tinish belgilari taqdimoti

PPTX 11 pages 484.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 484.9 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi mavzu: tinish belgilari tayyorladi 102 guruh talabasi jozilov jonibek reja 1) tinish belgilar paydo bulish tarixi 2)tinish belgilar ahamiyati 3)hozirgi o’zbek tilidagi tinish belgilar tinish belgilar haqida tinish belgilari - muayyan tilda yozma nutqni toʻgʻri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashda, yozma nutq qismlari (gap boʻlaklari)ning oʻzaro mantiqiy grammatik munosabatlarini koʻrsatish uchun xizmat qiladigan muhim grafik vositalar. tinish belgilari markaziy, asosiy belgilar tizimiga (harflar va tinish belgilari) mansub boʻlib, u qoʻshimcha, yordamchi belgilar tizimidan (raqamlar, turli fanlarga oid ilmiy belgilar, bosmaxona belgilari) maʼlum jihatlari bilan farq qiladi. tinish belgilarining yozuvda qoʻllanishi oʻziga xos tizimga ega. bu tizim — tinish belgilari miqdori, qoʻyilish tartibi va qoʻllanish prinsiplari yigʻindisi — punktuatsiyani vujudga keltiradi. bular yozuvning boshqa vositalari (harflar, raqamlar, diakritik belgilar) xamda til birliklari (soʻzlar, morfemalar) …

2 / 11

ini bildirish, bironbir gap boʻlagini intonatsionmazmuniy jihatdan ajratib koʻrsatish, nutq qaratilgan shaxs yoki predmet nomi qamrab olingan, shuningdek, yozuvchi (soʻzlovchi)ning subʼyektiv munosabati ifodalangan sintaktik tuzilma chegarasini koʻrsatish uchun xizmat qiluvchi t.6.: qavs, qoʻshtirnoq, yagona qoʻshaloq belgi sifatida qoʻllanuvchi vergul, ayni shu vazifadagi tire; 2) ajratuvchi tinish belgilari — mustaqil gaplarni, ularning qismlari (bosh va ergash gaplar, bogʻlangan va bogʻlovchisiz qoʻshma gaplarning predikativ qismlari)ni, gapning uyushgan boʻlaklarini, birgalik ergashishli qoʻshma gagsharni, gapning ifoda maqsadiga koʻra turlarini, nutqning boʻlinganligini koʻrsatuvchi t.6.: nuqta, soʻroq va undov belgilari, vergul, nuqtali vergul, ikki nuqta, tire, koʻp nuqta. baʼzi tinish belgilari ham chegaralash, ham ajratish vazifalarini namoyon eta oladi. tinish belgilari tuzilish jiqatdan ham 2 ga boʻlinadi: a) bir elementli tinish belgilari — vergul, tire, nuqta; b) koʻp elementli tinish belgilari bu guruh, oʻz navbatida, 2 elementli (surok, va undov belgilari, ikki nuqta, nuqtali vergul, qavs), 3 elementli (koʻp nuqta) va 4 elementli (qoʻshtirnoq) tinish belgilari …

3 / 11

a (bugun ertaroqboring . bizga ovqat keltirsangiz. mayli, oʻqing boʻlmasa, hamma eshitsin); bosh harflar yoki boʻgʻinlar bilan koʻrsatilgan shartli qisqart-malardan soʻng (s. rahimov; m. t. oybek; va shahrik.; va boshqalar); abbreviaturalarda nuqta qoʻyilmaydi; raqamlar yoki harflar bilan koʻrsatilgan numerativlardan soʻng (1. a. 2. v. kabi. bunda numerativdan keyin keladigan gaplar mustaqillikka ega boʻlishi shart); baʼzan sanalar raqam bilan yozilganda, yil, oy, kunlarni oʻzaro ajratish uchun ular orasiga qoʻyiladi (2003-yil 19 okt.); 2000.14.v11i. (2000-yil 14-avgust) va q.k vergul (frans. vergul) — tinish belgisi(,). eng koʻp qoʻllanadigan tinish belgilar jumlasiga kiradi. qoʻllanish oʻrni, shakli turli davrlarda va turli tillarga oid yozuvlarda turlicha boʻlgan. oʻzbek tilida vergul teskari pesh, pesh, yarim turish, yarim tinish kabi nomlar bilan ham yuritilgan. vergul dastlab qisqa pauza uchun ishlatilgan, keyinchalik uning qoʻllanish doirasi va vazifasi kengaygan. oʻzbek tilida vergul uyushiq (sen kuychi, paxtakor, olim…) va ajratilgan boʻlaklarni (azizga, sobiq talabaga, bu soʻz yoqmadi), kirish (lekin, menimcha haqsiz) …

