hayot va muhit ekologiyasi

PPTX 1,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1504973685_66690.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu:hayot va muhit ekologiyasi. bajardi:sobirova ruqiya 4-2 pps-14 guruh talabasi hayot va muhit ekologiyasi mavzu: hayot va muhit ekologiyasi. bajardi:sobirova ruqiya 4-2 pps-14 guruh talabasi reja: 1. ekologik tizimlar xaqida tushuncha 2. muhit xaqida tushuncha 3. ekologik omillar organizmlarning muhiti deb ularni o’rab turgan barcha omillar yig’indisiga aytiladi. yashash sharoiti hayot uchun kerakli omillar yig’indisidan iborat bo’lib, bularsiz tirik organizmlar yashay olmaydi. ularning ayrimlari organizm uchun zarur, ayrimlari befarq, uchinchi birlari esa zararli ta’sir qiladi. organizmlar murakkab va o’zgaruvchan dunyoda yashab, ular o’z xayotini asta-sekin shunga moslashtirib boradi. evalyutsion taraqqiyot davomida organizmlar to’rtta asosiy yashash muhitini o’zlashtirishgan. 4 ta asosiy yashash muhitlari 1. suvli muhit. 2. yer muhiti. 3.havo muhiti. 4. tirik mavjudotlar muhiti organizmlarning muhitga moslashuviga adaptatsiya deyiladi (lotincha “adabtasio” - moslashuv) moslashuv tiriklikning yoki hayotning asosiy xususiyatlaridan biri bo’lib, organizmlarning yashab qolish va ko’payishini ta’minlaydi. ekologik omillar deb, muhitning organizmlarga ta’sir qiluvchi ayrim elementlariga aytiladi. omillar …

i kuchsiz ta’sir etishi o’simliklarning normal, jadal yoki sust rivojlanishiga olib keladi. shunga ko’ra omillarning optimal, minimal va maksimal ko’rsatkichlari organizmlar hayotida muhim ahamiyatga ega. 15 ekologik omillar ekologik omillar uch guruhga bo’linadi: 1. abiotik, grekcha, a-inkor, bios – hayot demakdir (yoki jonsiz omil); 2. biotik, grekcha bios – hayot (yoki jonsiz omil); antropogen yoki inson omili. abiotik omillar uch guruhga bo’linadi: a) iqlim, yorug’lik, issiqlik, havo, namlik, havoning radioaktivligi, gravitatsiya, tuproq namligi va boshqalar; b) edafik – tuproq, tuproqning fizik va kimyoviy tarkibi hamda xossalari; v) topografik – relьef shart – sharoitlari. abiotik omillar asosan yerda o’sadigan o’simliklar uchun zarurdir. masalan: yorug’lik tirik organizmlar uchun eng zaruriy ekologik omillardan biri bo’lib, hisoblanadi. planetamizning turli mintaqalarida yorug’lik sharoiti juda xilma-xildir. masalan: yorug’lik bilan kuchli darajada ta’minlangan baland tog’, dasht, cho’lu – biyobonlardan tortib yorug’lik bilan juda kam ta’minlangan g’orlar va xavzalargacha mavjud. o’simliklar tarqalgan turli zonalarda yorug’lik intensivligi turlicha bo’lishidan …

