populyatsiya tushunchasi va ekotizimlar

PPT 13,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425376365_60400.ppt экосистемы www.arxiv.uz www.arxiv.uz ekosistemaning iyerarxik qatorlari. populyatsiya oziq zanjiri va ekologik piramida to‘g’risida tushuncha tabiiy va sun’iy ekosistemalar markaziy osiyo regionning ekosistemalari inson ekologiyasi reja: www.arxiv.uz www.arxiv.uz ma’lumki, tabiatda uchraydigan o’simlik va hayvonlar keragidan ortiq zaxiralar (tanada yig’igan moddalar) ni o’sish va ko’payishga sarflaydi. o’simliklar tomonidan yaratiladigan birlamchi mahsulotning fasllar bo’yicha o’zgarishi ular bilan ovqatlanadigan o’simlikxo’r hayvonlar va yirqichlarning ham fasllar bo’yicha o’zgarishiga sabab bo’ladi.tur vakillari populyatsiyada energiya va ozuqa moddalarning turli katta – kichik guruhlar orqali o’tishi ularning tabiatda doimiyligi ta’minlaydi va ekosistemada tabiiy zaxiralarning to’planishi effiktiv energiya hosil bo’lishiga olib keladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz populyatsiya – bu bir turning yoki bir necha tur vakillarining guruhi bo’lib, ular ma’lum joyda uchraydi va ko’p hayotiy belgilarga ega bo’ladi. shu belgilar butun guruhning doimiy funsiyalari hisobini aks ettiradi. populyatsiya a’zolarning hayotiy belgilari : tur vakillari qalinligi, tug’ulishi, o’lishi, yosh bo’yicha taqsimlanishi, organizmning biotic potensiali, ma’lum hududda tarqalishi va o’sish xillaridir. populyatsiya …

va makonda populyatsiya a’zolarining massasi; 3. tug’ulish – ma’lum vaqt ichida tur vakillaridan hosil bo’lgan yangi vakillari soni 4. o’lish – ma’lum vaqt ichida populyatsiya ichidagi o’lgan a’zolar darajasi 5. populyatsiyaning o’sishi-tug’ilishi va o’lish o’rtasidagi farq bo’lib, bu farq salbiy va ijobiy bo’lishi mumkin. 6. o’sish tezligi-ma’lum vaqt ichida populyatsiya a’zolari sonining o’rtacha o’sish tezligidir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz populyatsiyani klassifikatsiyalashda bir necha prinsiplarga amal qilinadi, populyatsiyaning makonda tarqalishini n.p.naumov (1963) quyidagicha farqlaydi: elementlar (boshlang’ich soda), ekologik va jo’g’rofik populyatsiyalar. ularning qisqacha ta’rifi quyidagicha: 1.elementlarning populyatsiya – bu uncha katta bo’lmagan, bir xil joyda uchraydigan tur vakillarining yig’indisi. agar biogeotsenoz ichida yashash sharoiti har xil bo’lsa, populyatsiyalarning soni ko’p bo’ladi va ko’p sonli populyatsiyalar hosil qiladi. bir xil sharoitda bunday holat kam bo’ladi. 2. ekologik populyatsiya sodda, elementlar populyatsiyalar yig’indisidan hosil bo’ladi. ular ma’lum biogeotsenozlardan, tur ichidagi guruhlarda yuzaga keladi. masalan, olmaxonning “qarag’ay”, qoraqarag’ay, oqqarag’ay kabi populyatsiyalari uchraydi. lekin, bu populyatsiyalar bir-biridan …

ga olish, qalinligini aniqlash mumkin. jumladan, qushlar uya qurayotgan vaqtda hisobga olish mumkin. bahorda kichik ko’lmaklarda qo’shilayotgan baqalarning sonini hisobga olsa bo’ladi. biroq boshqa fasllarda ularning soni qalinligini hisobga olish og’ir bo’ladi. ular tarqalib ketadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. populyatsiya a’zolarining sonini aniqlashda ular tarqalgan joy (makon) va vaqt bir xil, bir – biriga to’g’ri kelishi kerak, makon bir, sonini hisoblash vaqtida (ertalab, kunning o’rtasi, tun yoki bahor, yoz ,kuz, qish) har xil bo’lsa, populyatsiya a’zolarining soni aniq bo’lmaydi. 3. populyatsiya sonini aniqlashga oid ma’lumotlar o’sishi, ko’payishi va doim o’zgarib turushi mumkin. hisoblash uslubi o’zgaradi, yangi yondoshlar, hisoblash asboblari ishga solinadi va natijada populyatsiya soniga ham o’zgarishlar kiradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz tabiiy populyatsiyalarda hayvonlarning soni uch sababga ko’ra chegaralangan: 1. tabiiy zaxiralar (ozuqa, joy va boshqalar) ning tetishmasligi; 2. hayvonlarning shu zaxiralarini (tarqalib, qidirib) topa olmasligi; 3. populyatsiyaning o’sish tezligida vaqtning chegaralanganligi va uning darajasining ijobiy ahamiyatligi. populyatsiyaning tuzulishi. populyatsiya …