4 / 11

i. bunda u muayyan gapning emotsional yoki qatʼiy buyruq maʼnosiga ega ekanligini, tugallanganligini, boshqa gaplardan chegaralanish nuqtasini koʻrsatadi. undov belgisi oʻzbek tiliga rus tili orqali kirib kelgan. u oʻzbek yozuvida 20-asrning boshidan — dastlab "turkiston viloyatining gazeti"da 1901-yildan, keyinchalik boshqa bosma asarlarda muntazam qoʻllana boshlagan. hozirgi oʻzbek adabiy tilida undov belgisi, asosan quyidagi hollarda qoʻllaniladi: 1) undov gaplar oxirida (unsin uchun, bechora qiz uchun, bu qanday falokat, bu qanday mudhish motam! — oybek); 2) buyruq, tilak, orzu maʼnolarini ifodalagan gaplar oxirida (onangni qoʻlingda tutsang , singlingni boshingda tut! — oybek; fido boʻlsin senga jontanim, onam!); 3) gap boshida kelib, kuchli his-hayajon ifodalagan undalmalardan, undovlardan hamda xa va yoʻq soʻzlaridan keyin (jamila! bas, tur oʻrningdan! — hamza; yoʻq, yoʻq! bu ogʻir ishni boʻynimga ololmayman). undov belgisining qoʻllanishida yana bir qancha xususiy holatlar ham uchraydi. soʻroq belgisi — gap oxirida qoʻllanadigan tinish belgilaridan (?). bu belgi asosan mazmunidan soʻroq anglashilgan gaplar oxiriga …

5 / 11

vchilikni bildirsa, oʻsha soʻz yoki jumladan soʻng qavsga oʻragan holda qoʻyiladi. baʼzan jumladagi xato juda qoʻpol boʻlsa, soʻroq belgisi qoʻsha qoʻllanishi mumkin. 3. soʻroq ran tipidagi sarlavhalardan keyin qoʻllanadi: teatr yoshlarga nima berdi? huquqiy meʼyorlarni bilasizmi? ritorik soʻroq gaplar oxirida baʼzan sb., baʼzan soʻroq va undov belgilari qoʻsha qoʻllanadi: dunyoda onadan ulugʻ zot bormi?! etiboringiz uchun rahmat!!! image1.jpg image2.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tinish belgilari taqdimoti"

nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi mavzu: tinish belgilari tayyorladi 102 guruh talabasi jozilov jonibek reja 1) tinish belgilar paydo bulish tarixi 2)tinish belgilar ahamiyati 3)hozirgi o’zbek tilidagi tinish belgilar tinish belgilar haqida tinish belgilari - muayyan tilda yozma nutqni toʻgʻri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashda, yozma nutq qismlari (gap boʻlaklari)ning oʻzaro mantiqiy grammatik munosabatlarini koʻrsatish uchun xizmat qiladigan muhim grafik vositalar. tinish belgilari markaziy, asosiy belgilar tizimiga (harflar va tinish belgilari) mansub boʻlib, u qoʻshimcha, yordamchi belgilar tizimidan (raqamlar, tu...

This file contains 11 pages in PPTX format (484.9 KB). To download "tinish belgilari taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: tinish belgilari taqdimoti PPTX 11 pages Free download Telegram