ta’siri; g) mikrogen – mikroorganizmlarning ta’siri. biotik yoki biologik omillarning o’zaro ta’siri quyidagicha kechadi: 1. o’simliklarni o’simliklarga; 2. o’simliklarning hayvonlarga; hayvonlarning hayvonlarga; 4. mikroorganizmlarning o’simliklar va hayvonlarga; 5. o’simlik hayvon va mikroorganizmlarning o’zaro munosabati. antropogen omillar deganda – inson xo’jalik faoliyati bilan bog’liq bo’lgan ta’sirini tushunamiz. antropogen omillar hozirgi vaqtda tabiatdagi eng kuchli omillardan biri hisoblanadi. insonning tabiatta ta’siri, ya’ni inson o’z faoliyati davomida atrof-muhitga ta’sir etadi, tabiatni o’zgartiradi. inson tirik organizmlarga to’g’ridan – to’g’ri ta’sir etib yoki yashash sharoitini o’zgartirib, tarqalishiga yoki qirilib yo’q bo’lib ketishiga sabab bo’lishi mumkin. insonning tabiatga ko’rsatadigan ikki turdagi ta’sirini bir-biridan yaxshi ajratish lozim. ularning biri tirik organizmlarga yoki ularning ayrim vakillariga ko’rsatadigan to’g’ridan – to’g’ri ta’siriga antropogen omillar deb qarash lozim. antropogen omillarni o’z navbatidagi to’rt turga bo’lish mumkin: 1. ozuqa va boshqa extiyojlarni qondirish uchun (baliqchilik, o’rmonlarni kesish, o’tlarni o’rish va x.) tirik organizmlardan foydalanish. 2. o’simliklarni ko’paytirish (madaniylashtirish) va hayvonlarni qo’lga …

era zararli chiqindilar tashish ham ancha oshadi. transportning ta’siri. eng yirik ifloslantiruvchi manba – bu avtomobil transportidir. avtomobillar sonining ortishi atmosferaning yerga yaqin qatlamlarida azot gazoari, qo’rg’oshin birikmalari, oltingugurt gazlari, uglerod gazlari va boshqa moddalar miqdorining oshishiga olib keladi. qishloq xo’jaligining ta’siri. bu biogeotsenoz, ekotizimlarga salbiy ta’sir ko’rsatuvchi ekologik omillar majmuidir. inson tabiatni jadal o’zlashtirmoqda, ular tomonidan xo’jaliklarda foydalanilayotgan kimyoviy vositalar tirik organizmlarga salbiy ta’sir ko’rsatmoqda. noorganik o’g’itlar, zaharli ximikatlarning keng qo’llanilishi keyinchalik o’simliklar va hayvonlardan olinadigan mahsulotlarda qo’rg’oshin, simob, ftor, kaltsiylar miqdorini oshishiga olib kelmoqda (tuproqda ham). antropogen omillarning ta’sirini ikki turga bo’lish mumkin: 1. mo’ljallangan; 2. mo’ljallanmagan. 37 mo’ljallangan antropogen omillar ta’siriga insoniyatning ehtiyojini qondirish uchun, qishloq xo’jalik ekinlariga intensiv ishlov berish natijasida tuproq unumdorligini pasayishi, yerni melioratsiyasi, shaharlar yirik sanoat korxonalarini qurish natijasida atrof muhitni ifloslanishi kiradi. mo’ljallanmagan antropogen omillar ta’sirida katta maydonlardagi yerlarning qashshoqqlanish, strukturasining buzilishi, ekotizimlarni dekloratsiyalanishi, katta qo’l va dengizni (masalan, orol dengizi)ni qurishi, …

g image41.jpeg image42.jpeg image43.jpeg image44.jpeg image45.jpeg image46.jpeg image1.png

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hayot va muhit ekologiyasi"

1504973685_66690.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu:hayot va muhit ekologiyasi. bajardi:sobirova ruqiya 4-2 pps-14 guruh talabasi hayot va muhit ekologiyasi mavzu: hayot va muhit ekologiyasi. bajardi:sobirova ruqiya 4-2 pps-14 guruh talabasi reja: 1. ekologik tizimlar xaqida tushuncha 2. muhit xaqida tushuncha 3. ekologik omillar organizmlarning muhiti deb ularni o’rab turgan barcha omillar yig’indisiga aytiladi. yashash sharoiti hayot uchun kerakli omillar yig’indisidan iborat bo’lib, bularsiz tirik organizmlar yashay olmaydi. ularning ayrimlari organizm uchun zarur, ayrimlari befarq, uchinchi birlari esa zararli ta’sir qiladi. organizmlar murakkab va o’zgaruvchan dunyoda yashab, ular o’z xayotini asta-sekin shunga moslashtirib boradi. evalyutsion taraqqiyot davomida organizmlar to’rtta ...

Формат PPTX, 1,4 МБ. Чтобы скачать "hayot va muhit ekologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hayot va muhit ekologiyasi PPTX Бесплатная загрузка Telegram