plazmoliz va deplazmoliz

DOCX 24 pages 280.1 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 280.1 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

1 -машғулот o’simlik hujayrasida yuz beradigan plazmoliz va deplazmoliz hodisalari o’simliklar hujayrasidagi fiziologik jarayonlarni o’rganishda, biz plazmoliz hodisasi, turgor hamda deplazmoliz mohiyatini tushunib olishimiz lozim. tirik hujayraga gipertonik (ya’ni, so’rish kuchi hujayra shirasining so’rish kuchidan ortiq bo’lgan) eritmalar ta’sir qilinganda protoplazma bilan vakuoladagi suvning bir qismi chiqib ketishi sababli protoplast hujayra devoridan qochadi va plazmoliz hodisasi ro’y beradi. plazmoliz bir necha xil bo’ladi. boshlang’ich, botiq va qavariq shaklda. bular protoplazmaning hujayra po’stidan ajralish darajasi bilan farqlanadi. protoplazma juda ham yopishqoq bo’lib, hujayra devoridan asta-sekin ajrala boshlaydi va buning natijasida botiq plazmoliz hosil bo’ladi, ya’ni protoplastning ba’zi bir qismlari hujayra devoriga yopishgan holda boshqa qismlari hujayra devoridan ajraladi, ayni vaqtda notekis bo’lib, qolgan yuzasining botiq tomoni hujayra devoriga qarab turadi. shuning uchun ham botiq plazmoliz deyiladi. hujayra protoplazmasining hujayra po’stidan to’liq ajralib, o’rtaga to’planib qolishiga qavariq plazmoliz deyiladi. deplazmoliz - plazmolizlashgan hujayraga suv qayta shimilishi natijasida hujayraning dastlabki (turgor) holatiga qaytishidir …

2 / 24

sidan foydalaniladi. mashg’ulotning maqsadi. o’simlik hujayrasida yuz beradigan plazmoliz va uning shakllarini, deplazmoliz jarayonini kuzatish. kerakli asbob va reaktivlar. mikroskop, qizil piyoz, buyum oynasi, qoplagich oyna, ustara, qisqich, suvli stakan, pipetka, osh tuzining bir normal eritmasi. ishning borishi. plazmoliz va deplazmolizni kuzatish uchun qizil piyoz po’stidan ustara yoki igna yordamida yupqa kesma olinadi. so’ngra bu kesma buyum oynasiga qo’yilib ustiga distillangan suv tomiziladi va usti qoplagich oyna bilan yopiladi. bu preparat mikroskop ostida kichik (8xli) o’byektiv bilan kuzatiladi. preparatdagi hujayralar bir tekis bo’yalgan va tarang holda bo’ladi (turgor holatda). bu holatni chizib olib, kuzatishni davom ettirib, qoplag’ich oynaning bir chekkasiga naci ning bir normal eritmasidan pipetka yordamida bir tomchi tomiziladi. preparatdagi suv esa qoplag’ich oynaning ikkinchi tomonidan filtr qog’ozga shimdirib olinadi. bir necha daqiqadan so’ng protoplazma hujayra po’stidan ajralib (burchaklaridan) ichkariga tortila boshlaydi, ya’ni boshlang’ich plazmoliz boshlanadi. kuzatuvni davom ettirib, protoplazmaning ko’plab ajrala boshlanganligini – botiq plazmolizni va nihoyat hujayra …

3 / 24

ilishi va funksiyalari.? 3. hujayra organoidlarining tuzilishi va fiziologik roli? 4. hujayra shirasining osmotik bosimning o’simlik hayotidagi roli.? 5. osmotik bosimni aniqlash usullari.? 6. prokariot va eukariot hujayralarni solishtirish. eukariot hujayraning asosiy struktura elementlari? 7. biologik membranalarning tuzilishi va xossalari: singdiruvchanlik va faol transport tizimlari.? 8. o’simlik va hayvon hujayralarining o’ziga xos xususiyatlari? 9. hujayra tuzilishining struktura asoslari? 10. membrananing asosiy funksiyalari? 11. eukariot hujayraning asosiy struktura elementlari? 12. hujayra turli organoidlarining o’zaro funksional ta’siri? 13. hujayraning qaysi organoidi oqsil sintez qiluvchi markaz hisoblanadi? 14. endoplazmatik to’rning asosiy vazifasi? 15. hujayraning qaysi qismi uning asosiy osmotik potensialini belgilaydi? 16. atf molekulasida nechta makroergik bog’ bor? 17. tirik organizmlarda energiya ta’minotini o’rganadigan fan.? 18. hujayralardagi asosiy energiya ta’minoti organoidlar? 2 -машғулот tirik va o’lik protoplazmaning hujayra shirasiga nisbatan o’tkazuvchanligi protoplazmaning plazmolemma va tonoplast qavatlari (zararlanmagan tirik hujayralaridagi) hujayra shirasida bo’lgan moddalarni tashqariga chiqarmaydi. agar hujayra nobud bo’lsa, protoplazmaning bu qavatlarining o’tkazuvchanlik …

