dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari

PPTX 10 pages 77.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.7 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari tohirov kamron abduqaxxarova shaxrizoda dinshunoslik - dinlar tarixi, ular bilan bog'liq jarayonlar, dinning inson hayotining turli jabhalari bilan o‘zaro ta’sirlashuvini o‘rganuvchi fan. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori ham o‘zining o‘rganish obyektiga ega. u dinning paydo bo‘lishi, ijtimoiy mohiyati va jamiyatdagi rolini tadqiq qilish bilan birga diniy e’tiqodlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi evolyutsiyasini ilmiy jihatdan o‘rganadi. dinlarni o‘rganish uzoq tarixga ega. har bir inson yon-atrofidagilarning e’tiqodi, qaysi dinga mansubligiga qiziqadi, ular haqida bilishni istaydi. bu boradagi ilk ma’lumotlarni qadimgi gretsiya va rim yozuvchilari asarlarida ko‘rishimiz mumkin. ulardan eng mashhuri “tarix otasi” nomini olga ngerodot (mil. avv. v asr) o‘zi tadqiq qilgan xalqlarning dinlari haqida ma’lumotlar keltirgan. bu qiziqish o‘rta asr yevropasida ham mavjud bo‘lgan. lekin boshqa dinlar haqida fikr bildiruvchilar, xristianlarning e’tiborini jalb qilmaslik va ularni boshqa dinlarga kirib ketmasliklarini ta’minlash maqsadida, u dinlarga …

2 / 10

ng diniy manzarasi yaratiladi.. shuning uchun falsafiy va diniy qarashlarni bir-biriga mutloq darajada qarama-qarshi qo‘yish ilmiy jihatdan noto‘gri bo‘ladi. har birida ham mavhum va real haqiqatlar bor. har qanday din o‘zi dinidagilar uchun to‘ldiruvchi, ovutuvchi (kompensatorlik) vazifasini bajaradi. masalan, insonda diniy ehtiyoj bo‘lishini olib ko‘raylik. u o‘z hayoti, turmush tarzi, tabiat va jamiyat bilan bo‘lgan munosabatlari jarayonida shaxsiy va ijtimoiy ehtiyoj, maqsadlarga yetishishi qiyin, ilojsiz bo‘lib ko‘ringanda bunday ma’naviy ehtiyoj vujudga kelgan. chunki inson hayotida quvonchli yoki tashvishli onlarda, orzular ro‘yobga chiqishi ilojsiz bo‘lgan paytda insoniyatning dinga ehtiyoji jamiyat bo‘lib yashash talablarida bshlangan; din bu o‘rinda ma’naviy ehtiyojni qondiruvchi tasalli beruvchilik vazifasini bajargan. din, dindorlarning birligini, jamiyat bilan shaxsning o‘zaro aloqasini ta’minlovchi xusu siyat - aloqa bog‘lashlik (kommunikativlik) vazifasiga ham egadir. bunda konkret bir dinga e’tiqod qiluvchi kishi shu dindagi boshqa kishilar bilan bog‘liq bo‘lishi, ) urf-odat, ibodatlarni jamoa bo‘lib ado etish ko‘zda tutiladi.cherkov, masjid va diniy tashkilotlar dinning bu …

3 / 10

larni ozida mujassam qilgan holda nomoyon bolishi bilan birga bilishning ota murakkab obekti hamdir. islom dini islom olamida ham dinlarni o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar uzoq tarixga borib taqaladi. milodiy vii-viii asrlardayoq diniy tortishuv (munozara)larni o‘z ichiga olgan “maqola”lar (keyinchalik “maqolot”), viii -ix asrlardan e’tiboran esa boshqa dinlarga “raddiya”lar yozila boshlangan. keyingi asrlardan esa “al-firaq” (firqalar), “ar-radd” (raddiya), “ad-diyonot” (dinlar) va “al-milal” (xalqlar) yo‘nalishidagi adabiyotlar vujudga kelgan. “ ” o’zbekiston rossiya imperiyasi va sovet ittifoqi tarkibida bo’lgan va jahon hamjamiyatidan ajratilib yashagan bir davrda, g’arbda xix asrning o’rtalarida vujudga kelgan dinshunoslik fani ancha yo’l bosib o’tib, ko’plab ilmiy natijalarga erishdi. mustaqillik yillarida o’zbekiston tadqiqotchilari bu yangi soha bilan yaqindan tanishib, mutaxassis-kadrlarni tarbiyalay boshladilar. diniy ongning asosida «yaxshilik va yomonlik», «ezgulik va yovuzlik», «adolat va adolatsizlik» kabi axloqiy kategoriyalarning dastlabki elementlari shakllangani, din kishilik jamoasini mazkur kategoriyalar atrofida jipslashtira olgani bois, unda dunyoqarash, integrativ, regulyativ, kompensatorlik va boshqa funksiyalar mustahkamlandi. hozirgi kunga kelib, …

4 / 10

i va eng so‘nggi davrlarini bir-biridan farqlash lozim. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo‘lib, odatda, politeistik, ya’ni ko‘p xudolik dinlari bo‘lgan. masalan, qadimgi grek dini ko‘p xudolikning o‘zginasidir. zevs-pantion hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchisi - yer osti xudosi hisoblanar edi. shuningdek go‘zallik ma’budasi, urush xudosi xudosi, quyosh xudosi va boshqa yana bir qancha xudolar bo‘lgan. quldorlik jamiyatidagi dastlabki milliy dinlarning o‘ziga xos yana bir xususiyati oxirat to‘g‘risidagi tasavvurning paydo bo‘lishi va unga ishonishidir. ammo bu davrda bunday tasavvurlar hali to‘la shakillanmagan edi. ular keyingi davrlarda rivojlangan. bu davrda qurbonlik qilish keng rasm bo‘lib hatto majburiy marosimlardan biri hisoblanar edi. xudolar yo‘lida meva-chevadan tortib, uy hayvonlarining turlarigacha, qadim zamonlarda esa hatto odamlar ham qurbon qilinar edi. milliy dinlar rivojlanishining so‘nggi davrlariga kelib odamlar o‘rniga hayvonlar qurbon qilina boshlagan. shu bilan birga oxirat haqidagi tasavvurlar keng targ‘ib qilinardi. binobarin, ular avvalo elatning so‘ngra, millatning shakllanishini o‘zlarida aks ettirgan. milliy …

5 / 10

dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari"

dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari tohirov kamron abduqaxxarova shaxrizoda dinshunoslik - dinlar tarixi, ular bilan bog'liq jarayonlar, dinning inson hayotining turli jabhalari bilan o‘zaro ta’sirlashuvini o‘rganuvchi fan. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori ham o‘zining o‘rganish obyektiga ega. u dinning paydo bo‘lishi, ijtimoiy mohiyati va jamiyatdagi rolini tadqiq qilish bilan birga diniy e’tiqodlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi evolyutsiyasini ilmiy jihatdan o‘rganadi. dinlarni o‘rganish uzoq tarixga ega. har bir inson yon-atrofidagilarning e’tiqodi, qaysi dinga mansubligiga qiziqadi, ular haqida bilishni istaydi. bu boradagi i...

This file contains 10 pages in PPTX format (77.7 KB). To download "dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi. kategoriyalari va funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslikning fan sifatida s… PPTX 10 pages Free download Telegram