organizm va muhit

PPT 10 pages 221.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 221.0 KB

File type PPT

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

қон системаси физиологияси 2-mavzu: organizm va muhit reja: 1.irsiyat haqida tushuncha. 2.irsiyatning sitologik asoslari. 3.to‘qimalar. tayanch tushunchalar: fiziologiya, gigiyena, irsiyat, muhit, dominanta, retsessiv, xromosoma, gen, mutatsiya, irsiy kasalliklar. zamonaviy biologiyaning asosiy muammolaridan biri irsiyat masalasidir. irsiyat organizmning o‘z belgi va xususiyatlarini nasldan-naslga o‘tkazish xossasi bo‘lib, shu tufayli organizmning belgi, xususiyatlari nasldan naslga o‘tadi. irsiyat deb ota-onaga xos biologik xususiyatlarni nasldan-naslga o‘tishi va bu belgi va xususiyatlarning muhit ta’sirida rivojlanishiga aytiladi. organizm belgi - xususiyatlarining bir qancha avlodda turg‘in saqlanib kelishi irsiyatning bir tomoni bo‘lib, ikkinchi tomoni organizmlarning ontogenezida ma’lum moddalar almashinuvini, xarakterini va rivojlanish tipini ta’minlashdir. bularning hammasi irsiyat tufayli aniqlanadi. har bir organizmning aniq rivojlanish tartibi uning irsiyati bilan aniqlanadi. aks holda organizmlar avlodida o‘zgarish vujudga kelgan bo‘lar edi. (masalan, bug‘doydan arpa, tovuqdan o‘rdak). organizmning ikki xususiyati - irsiyat va o‘zgaruvchanlikni o‘rganadigan fanga genetika fani deyiladi. zamonaviy genetikaning vujudga kelgan vaqti 1865 yil hisoblanadi, shu yili chex olimi gregor …

2 / 10

negizi bu hujayraning o‘z nusxasini qayta vujudga keltira oladigan va bo‘linish protsessida qiz hujayralarga taqsimlanish xususiyatiga ega bo‘lgan barcha elementlar hisoblanadi. gen irsiyat birligidir. genetika fanining eng katta yutug‘i dnk molekulasidan gen ajratib olindi va sintez qilindi. gen bir-biriga yaqin bo‘lsa, ular belgilab beradigan belgilarning naslda namoyon bo‘lish ehtimoli shuncha katta bo‘ladi. yadro bo‘linishi jarayonida hujayrada tayoqchasimon tanachalar - xromosomalar vujudga keladi. xromosomalar oqsillar va nuklein kislotalarning yirik molekulalaridan tashkil topgan. irsiy belgilar informatsiyasining kodlari oddiyroq birikmalar - dezoksiribonuklein kislotalarda saqlanadi. xromosomalarning soni turli o‘simlik, hayvonlar hujayralarida turlicha bo‘ladi. dnkning molekulyar strukturasida tur va individumning barcha belgilari shifrlab qo‘yilgan. xromosomalarda genlar tizma shaklida joylashgan bo‘lib, uning ayrim qismini tashkil etadi. shunday qilib, hujayra yadrosida saqlangan xromosomalar va dnk ota-onadagi asosiy belgi va xususiyatlarni nasldan-naslga o‘tkazuvchi asosiy tuzilma hisoblanadi. odamning jinsiy hujayralarida xromosomalar 23 ta bo‘lib, diploid soni 46 ta, ya’ni 22 juft autosomani (jinssiz xromosomani) va ikkita jinsiy xromosomani o‘z …

3 / 10

ug’chilik munosabatlar tabora og’irlashib bormokda. ‘utnam(1995) o’zining izlanishlarida jamiyatdagi tengsizlik kambag’allarning ko’’ayishi ijtimoiy munosabatlar mustahkamlanishining teskari omili ekanligini ko’rsatib o’tdi. 20-asrda aqsh da ijtimoiy ka’italning mavjudligi darajasidan tengsizlikga yukori tezlik bilan ko’chib o’tdi. tengsizlik darajasi qancha yukori bo’lsa ijtimoiy kapital munosabatlari shuncha ‘ast bo’ladi. ijtimoiy ka’ital birlashmasi sog’liqni saqlash tizimiga ta’sir ko’rsatadi, lekin ushbu tizim tengsizlikni kamaytirishga ham yordam berarmikan? tadqiqotlar investittsiyalarning jamiyat darajasidagi sog’liqni saqlash sohasiga sarflanishi tengsizlik muommosini hal etishdagi samarali yechimi ekanligini ko’rsatib o’tdi. (morgan ziglio 2007) ijtimoiy kapitalni sog’likni saqlash tizimiga to’g’ridan - to’g’ri ta’sirlarini tadbiq qilish qatorida, masalan, astma kasalligini bolalarda kelib chiqishi ‘ast bo’lgan hududlarda ko’’roq uchratilgan (gu’ta 2009) va ijtimoiy ka’italning kamligi salbiy oqibatlari bolalar sog’ligiga ta’sir ko’rsatgan.[1] [1]the rignt start to a healthy life.contact : i.stegeman @eurohealthnet.eu, c.costongs @eurohealtnet.eu eurohealthnet, rue de la loi 67 , 1040 brussels, belgium, 133 page yetilgan erkak jinsiy hujayralarining rivojlanishi spermatogenez deyiladi. bu jarayon jinsiy balog‘atga …