4 / 24

ali tuzilishga ega. u mozayk yoki globulyar tuzilish sxemasida bo’ladi (1-rasm). plazmolemma hujayrada bo’lib turadigan o’tkazuvchanlik jarayonini va moddalarning shimilishini tartibga solib turadi. 1- rasm. membrananing mozaik va globulyar tuzilishi. a - mozaik tuzilish sxemasi; b - globulyar tuzilish sxemasi; 1 - lipidlar qo’sh qavati; 2 - oqsil qavati; 3 – glikolipidlar; 4 – glikoproteinlar; 5 - membrananing tashqi yuzasi; 6 - membraning ichki yuzasi. o’simlik hujayrasining markazida ko’pincha hujayra shirasi bo’lib, tashqi tomondan tonoplast bilan o’ralgan. dastlab tonoplast ko’pincha plazmolemmaga qaraganda bir muncha zich va mustahkamroq tuzilgan bo’ladi. tonoplast membranasimon bo’lib, qalinligi jihatdan plazmolemmaga o’xshaydi. tonoplast ham plazmolemma singari yarim o’tkazuvchanlik xususiyatiga ega va hujayra hayot faoliyatida muhim rol o’ynaydi. tirik hujayraga turli xil noqulayfizik-kimyoviy ta’sir ko’rsatganimizda hujayraga moddalarning shimilishi va uning o’tkazuvchanligi buziladi. ya’ni, membranalar shikastlanib, hujayradan shira chiqib ketadi. ishning maqsadi. o’simlik hujayrasiga fizik-kimyoviy ta’sir ko’rsatib, tirik va o’lik protoplazmaning hujayra shirasiga nisbatan o’tkazuvchanligini aniqlash. kerakli asbob …

5 / 24

r yaxshilab chayqatilib, shtativga qo’yiladi va har bir probirkada hosil bo’lgan rang darajasi aniqlanadi. natijalar jadvalga yozilib, kerakli xulosa bilan yakunlanadi. jadval probirka nomeri tajriba sharti tashqi eritmaning bo’yalish darajasi 1 sovuq suv 2 qaynatilgan lavlagi bo’lakchasi sovuq suvga solinadi 3 30% sirka kislotasi 4 50% etil spirti 5 10 tomchi xloroform va suv vazifa: 1. qizil lavlagidan kubiklar kesish. 2. turli eritmalar tayyorlab, probirkalarga qo’yish. 3. probirkalardagi eritmalar rangining o’zgarishini kuzatish va jadvalga yozish. 4. ishni bajarib, xulosasini daftarga yozish. 1. такрорлаш учун саволлар 2. hujayraning qaysi qismi uning asosiy osmotik potensialini belgilaydi? 3. protoplazmaning fizik-kimeviy xossalari? 4. fitoaleksinlar? 5. protoplazmaning qovushqoqligi? 6. protoplazmaning elastikligi? 7. protoplazmaning harakati? 8. o’simliklarning biokatalitik sistemalari? 9. sitoplazmaning harakati? 10. osmotik bosim va turgor? 11. nujayra tarkibidagi asosiy organik moddalar va ularning funksiyalar? 12. hujayraning qaysi qismi uning asosiy osmotik potensialini belgilaydi? 13. protoplazmaning fizik-kimeviy xossalari? 2 -машғулот tranaspiratsiya jadalligini tarozida o’lchash usulida …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "plazmoliz va deplazmoliz"

1 -машғулот o’simlik hujayrasida yuz beradigan plazmoliz va deplazmoliz hodisalari o’simliklar hujayrasidagi fiziologik jarayonlarni o’rganishda, biz plazmoliz hodisasi, turgor hamda deplazmoliz mohiyatini tushunib olishimiz lozim. tirik hujayraga gipertonik (ya’ni, so’rish kuchi hujayra shirasining so’rish kuchidan ortiq bo’lgan) eritmalar ta’sir qilinganda protoplazma bilan vakuoladagi suvning bir qismi chiqib ketishi sababli protoplast hujayra devoridan qochadi va plazmoliz hodisasi ro’y beradi. plazmoliz bir necha xil bo’ladi. boshlang’ich, botiq va qavariq shaklda. bular protoplazmaning hujayra po’stidan ajralish darajasi bilan farqlanadi. protoplazma juda ham yopishqoq bo’lib, hujayra devoridan asta-sekin ajrala boshlaydi va buning natijasida botiq plazmoliz hosil bo’ladi, ya’ni prot...

This file contains 24 pages in DOCX format (280.1 KB). To download "plazmoliz va deplazmoliz", click the Telegram button on the left.

Tags: plazmoliz va deplazmoliz DOCX 24 pages Free download Telegram