13-mavzu. davlat institusional tashkilot sifatida

PPTX 20 pages 1.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 13-mavzu. davlat institusional tashkilot sifatida reja davlatning funksiyalari 2. davlatning institusional tabiati 3. davlatning mohiyati va uning ta’rifi 4. davlatning shartnomaviy va ekspluatatorlik konsepsiyasi 5. davlatning «muvaffaqiyatsizliklari» davlatning funksiyalari birinchidan, jamiyatni kuch ishlatish va boshqa mustaqil jamiyatlarning bostirib kelishidan himoyalash; davlat tomonidan tartibga solish sohalari to‘g‘risidagi masala eng bahs-munozarali bo‘lib, adam smit 18-asrning ikkinchi yarmidayoq davlatning asosiy majburiyatlari doirasini belgilab berdi: - ikkinchidan, imkon qadar, jamiyatning har bir a’zosini adolatsizlikdan va uning boshqa a’zolari tomonidan jabrlashdan himoyalash yoki yaxshi adolat hukmini o‘rnatish; - uchinchidan, ularni barpo etish va saqlab turish alohida shaxslar yoki kichik guruhlar manfaatlari yo‘lida amalga oshirilmaydigan muayyan ijtimoiy inshootlar va ijtimoiy muassasalarni barpo etish va saqlab turish, chunki ulardan keladigan foyda hech qachon alohida shaxslar yoki kichik guruhlarga xarajatlarni to‘lay olmaydi, lekin ko‘pincha xarajatlarni katta jamiyatga ortiqcha to‘lashi mumkin 3 yangi institusional maktabning hozirgi vakillari davlat intervensionalizmini iqtisodiy asoslashni bozorning nuqsonlarida yoki nochorligida ko‘rmoqda. yangi …

2 / 20

lmashinadigan tovarlar va xizmatlar sifatini o‘lchash xarajatlarini pasaytirish imkonini beradi, yanada keng ma’noda esa universal chora-tadbirlar jumlasiga davlat tomonidan pul muomalasining tashkil etilishi ham kiradi, chunki almashuvning universal tadbir – pulning eng muhim funksiyalaridan biri; 3 o‘lchash va tortish standartlarini ishlab chiqish: 4 tovarlar va xizmatlar bilan jismoniy almashish tarmoqlari va mexanizmlarini barpo etish: bozor infratuzilmasi nafaqat axborot bilan almashish tarmoqlarini, balki tovarlar va xizmatlarning jismoniy harakatlanishi tarmoqlari (transport tarmoqlari, savdolar uchun uyushgan maydonchalar va h.k.)ni o‘z ichiga oladi; 5 huquqni muhofaza qilish faoliyati va nizolarda «uchinchi» tomon rolini bajarish: shartnomalarni bajarishda kutilmagan holatlarning paydo bo‘lishi sharnoma tomonlarining ulardan opportunistik foydalanishidan kafolatlash uchun «uchinchi» tomon (sud)ning aralashuvini talab qiladi; 6 sof ijtimoiy farovonlikni yaratish «chiptasiz» muammosini keltirib chiqaradi, bu uni moliyalash uchun davlat tomonidan majburlov choralaridan foydalanishni talab qiladi (birinchi navbatda mudofaa, keyin sog‘liqni saqlash va ta’lim singari ijtimoiy farovonlikni yaratish). yangi institusional nazariya vositalariga tayanib, davlatni shakllantirish va rivojlantirish …

3 / 20

ng mavjudligi) va uchinchi shaxslar tomonidan nazorat va majburlovning mavjud emasligi bilan ajralib turadi. bunday almashuv ishtirokchilari uchun cheklovlar qonli aloqalar, garovlar, garovga olinganlarni almashish kabi holatlarlar tufayli yuzaga kelardi. davlat rivojlanishining yuqorida keltirilgan bosqichlariga davlat tuzilishining quyidagi turlari mos keladi 1 - unda qonun chiqaruvchi, sud va huquqni muhofaza qilish organlari va umumiy qoidalar mavjud bo‘lmagan hamjamiyat; 2 - unda mutlaq huquqlarni tafsirlovchi umumiy qoidalar, qonun chiqaruvchi organ, sudlar mavjud bo‘lgan, lekin polisiya yoki armiya mavjud bo‘lmagan va bu bilan qonunga rioya etishga majburlash alohida xususiyatga ega bo‘lgan jamiyat; 3 - unda davlat qoidalarni belgilaydi, nizolar yuzaga kelganda hakamlar sudi funksiyasini bajaradi va mutlaq huquqlarni ta’minlaydi 3. davlatning mohiyati va uning ta’rifi d.nortning ta’riflashicha davlat nima? institusional yondashuvga muvofiq uning asosiy mohiyatini “transaksiya xarajatlari” kategoriyasidan foydalangan holda ochib berish mumkin. дуглас норт англ. douglass cecil north тугилган йили: 5 ноября 1920(1920-11-05) (91 год) тугилган жойи: кембридж, массачусетс ватани: акш …