4 / 10

iga qarab belgilanadi. bu xabarning kodi dnk da dnk tarkibiga kiruvchi nukleotid molekulalar genetic kod aniqlovchi 4 asos ichiga kiradi. barcha tirik mavjudotlar uchun kod bir xil. 4 asos genning osha yoki boshqa ekanligini aniqlab xabar beradi. bu xabar yuzlab oqsil molekulalari hosil bo‘lishida ma’nosi triplet va kodon deb nomlanuvchi bitta yaxlit xabar so‘zini tashkil etadi .bu birikma oqsillarda mavjud 20 ta aminokislotani tashkil etadi. genlar, xromosomalar va genomlar. genetika irsiyat to‘grisidagi fan hisoblanadi. bu genlarning tuzilishi va vazifalari bilan bog‘liq. barcha tirik mavjudotlarning hujayralari o‘z funksiyasiga egadir. shuning uchun ham programma ham mavjudir. bu jarayon yoki programma hujayra bo‘linishida muhim. bu genetic programma individual xabarlar yani genlar, genetic xarakterlar va uning asosiy vazifalari bilan bogliq. barcha genlar jami bu genom odam taxminan 30000-40000 gendan iborat. genlar xromosomalarda o‘zining shaxsiy tuzulishiga ega. ularning eng kichkina genetic vazifani bajaradi. ular kichik mayda 1000-10000 juft 300-3000 triplet xromosomadan iborat, ammo asosiysi 23 …

5 / 10

‘lgan avlod esa f2 avlod (ikkinchi bo‘g‘in) bo‘lib hisoblanadi. mendelning birinchi qonuni: bu qonun dominantlik qonuni deb atalib, f1 da faqat dominant belgining namoyon bo‘lishi demakdir. mendelning ikkinchi qonuni: bu qonun belgilarning ajralish qonuni bo‘lib, unda ham dominant ham retsessiv belgilar paydo bo‘ladi. mendelning uchinchi qonuni: belgilarning mustaqil irsiylanish qonuni gemofiliya, leykoz qonning nasl kasalligi hisoblanadi. nerv tizimining kasalliklariga nerv muskul tizimi va miya zararlanishi kasalliklari kiradi. masalan shizofreniy. tayanch – harkat tizimining kasalliklariga miopatiya (mushaklarning qovjirab, oriqlab ketishi) nanizm (pakana bo‘ylilik, skelet buzilishi oqibatidayuzaga chiqadi, bo‘yi 100-140 sm bo‘lib, qo‘l oyoqlari kaltaligi kuzatiladi). shunday qilib, qadimda kishilarga jumboq bo‘lgan, jins bilan bog‘liq irsiy kasalliklar va belgilarning nasldan-naslga o‘tishi xromosoma tabiatini puxta o‘rganish asosida hal qilindi. nasldan-naslga o‘tadigan kasalliklarni rivojlantirmaslik uchun bolalarni jismoniy sog‘lomlashtirish, ovqat sifatini yaxshilash, chiniqtirish, yuqumli kasalliklardan saqlash, nerv kasalliklarini oldini olish masalalariga katta e’tibor berish kerak. bulardan tashqari yaqin qarindoshlarning oila qurmasligi, bir oilada ikki va …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizm va muhit"

қон системаси физиологияси 2-mavzu: organizm va muhit reja: 1.irsiyat haqida tushuncha. 2.irsiyatning sitologik asoslari. 3.to‘qimalar. tayanch tushunchalar: fiziologiya, gigiyena, irsiyat, muhit, dominanta, retsessiv, xromosoma, gen, mutatsiya, irsiy kasalliklar. zamonaviy biologiyaning asosiy muammolaridan biri irsiyat masalasidir. irsiyat organizmning o‘z belgi va xususiyatlarini nasldan-naslga o‘tkazish xossasi bo‘lib, shu tufayli organizmning belgi, xususiyatlari nasldan naslga o‘tadi. irsiyat deb ota-onaga xos biologik xususiyatlarni nasldan-naslga o‘tishi va bu belgi va xususiyatlarning muhit ta’sirida rivojlanishiga aytiladi. organizm belgi - xususiyatlarining bir qancha avlodda turg‘in saqlanib kelishi irsiyatning bir tomoni bo‘lib, ikkinchi tomoni organizmlarning ontogenezida ma’...

This file contains 10 pages in PPT format (221.0 KB). To download "organizm va muhit", click the Telegram button on the left.

Tags: organizm va muhit PPT 10 pages Free download Telegram