hayot uchun kurash. organizm va atrof muhit munosabatlari

PPTX 20 pages 731.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 731.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation yashah uchun kurash. organizm va atrof muhit munosabatlari zarnigor 1. hayot uchun kurash va organizm-muhit munosabatlari 2. ekologik omillar va o'zaro ta'sirlar 3. moslashish, evolyutsiya va bioxilma-xillikni saqlash reja: hayot uchun kurashga kirish hayot uchun kurash, organizmlarning omon qolish va ko'payish uchun resurslar, masalan oziq-ovqat, suv va yorug'lik uchun kurashishini anglatadi, ayniqsa resurslar cheklangan bo'lsa. charles darvinning nazariyasiga ko'ra, hayot uchun kurashda eng moslashuvchan organizmlar omon qoladi va ko'payadi, bu esa tabiiy tanlanish va evolyutsiyaga olib keladi. ekologik omillar, masalan, iqlim o'zgarishi, kasalliklar va yirtqichlar, organizmlarning hayot uchun kurashiga katta ta'sir ko'rsatadi, ularning omon qolish imkoniyatlarini belgilaydi. organizmlar va muhit o'rtasidagi munosabatlar organizmlar muhit bilan moddalar almashinuvida faol ishtirok etadi; masalan, o'simliklar fotosintez orqali co2 ni o'zlashtirib, o2 ni chiqaradi, bu 21% atmosferaning tarkibiy qismidir. ekologik omillar, jumladan harorat (0-50°c oralig'ida hayotiy), yorug'lik, namlik va tuproqning ph darajasi organizmlarning tarqalishi va moslashuvini bevosita belgilaydi. organizm va muhit o'rtasidagi …

2 / 20

aruvchan muhitda organizmlarning omon qolish va ko'payish imkoniyatini oshiruvchi genetik xususiyatlarining rivojlanishiga yordam beradi, bu evolyutsiyaning asosiy dvigatelidir. moslashuv organizmlarga oziq-ovqat, suv va boshpana kabi cheklangan resurslar uchun raqobatda ustunlik beradi, bu esa ularning o'z ekologik nishonlarida muvaffaqiyatli faoliyat yuritishini ta'minlaydi. moslashuv orqali organizmlar yirtqichlardan himoyalanish, parazitlarga qarshi kurashish va hatto simbiotik munosabatlarni rivojlantirish orqali yashash imkoniyatlarini oshirishi mumkin. bu esa, ekotizimning barqarorligiga hissa qo'shadi. evolyutsiya jarayoni tabiiy tanlanish evolyutsiyaning asosiy mexanizmi bo'lib, bunda yaxshiroq moslashgan organizmlar ko'proq nasl qoldirishadi. misol uchun, 100 ta qushdan eng kuchlilari omon qoladi. evolyutsiya jarayoni millionlab yillar davomida sodir bo'ladi, bunda dnk mutatsiyalari genetik o'zgarishlarni keltirib chiqaradi. bu o'zgarishlar organizmlarning muhitga moslashishiga yordam beradi. genetik drift, evolyutsiyaning yana bir jarayoni, kichik populyatsiyalarda gen chastotalarining tasodifiy o'zgarishiga olib keladi. bu 500 ta qush populyatsiyasida ko'proq uchraydi. ekologik omillarning ta'siri namlikning darajasi suv muvozanatini saqlash uchun juda muhim, suv tanqisligi 20% ga oshishi o'simliklarda transpiratsiyani kuchaytirishi …

3 / 20

ko'tarilish qobiliyatiga yaqinlashadi va 0 ga yaqinlashadi. cheklangan oziq moddalar (masalan, azot va fosfor) suv ekotizimlarida evtrofikatsiyani keltirib chiqarishi mumkin. bu suvo'tlar gullashiga va keyin kislorodning kamayishiga olib keladi. o'rmonlarda yorug'likning cheklanganligi daraxtlar o'rtasida baland bo'lish uchun raqobatni keltirib chiqaradi. bu resurslarga erishish uchun tanlov bosimini hosil qilib, evolyutsiyani boshqaradi. raqobat turlari va misollari turlararo raqobat ikki xil tur bir xil resurslar uchun kurashganda yuzaga keladi. misol uchun, 2 turdagi qushlar hudud va oziq-ovqat uchun raqobatlasha oladi. ichki turlarning raqobati bir tur ichida resurslar uchun kurashni anglatadi. masalan, 100 ta o'simlik yorug'lik va ozuqa moddalari uchun bir-biri bilan raqobatlashishi mumkin. eksplyuatatsiya raqobati resurslarni tezroq ishlatadigan organizmlar bilan bog'liq. 5 ta qurt zamburug'lar bilan raqobatlashadi, ammo qurtlar samaraliroq bo'ladi. yirtqichlik va uning ekologik roli yirtqichlik o'lja populyatsiyalari sonini nazorat qilishda asosiy rol o'ynaydi, bu esa ekosistemadagi biologik xilma-xillikni saqlashga yordam beradi, o'lja turlari 10-20 foizga kamayishi mumkin. yirtqichlik o'lja turlari evolyutsiyasini …