.arxiv.uz www.arxiv.uz oziq zanjiri va ekologik piramida to'ѓrisida tushuncha avvalgisi keyingisi uchun oziq hisoblangan, o'zaro boѓlangan bir nechta turlar yoki organizmlar oziq zanjirini hosil qiladi: misol, organik qoldiqlar oziq zanjiri - o'simliklar to'plagan energiyani bir turning ikkinchisini eyishi orqali bir necha organizmlar qatoridan o'tkazishdir. shunday qilib, oziq zanjiri turlar orasidagi trofik boѓlanishdir (yunoncha "trofe" – oziqlanish). ekologik sistemada har xil oziq darajalari trofik darajalar deb ataladi. oziq zanjirining birinchi zvenosi avtotrof o'simliklar (produtsentlar) hisoblanadi. fotosintez jarayonida ular quyosh energiyasini kimyoviy boѓlar energiyasiga aylantiradi. ikkinchi zvenosi o'txo'r (birlamchi iste'mol qiluvchilar) va go'shtxo'r (ikkilamchi iste'mol qiluvchilar) hayvonlar yoki konsumentlar tashkil etadi. oziq zanjirining uchinchi zvenosini organik moddalarni mineral moddalarga parchalovchi mikroorganizmlar (redutsentlar) hosil etadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz tabiatda oziq zanjiri uch – to'rt darajadan tashkil topadi. bir darajadan ikkinchi darajaga o'tishda energiyaning va moddaning miqdori taxminan uch martaga yaqin kamaya boradi, chunki qabul qilingan energiyaning 90 % ga yaqini organizmlarning hayot …

g asosini avtotrof organizmlar – hosil qiluvchilar tashkil qiladi, ulardan yuqorida o'txo'r hayvonlar, undan ham yuqorida yirtqich hayvonlar, piramidaning eng cho'qqisida yirik yirtqichlar joylashadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz suv havzalaridagi oziq zanjirining tipik misoli fitoplankton – zooplankton – mayda baliqlar – yirik yirtqich baliqlar hisoblanadi. bu oziq zanjirida ham biomassa va energiya miqdori ekologik piramida qoidasiga muvofiq tabora kamaya boradi. sun'iy qishloq xo'jalik ekosistemalarida ham har bir keyingi oziq zanjiri darajasida energiya mikdori 10 martagacha kamaya boradi. shuning uchun ovqat ratsionida o'simlik oziqlarini kamaytirish hisobiga go'shtning miqdorini ko'paytirsak o'sha muayyan ekologik tizimda oziq bilan ta'minlanishi mumkin bo'lgan odamlar soni kamayishi kerak. biogeotsenozning eng muhim xususiyatlaridan biri – o'z-o'zini idora etishdir. o'z-o'zini idora qilish - tabiiy sistemaning qandaydir tabiiy ta'siri yoki antropogen ta'siridan keyin o'z ichki xususiyatlarini qayta tiklash qobiliyatidir. o'z – o'zini idora qilishning yorqin misoli keng bargli o'rmonlardagi biogeotsenozdir. bu erda o'simliklar joy, yoruѓlik va suv uchun raqobatlashadi yoki markaziy osiyo …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "populyatsiya tushunchasi va ekotizimlar"

1425376365_60400.ppt экосистемы www.arxiv.uz www.arxiv.uz ekosistemaning iyerarxik qatorlari. populyatsiya oziq zanjiri va ekologik piramida to‘g’risida tushuncha tabiiy va sun’iy ekosistemalar markaziy osiyo regionning ekosistemalari inson ekologiyasi reja: www.arxiv.uz www.arxiv.uz ma’lumki, tabiatda uchraydigan o’simlik va hayvonlar keragidan ortiq zaxiralar (tanada yig’igan moddalar) ni o’sish va ko’payishga sarflaydi. o’simliklar tomonidan yaratiladigan birlamchi mahsulotning fasllar bo’yicha o’zgarishi ular bilan ovqatlanadigan o’simlikxo’r hayvonlar va yirqichlarning ham fasllar bo’yicha o’zgarishiga sabab bo’ladi.tur vakillari populyatsiyada energiya va ozuqa moddalarning turli katta – kichik guruhlar orqali o’tishi ularning tabiatda doimiyligi ta’minlaydi va ekosistemada tabiiy za...

Формат PPT, 13,1 МБ. Чтобы скачать "populyatsiya tushunchasi va ekotizimlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: populyatsiya tushunchasi va eko… PPT Бесплатная загрузка Telegram