rotametrlar (bosim farqlari o‘zgarmas sarf o‘lchagichlar)

DOCX 29 pages 192.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 192.0 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti “elektronika va avtomatika” fakulteti “ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish” kafedrasi “sohaning texnologik o‘lchashlari va asboblari” fanidan “xromatografik gaz analizatorlarining tuzilishi va tarkibiy qismlarinini tadqiq qilish” mavzusida kurs ishi bajardi: 140-19 guruh talabasi zayniddinov qalandar rahbar: ass. ortiqov e.e. toshkent – 2021 reja: sarf haqida umumiy tushuncha bosimlar farqi o`zgarmas sarf o`lchagichlar rotametr sxemasi sarf haqida umumiy tushuncha sarf bu — vaqt birligi ichida oqim yoʻnalishi boʻyicha oʻtgan moddaning vazn yoki xajm miqdori. sarfni oʻlchash tushunchasida ikki xil sarf farqini ajratib olish kerak: xajmli sarf va vaznli sarf. xajmli sarf oʻlchash usulida odatda suyuqliklar va gazlarning vaqti birligi ichida oʻtgan xajmi oʻlchanadi. vaznli sarf oʻlchashda esa moddaning vaqt birligi ichida oʻtgan vazn miqdori oʻlchanadi. oʻlchash usulini oʻzi xam ikki xil turga ega: birinchisida vaqt birligi ichida oʻtgan moddaning vazn midori yoki xajmi, yaʼni bu xolda sarf bevosita …

2 / 29

arf qiymat koʻrsatikich bir biridan katta farq qiladi. yaʼni texnologik jarayonlarda odatda yuqori xarorat va bosim ositdagi reaksiyalar natijasidan keyingi xolat sarfi oʻlchanishi mumkin, ammo xar bir modda uchun uning solishtirma zichligi, molekulyar massasi kabi xossalari faqat oʻziga xos va takrorlanmas boʻladi. shuningdek xar modda uchun meʼyoriy xarorat va bosim xam aloxida xisoblanishi bosimlar farqi o`zgarmas sarf o`lchagichlar bosim farqlari o‘zgarmas sarf o‘lchagichlar — rotametrlar laboratoriyalarda va sanoatda keng ishlatilib, toza hamda biroz ifloslangan bir jinsli suyuqlik va gazlarning sarfini o‘lchashga mo‘ljallangan. asbobning ishlash prinsipi o‘lchanayotgan muhit oqimining pastdan yuqoriga o‘tishida konussimon naycha ichiga joylashgan qalqovichning vertikal (tik) siljish holatiga asoslangan. qalqovichning holati o‘zgarishi bilan qalqovich va konussimon naycha devorlari orasidagi o‘tish kesimi o‘zgaradi, natijada o‘tish kesimidagi o‘lchanayotgan modda oqimining tezligi ham o‘zgaradi. berilgan muhitning har bir sarf kattaligiga qaloqovichnnng muayyan holati moc keladi. rotametrlar bosim farqlari o‘zgaruvchan sarf o‘lchagichlarga nisbatan bir qator afzalliklarga ega: rotametrlarning shkalalari teng bo‘linmali bo‘lib, …

3 / 29

m3; jq —qalqovich tayyorlangan materialning solishtirma og‘irligi, kg/m3; j — o‘lchanayotgan muhitning solishtirma og‘irligi, kg/m3. bu holda qalqovichning og‘irlik kuchi pastga qaratilgan. qalqovichning og‘irligi yuqoriga yo‘nalgan oqim kuchi bilan muvozanatlashadi: (2) bu erda, r1 va r2 — muhitning qalqovichdan oldingi va keyingi bosimi, pa; f0 — qalqovich kesimining diamstri eng katta joydagi yuzi, m2. qalqovichning muhit o‘zgarmas oqimiga mos bo‘lgan muvozanat xolatidagi og‘irlik kuchi va itaruvchi kuch o‘rtasidagi tenglik quyidagicha:. vq(jq-j)=(p1-p2)·f0 (3) bu holda ishqalanish kuchi e’tiborga olinmaydi; (8) tenglama asosida qalqovichdagi bosimlar farqi (4) δr — bosimlar farqi, pa. (9) tenglama bosimlar farqining qalqovich hajmiga, kesim yuziga, qalqovich va muhitning solishtirma og‘irliklariga, ya’ni o‘lchash jarayonida o‘zgarmaydigan kattaliklarga bog‘liqligini ko‘rsatadi. demak, sarf o‘lchanayotgandagi bosimlar farqi o‘zgarmas. o‘lchanayotgan muhitning konussimon naycha devorlari va qalqovich orasidagi o‘tish tezligi: (5) bu erda, v — o‘tish tezligi, m/s. (10) tenglamadan (6) (9) va (11) tenglamalarni tenglashtirsak, oraliq oqim tezligiga ega bo‘lamiz (7) oqimning halqa …

