tuproq ekologiyasi, uni tozalash va tiklash biotexnologiyalari

DOCX 21,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1685011981.docx tuproq ekologiyasi, uni tozalash va tiklash biotexnologiyalari reja: 1. tuproq hosildorligini tashkil etish 2. mikrob senozi 3. tuproqdagi mikrobbiokimyoviy jarayonlar 4. tuproq mikrobbiotexnologiyasi tuproqni ifloslantiruvchi obyektlarni nazorat qilish va baholash atrof muhit ifloslanishi manbalarini monitoring qilish tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. o’zbekiston hududida bevosita dala ishlarini amalga oshirish (o’lchovlar o’tkazish va namunalar olish) viloyat aniilariga yuklangan, nazoratni uslubiy boshqarish va natijalarni umumiylashtirish bilan anidi tuproq ifloslanishi monitoringi bo’limi shug’ullanadi. yirik sanoat korxonalarining shlam to’plovchi omborlari, neftni qayta ishlash zavodlari va neft bazalari, zaharli ximikatlar, zaharli moddalar ko’mish yerlari, qishloq xo’jaligi aerodromlari va boshqalarga bevosita tegishli uchastkalar nazorat obyektlari hisoblanadi. o’zbekiston hududida 1998-2007 yillar davrida tuproq ifloslanishini o’rganish ikki bosqichga – 1998-2001 yillar va 2002-2007 yillar davriga ajratish mumkin. 2002 yilgacha tadqiqotlar umumiy tusga ega bo’lib, alohida ifloslanish manbalaridagi lokal tadqiqotlar bilan cheklanardi. biroq shu davrning o’zida respublika tuprog’i ifloslanishining miqyoslari belgilanib, muammolar aniqlandi. 2002 yilda o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2002 …

or tashkilotlar tanishishi mumkin bo’lgan axborotlashtirish tizimini tashkil qilish talab etildi. hozirgi paytda viloyat anii asosiy ekologik ko’rsatkichlar bo’yicha tuproq ifloslanishi darajasini nazorat qilish imkonini beradigan zamonaviy laboratoriya uskunalari bilan jihozlandi. har yili laboratoriyalarda tuproqlardagi ifloslanish ingrediyentlarini aniqlashning yangi zamonaviy uslubiyatlari o’zlashtirilmoqda. viloyat laboratoriyalarini uslubiy boshqarish anidi tajribali mutaxassislari tomonidan amalga oshirilmoqda. ko’rib chiqilayotgan davrda anidi tuproq monitoringi bo’limida tuproqlardagi ifloslantiruvchilarni aniqlash bo’yicha 6 ta rahbariy hujjat ishlab chiqildi, 10 dan ortiq yangi uslubiyat o’zlashtirildi. kuzatuv natijalari ichki va tashqi nazoratdan o’tmoqda. tuproq hosildorligini tashkil etish va boshqarishda biologik omillarni rolini birinchilardan bo’lib, tuproqshunoslik fanining asoschilari v.v.dokuchayev, p.a.kosto’chev va v.r.vilyamsonlar baholab berganlar. ular tuproq hayotida biologik birikmalarni roli juda ham katta ekanligini isbotlab berdilar. bu g’oya keyinroq s.n.vinogradskiy, ye.n.mishustin, m.m.kononova, d.g.zvyaginsev, v.t.yemsev, d.i.nikitin va boshqa olimlarni izlanishlarida o’z rivojini topdi va ancha-muncha aniqlik ham kiritdi. ayniqsa ye.n.mishustin, d.g.zvyaginsev, v.t.yemsev va boshqalar tuproq hosildorligida mikroorganizmlarni roli beqiyos ekanligini isbotlab berdilar va …

mikrobbiotexnologiyasini paydo bo’lishiga olib keldi. bu yo’nalish tuproq sharoitida mikroorganizmlar tarkibini o’rganish va boshqarish muammolariga asoslangan bo’lib, mikroorganizmlar faoliyatini boshqarish va ular tomonidan olib borilayotgan metabolitik reaksiyalarni, qishloq xo’jalik ekinlari hosildorligini oshirishga yunaltirishni taqazo etadi. tuproq mikrobbiotexnologiyasi fanining asosiy muammosi tuproqda, ayniqsa o’simliklar rizosferasi va rizoplanida o’tadigan mikrobiologik jarayonlarni boshqarishdir. bu muammo, faqatgina ma’lum bir belgilangan sharoitda, ma’lum tarkibga ega bo’lgan mikroblar assosiasiyasini tashkil qilish bilan belgilanadi. bu muammolarni yechishni aniq yo’llari belgilab olingan. u ham bo’lsa quyidagilar bilan belgilanadi: agronomik ahamiyatli mikrob senoziga yoki mikroorganizmlar guruhiga tashqaridan turib ta’sir qilishni boshqarish, ya’ni ularni ko’payishi, o’sishi, rivojlanishi va o’simlik uchun zarur bo’lgan ffm (antibiotiklar, fitogarmonlar va o’simlikni o’sishini boshqaruvchi boshqa moddalar va x.k.) ishlab chiqarishini tashkil qila bilish; tuproqda mikroblarni o’sishi va rivojlanishini ta’minlovchi o’simliklar ishtirokida almashlab ekishni tashkil qilish va shu tufayli mikrobbiokimyoviy jarayonlarni boshqarish; tuproqda mikrobbiokimyoviy jarayonlarni boshqarishda organik vamineral o’g’itlardan oqilona foydalanish;tuproq miroorganizmlarini azot yutish va fosforli …

