plazmoliz va deplazmoliz hodisasi.

PPTX 13 pages 1.8 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Jan 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

plazmoliz va deplazmoliz hodisalarini turli o'simlik hujayralarida o'rganish reja: 1) o‘simlik hujayrasining tuzilishi va uning suv bilan bog‘liq holatlari haqida umumiy tushuncha. 2) plazmoliz hodisasi 3) deplazmoliz hodisasi 4) plazmoliz va deplazmolizning o‘zaro bog‘liqligi 5) xulosa o‘simlik hujayrasi tirik organizmning eng muhim tuzilmaviy va funksional birligidir. u tashqi muhit bilan doimiy moddalar almashinuvini amalga oshiradi. hujayra faoliyatida suvning roli beqiyosdir. suv – modda almashinuvi, fotosintez, osmotik bosim va turgor holatini saqlashda asosiy omil hisoblanadi. o‘simlik hujayralarida suv miqdorining o‘zgarishi natijasida plazmoliz va deplazmoliz kabi fiziologik hodisalar kuzatiladi. ushbu jarayonlar o‘simlikning suv bilan ta’minlanish darajasini, atrof-muhit sharoitlariga moslashuvini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. kirish o‘simlik hujayrasi odatda qattiq hujayra devori, plazmatik membrana, sitoplazma, vakuola va yadrolardan tashkil topgan bo‘ladi. hujayraning ichida suvda erigan turli moddalarning konsentratsiyasi muhitdagidan farq qiladi. shu sababli suv harakati osmoz qonunlariga bo‘ysunadi. hujayra atrofidagi eritma tarkibining o‘zgarishi esa suv oqimini va turgor bosimini bevosita ta’sirga uchratadi. plazmoliz hodisasi …

2 / 13

hujayra ichi bo‘shashadi. deplazmoliz hodisasi deplazmoliz – bu plazmoliz jarayonining teskari ko‘rinishidir. ya’ni, hujayra gipotonik eritmaga (masalan, toza suvga) tushirilganda suv yana hujayraga kiradi, vakuola kattalashadi, plazmatik membrana yana hujayra devoriga yopishadi va hujayra turgor holatiga qaytadi. bu jarayon hujayraning tirikligini aniqlashda muhim tajriba sifatida ishlatiladi. agar deplazmoliz sodir bo‘lsa – demak, hujayra tirik; agar u yuz bermasa – hujayra nobud bo‘lganini bildiradi. deplazmoliz o‘simliklarning suvni o‘zlashtirish mexanizmini tushunishda, ayniqsa, suv yetishmovchiligi sharoitida o‘simliklarning bardoshliligini baholashda muhimdir. u nafaqat suv almashinuvi, balki ionlar va oziq moddalarning hujayraga kirish jarayonini ham aks ettiradi. plazmolizning uch turi mavjud: vakuolyar plazmoliz – plazmatik membrana devordan qisman ajraladi, lekin vakuola mavjud bo‘lib qoladi. konkav plazmoliz – protoplast bir necha joyda devordan ajraladi. konkav-konveks plazmoliz – kuchli suv yo‘qotilishi natijasida protoplast to‘liq ajraladi. bu hodisa o‘simliklarning suv tanqisligi, sho‘rlanish yoki issiqlik ta’sirida suvni yo‘qotish jarayonlarini tushunishda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi. shuningdek, o‘simliklarning suvga …

3 / 13

anatini saqlashda asosiy rol o‘ynaydi. hujayra gipertonik muhitda bo‘lsa – suv chiqadi (plazmoliz), gipotonik muhitda esa suv kiradi (deplazmoliz). agar hujayra izotonik muhitda bo‘lsa, suv miqdori o‘zgarmaydi – bu holat dinamik muvozanat deb ataladi. bu jarayonlarning o‘zaro bog‘liqligini o‘rganish orqali olimlar o‘simlik hujayrasining suv bilan ta’minlanish mexanizmini, suv yetishmovchiligiga javob reaksiyalarini, hujayra devorining elastikligini hamda protoplazmaning suv o‘tkazuvchanligini aniqlaydilar. tajriba va kuzatuvlar tajriba uchun eng qulay obyektlardan biri — piyozning qizil epidermis qavatidir. piyoz po‘chog‘idan yupqa qavat olinadi va mikroskop oynachasi ustiga joylashtiriladi. avval toza suvda kuzatish – hujayra turgor holatida. keyin 10% nacl eritmasi qo‘shilganda – suv chiqib, plazmoliz kuzatiladi. so‘ngra yana suv bilan almashtirilsa – deplazmoliz jarayoni sodir bo‘ladi. bu oddiy tajriba orqali osmoz, suv harakati, hujayra devori va protoplast o‘zgarishlarini aniq kuzatish mumkin. shu sababli bu tajriba maktab va oliy ta’lim laboratoriyalarida keng o‘qitiladi. amaliy ahamiyati plazmoliz va deplazmoliz hodisalari o‘simliklarning ekologik sharoitlarga moslashuvini baholashda, suv bilan …

4 / 13

alarida katta ahamiyatga ega. xulosa thank you image9.png image10.svg image11.png image12.svg image1.png image2.svg image3.png image4.svg image5.png image6.svg image7.png image8.svg image13.png

5 / 13

plazmoliz va deplazmoliz hodisasi. - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "plazmoliz va deplazmoliz hodisasi."

plazmoliz va deplazmoliz hodisalarini turli o'simlik hujayralarida o'rganish reja: 1) o‘simlik hujayrasining tuzilishi va uning suv bilan bog‘liq holatlari haqida umumiy tushuncha. 2) plazmoliz hodisasi 3) deplazmoliz hodisasi 4) plazmoliz va deplazmolizning o‘zaro bog‘liqligi 5) xulosa o‘simlik hujayrasi tirik organizmning eng muhim tuzilmaviy va funksional birligidir. u tashqi muhit bilan doimiy moddalar almashinuvini amalga oshiradi. hujayra faoliyatida suvning roli beqiyosdir. suv – modda almashinuvi, fotosintez, osmotik bosim va turgor holatini saqlashda asosiy omil hisoblanadi. o‘simlik hujayralarida suv miqdorining o‘zgarishi natijasida plazmoliz va deplazmoliz kabi fiziologik hodisalar kuzatiladi. ushbu jarayonlar o‘simlikning suv bilan ta’minlanish darajasini, atrof-muhit sharoitl...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "plazmoliz va deplazmoliz hodisasi.", click the Telegram button on the left.

Tags: plazmoliz va deplazmoliz hodisa… PPTX 13 pages Free download Telegram