4 / 29

ha kattaliklar darajalanish shartlariga muvofiq bo‘lgandagina shkalaning bu tarzda darajalanishi aniq bo‘ladi. laboratoriya va sanoatda shisha (sarfni joyida o‘lchaydigan) va metalldan yasalgan (ko‘rsatishlarni masofaga uzatadigan) rotametrlar chiqariladi. 3-rasmda shisha naychali rotametrning tuzilish sxemasi ko‘satilgan. bu asbob korpus 5 ga ustunlar 4 yordamida o‘rnatilgan konussimon shisha naycha 2 dan iborat. naycha ichida pastdan yuqoriga oqadigan suyuqlik yoki gaz oqimi ta’sirida tik harakat qiluvchi qalqovich 1 bor. acbobning shkalasi 3 bevosita naycha ustiga (chizish yo‘li bilan) darajalanadi. hisoblashlar qalqovichning ustki gorizontal tekisligi bo‘yicha olib boriladi. konussimon naychali shisha rotatametrlar suv bo‘yicha 3000 l/soat va havo bo‘yicha 40 m3/soat o‘lchov chegarasiga; 0,6 mpa (6 kgk/sm2) gacha ish bosimiga mo‘ljallangan. asosiy xatolik ± 2,5% bosim farqlari o’zgarmas sarf o’lchagichlar yuqoriga tik ko’tariladigan oqimdagi porshen’ yoki qalqovichning shu oqimdagi bosim kuchi o’zgarishiga muvofiq siljishi bo’yicha o’lchaydi.oqim kuchi ta’sirida qalqovich yuqoriga ko’tarilsa, sarf ortadi, pastga siljisa, sarf kamayadi.bu prinsipda ishlaydigan sarf o’lchagichlarning eng ko’p tarqalgan turi …

5 / 29

i rotametrdagi bosim tushishi δ p juda kam va o’zgarmas bo’lib qoladi. qalqovichning solishtirma massasi sarfi o’lchanadigan gaz yoki suyuqlik moddalarning zichligidan ko’p. shu tufayli modda sarfi oqimni yuqori ko’taradigan bosim kuchiga qarshi bo’lgan qalqovich og’irligi va uning ustki yuziga ta’sir qiladigan modda bosim kuchlarini muvozanatda bo’lgan holatida o’lchanadi. tezlik-maydon printsipi asosida hisoblangan oqim tezligi - ochiq suv o'tkazgichida, kanalda yoki daryoda oqim tezligi yoki chiqindisi tezlik-maydon printsipi bilan hisoblab chiqilishi mumkin. flowmeter aniqligi - oqimni o'lchash moslamalarida aniqlikka kirish oqim o'lchagichlari va burilish nisbati - o'zgaruvchanlik - teshiklarni, venturi o'lchagichlarni va boshqalarni oqim o'lchash moslamalari uchun burilish nisbati. orifis, nozzle va venturi oqim tezligi o'lchagichlari - teshik, nozul va venturi oqim tezligini o'lchash moslamalari oqimdagi to'siqlar orqali bosim farqi yordamida suyuqlik oqim tezligini hisoblash uchun bernoulli tenglamasidan foydalanadi. orifislar - havoni chiqarish - havo hajmini nozullar orqali tushirish shlyuz darvozasi oqimini o'lchash - shlyuz eshiklari asosan gidroelektrostantsiyalar bilan bog'liq …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rotametrlar (bosim farqlari o‘zgarmas sarf o‘lchagichlar)"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti “elektronika va avtomatika” fakulteti “ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish” kafedrasi “sohaning texnologik o‘lchashlari va asboblari” fanidan “xromatografik gaz analizatorlarining tuzilishi va tarkibiy qismlarinini tadqiq qilish” mavzusida kurs ishi bajardi: 140-19 guruh talabasi zayniddinov qalandar rahbar: ass. ortiqov e.e. toshkent – 2021 reja: sarf haqida umumiy tushuncha bosimlar farqi o`zgarmas sarf o`lchagichlar rotametr sxemasi sarf haqida umumiy tushuncha sarf bu — vaqt birligi ichida oqim yoʻnalishi boʻyicha oʻtgan moddaning vazn yoki xajm miqdori. sarfni oʻlchash tushunchasida ikki xil sarf farqini ajratib olish kerak: xajmli sarf va vaznli sarf...

This file contains 29 pages in DOCX format (192.0 KB). To download "rotametrlar (bosim farqlari o‘zgarmas sarf o‘lchagichlar)", click the Telegram button on the left.

Tags: rotametrlar (bosim farqlari o‘z… DOCX 29 pages Free download Telegram