va boshqa bir qator sharoitlarda mikrobni tuzilishi va faolligi (funksiyasi) asosiy belgilovchi omil bo’lib xizmat qiladi. mikroorganizmlarni soni va sifatini mikroskop ostida, dinamikada tahlil qilinganda ularni doimiy emasligi va vaqti-vaqti bilan o’zgarib turishi isbotlangan. mikrob massasini tez o’zgaruvchanlik davri, mo’tadillashib (stabilizasiya) borishi bilan almashib turadi. boshqacha qilib aytganda bir vaqtda mikrob massasi tez o’zgaradi, ba’zi-bir vaqtda esa o’zgarmasdan turadi va x.k. tuproqning mikrob senozi (tarkibi) - bu biosferaning o’ziga xos reaktiv komponentidir. uning yuqori reaktivligi fiziologik xilma-xilligi, o’sish tezligi, polifunksionalligi, oqibat natijada esa modda almashinuvi, mineralizasiyalanishi jarayonidagi beqiyos ishtiroki bilan belgilanadi. mikrob senozi - mikroblar klassifikasiyasining katta bir bo’lagi sifatida bir xil sharoitda yashab turgan mikroorganizmlar to’dasidir. mikroorganizmlar uchun o’ta zarur sharoitlar: mikroklimit, suv rejimi, tuproqning geologik tuzilishi va oziqa moddalari hisoblanadi. shu va boshqa omillar hisobidan mikrob senozi ma’lum biosenozdagi organik va mineral moddalar transformasiyasida hamda biologik va nobiologik moddalarni biosferada o’zaro ta’sirida ishtirok etadi. qisqa qilib aytganda - …

h" tezligi, tuproq xususiyatiga bog’liq (ya’ni - rn, namlik, harorat, aerasiyaga) deb hisoblaydi. t.v.tarvis tuproqda mikrob massasi to’planganda mikrob bilan o’simlik orasida oziqa muhiti uchun raqobat ketadi degan fikrni ilgari suradi. mikrob biomassasini tez to’planishi, ularni energetik materiallar bilan ta’minlanganligiga bog’liq bo’lib, tuproq unumdorligidan xabar beradi. azot o’zlashtiruvchi mikroorganizmlarni tarkibi, ularni energetik resurslari, fiziologik faolligi, mikrob massasining miqdori, mineralizasiya jarayoni va tuproq unumdorligi ko’rsatkichi haqida ma’lumot beradi. mikrob massasini to’planishi va parchalanishi, tuproqdagi azot miqdorini o’zgarishiga va o’simlikni oziqlanish sharoitiga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir etib, tuproq unumdorligini oshishiga xizmat qiladi. tuproqni fermentativ faolligi, ya’ni tuproqda yashovchi tirik organizmlarni fermentlarini o’ziga sorbsiya qilish xususiyati ham diqqatga sazovordir. tuproqda bog’langan (immobilizasiya qilingan) fermentlar faolligi ular uchun diagnostik ko’rsatkich bo’lib xizmat qiladi. tuproqda fermentlarni uchrashi va faollik ko’rsatishi, tuproqni biologik faolligi va unumdorligidan xabar beradi. mikrob senozi - o’z-o’zini boshqaruvchi biologik tizimdir. bu tizimni mo’tadil faollik ko’rsatishi har xil guruhga mansub mikroorganizmlarni rivojlanishiga bog’liq bo’ladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproq ekologiyasi, uni tozalash va tiklash biotexnologiyalari"

1685011981.docx tuproq ekologiyasi, uni tozalash va tiklash biotexnologiyalari reja: 1. tuproq hosildorligini tashkil etish 2. mikrob senozi 3. tuproqdagi mikrobbiokimyoviy jarayonlar 4. tuproq mikrobbiotexnologiyasi tuproqni ifloslantiruvchi obyektlarni nazorat qilish va baholash atrof muhit ifloslanishi manbalarini monitoring qilish tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. o’zbekiston hududida bevosita dala ishlarini amalga oshirish (o’lchovlar o’tkazish va namunalar olish) viloyat aniilariga yuklangan, nazoratni uslubiy boshqarish va natijalarni umumiylashtirish bilan anidi tuproq ifloslanishi monitoringi bo’limi shug’ullanadi. yirik sanoat korxonalarining shlam to’plovchi omborlari, neftni qayta ishlash zavodlari va neft bazalari, zaharli ximikatlar, zaharli moddalar ko’mish yerlari, qis...

Формат DOCX, 21,2 КБ. Чтобы скачать "tuproq ekologiyasi, uni tozalash va tiklash biotexnologiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproq ekologiyasi, uni tozalas… DOCX Бесплатная загрузка Telegram