4 / 20

g kasallanishi, zaiflashishi va hatto o'limiga olib kelishi mumkin. bezgak plazmodiumi odam qonida parazitlik qilib, har yili millionlab odamlarni o'ldiradi. simbiozning turli shakllari parazitizmda bir organizm (parazit) boshqasining (xo'jayinning) hisobidan yashaydi, unga zarar yetkazadi; masalan, tana bitlari odam qonini so'rib, qichishish va kasallik keltirib chiqarishi mumkin. mutualizmda ikkala organizm ham foyda ko'radi; masalan, gulli o'simliklar va ularni changlatuvchi hasharotlar o'rtasidagi munosabatda oziq va changlash imkoniyati ta'minlanadi. kommensalizmda bir organizm foyda ko'radi, ikkinchisi esa zarar ham ko'rmaydi, foyda ham; masalan, daraxtlarda o'sadigan epifitlar, daraxtga zarar yetkazmaydi, faqat tayanch vazifasini bajaradi. muhitning o'zgarishi va organizmlarning javobi muhit haroratining 2-3 daraja selsiyga ko'tarilishi ba'zi o'simlik turlarining gullash vaqtini o'zgartirishi mumkin, bu esa changlanish davrini buzadi va urug' hosil bo'lishini kamaytiradi. o'rmonlarning kesilishi tuproq eroziyasini 10 baravarga oshirishi mumkin, natijada suv havzalari loyqa bo'lib qoladi va suvda yashovchi organizmlar uchun yashash muhiti yomonlashadi. atmosferadagi co2 konsentratsiyasining 400 ppm dan 500 ppm ga oshishi okeanlarning …

5 / 20

ekotizim - bu tirik organizmlar (biotsenoz) va ularning yashash muhiti (biotop) o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik asosida shakllangan, o'z-o'zini ta'minlaydigan tabiiy sistema hisoblanadi. ekotizim tuzilishi abiotik komponentlar (quyosh nuri, harorat, suv, tuproq) va biotik komponentlar (produtsentlar, konsumentlar, destruktorlar) dan iborat bo'lib, ular o'zaro moddalar almashinuvi bilan bog'langan. ekotizim tuzilishi abiotik komponentlar (quyosh nuri, harorat, suv, tuproq) va biotik komponentlar (produtsentlar, konsumentlar, destruktorlar) dan iborat bo'lib, ular o'zaro moddalar almashinuvi bilan bog'langan. bioxilma-xillikning ahamiyati bioxilma-xillik insoniyat uchun qimmatli resurslarni taqdim etadi; misol uchun, 7000 dan ortiq o'simlik turlari oziq-ovqat uchun ishlatiladi va ko'plab dorilar tabiiy manbalardan olinadi. bioxilma-xillik ekotizimlarning barqarorligini ta'minlaydi; ko'plab turlar mavjud bo'lganda, ekotizimning 90% dan ortiq qismi o'zgarishlarga moslashish imkoniyatiga ega. bioxilma-xillik ekotizim xizmatlarini qo'llab-quvvatlaydi, jumladan changlatish, suvni tozalash va tuproq unumdorligini saqlash. ushbu xizmatlar qiymati yillik tril trillion dollardan ortiq baholanadi. bioxilma-xillikni saqlash choralari noqonuniy ov va savdoni nazorat qilish, cites konventsiyasi kabi xalqaro kelishuvlar orqali 90% gacha noqonuniy …

6 / 20

hayadi, shuning uchun tabiiy tanlanish evolyutsiya jarayonida adaptiv xususiyatlarga ega bo'lganlarni tanlab oladi. bu muhimdir. atrof-muhit o'zgarishi organizmlarga ta'sir ko'rsatadi, adaptatsiya strategiyalari zarur bo'ladi, agar 60% dan ortiq turlar moslasha olmasa, ular yo'q bo'lib ketishi mumkin. e'tiboringiz uchun rahmat image2.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayot uchun kurash. organizm va atrof muhit munosabatlari"

powerpoint presentation yashah uchun kurash. organizm va atrof muhit munosabatlari zarnigor 1. hayot uchun kurash va organizm-muhit munosabatlari 2. ekologik omillar va o'zaro ta'sirlar 3. moslashish, evolyutsiya va bioxilma-xillikni saqlash reja: hayot uchun kurashga kirish hayot uchun kurash, organizmlarning omon qolish va ko'payish uchun resurslar, masalan oziq-ovqat, suv va yorug'lik uchun kurashishini anglatadi, ayniqsa resurslar cheklangan bo'lsa. charles darvinning nazariyasiga ko'ra, hayot uchun kurashda eng moslashuvchan organizmlar omon qoladi va ko'payadi, bu esa tabiiy tanlanish va evolyutsiyaga olib keladi. ekologik omillar, masalan, iqlim o'zgarishi, kasalliklar va yirtqichlar, organizmlarning hayot uchun kurashiga katta ta'sir ko'rsatadi, ularning omon qolish imkoniyatlarini...

This file contains 20 pages in PPTX format (731.0 KB). To download "hayot uchun kurash. organizm va atrof muhit munosabatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hayot uchun kurash. organizm va… PPTX 20 pages Free download Telegram