлар икки элементдан таркиб топади: бири вақт моментлари ёки даврлар, иккинчиси - уларга тегишли кўрсаткичлар. вақтли қаторлар узоқ муддатли тенденция, айрим даврларга хос циклик ёки локал ўзгаришлар, кундалик тебранишлар ва мавсумий ўзгаришларни ўзида мужассамлаштириш...

This file contains 36 pages in PPTX format (867.5 KB). To download "вақтли қаторлар", click the Telegram button on the left.

Tags: вақтли қаторлар PPTX 36 pages Free download Telegram