4 / 20

t shartnomasi rolini o‘ynovchi konstitutsiyada qayd etiladi. biroq davlatning mohiyati fuqarolar bilan davlat apparati o‘rtasida yuzaga keladigan hokimlik munosabatlari bilan belgilanadi. kelishuvlarning uchinchi tomonning kuchlari bilan samarali ta’minlanishiga so‘ngra norasmiy cheklovlarni ham samarali qiladigan qoidalarni yaratish yo‘li bilan erishiladi davlatning yuqorida keltirilgan ta’riflari ko‘p jihatdan uning shartnomaviy mohiyatini tavsiflaydi, ya’ni davlat – bu jamoat shartnomasi. u tartibni ta’minlash vositasi sifatida (nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy almashuvlarning ham tartibga solinganligi) kuch ishlatish holatini emas, balki fuqarolarning o‘zaro kutishlari tizimi sifatida ushbu tartibning o‘zini o‘rnatish holatini ta’kidlaydi. davlatning shartnomaviy nazariyasidan tashqari davlatning asosan ekspluatatorlik mohiyatini nazarda tutuvchi nazariya ham mavjud j.byukenen o‘z asarlarida davlatning jamiyatdagi rolining ikki tomonlamaligiga alohida e’tibor qaratadi, ya’ni davlat ham himoya qiluvchi, ham ishlab chiqaruvchi vositadir agar himoya qiluvchi davlat funksiyasini amalga oshiruvchi amaldorlarning o‘zlari yakka tartibdagi hokimiyatni mustahkamlagan holda shartnoma shartlarini bajarishmasa, davlat jamiyatni siyosiy jihatdan ta’sir etuvchi alohida sub’yektlar manfaatlari yo‘lida ekspluatatsiya qiluvchi majburiy repressiv mexanizm sifatida …

5 / 20

nazoratining ekspansiyasi va h.k.) bo‘yicha baholanadi; 1 daromadlar va xarajatlarning mos kelmasligi: oddiy firmadan farqli o‘laroq, davlatning qat’iy byudjet cheklovi darajasi mutlaq darajadan ancha yiroq, davlat, hatto agar o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarni bajarishga qodir bo‘lmagan taqdirda ham, uni bankrotga aylantirish ancha mushkul; 3 oldinga qo‘yilgan natijalardan farq qiluvchi natijalarga erishish ehtimoli: axborot xarajatlari hamda monitoring va nazorat xarajatlarining o‘sishi amalga oshirilgan vazifalarning oldinga qo‘yilgan vazifalardan muntazam farq qilishi uchun zamin yaratadi (yuqorida keltirilgan, unda davlatning kuch ishlatishdan xususiy foydalanishni cheklashga urinishi uning eskalatsiyasiga olib kelishi mumkin bo‘lgan model bunga yaqqol misol bo‘ladi); 4 resurslarning noteng taqsimlanishi: transaksiya xarajatlari noldan farq qilganda resurslarga bo‘lgan mulkchilik huquqlarini taqsimlashda davlat uchun adolatlilikning bir necha standartlari mavjud. pareto bo‘yicha optimum bilan bir qatorda quyidagilar ana shunday standartlar hisoblanadi: kaldora qoidasi (agar resurslarni taqsimlash natijasidan yutayotgan tomon yutqazayotgan tomonga yo‘qotishlarni qoplashga qodir bo‘lsa, resurslarni taqsimlashga o‘zgartirish kiritishga yo‘l qo‘yiladi); rolz qoidasi (eng kam ta’minlanganlarning ahvolini …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "13-mavzu. davlat institusional tashkilot sifatida"

слайд 1 13-mavzu. davlat institusional tashkilot sifatida reja davlatning funksiyalari 2. davlatning institusional tabiati 3. davlatning mohiyati va uning ta’rifi 4. davlatning shartnomaviy va ekspluatatorlik konsepsiyasi 5. davlatning «muvaffaqiyatsizliklari» davlatning funksiyalari birinchidan, jamiyatni kuch ishlatish va boshqa mustaqil jamiyatlarning bostirib kelishidan himoyalash; davlat tomonidan tartibga solish sohalari to‘g‘risidagi masala eng bahs-munozarali bo‘lib, adam smit 18-asrning ikkinchi yarmidayoq davlatning asosiy majburiyatlari doirasini belgilab berdi: - ikkinchidan, imkon qadar, jamiyatning har bir a’zosini adolatsizlikdan va uning boshqa a’zolari tomonidan jabrlashdan himoyalash yoki yaxshi adolat hukmini o‘rnatish; - uchinchidan, ularni barpo etish va saqlab turish ...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "13-mavzu. davlat institusional tashkilot sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: 13-mavzu. davlat institusional … PPTX 20 pages Free download Telegram