amaliy mashg‘ulot №8: tarmoqda axborot xavfsizligini ta’minlash va axborotlarni shifrlash

DOCX 11 pages 86.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 86.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

amaliy mashg`ulot №8 tarmoqda axborot xavfsizligini ta`minlash va axborotlarni shifrlash. ishning maqsadi: talabalarda axborot xavfsizligini ta`minlash, login tushunchasi, parol tushunchasi, avtorizatsiya tushunchasi, ro’yxatdan o’tish tartibi, login va parolga ega bo’lish shartlari, login va parolni buzish, axborot hujumlari va undan saqlanish qoidalari haqida bilim va malakalarni hosil qilish. ishning vazifasi: talabalar mustaqil ravishda quyidagilarni bajarishi, ular haqida malaka va ko’nikmaga ega bo’lishi lozim. · axborot xavfsizligini ta`minlash · login tushunchasi · parol tushunchasi · avtorizatsiya tushunchasi · ro’yxatdan o’tish tartibi · login va parolga ega bo’lish shartlari · login va parolni buzish · login va parolni o’g’irlash · resurslardan ruxsatsiz foydalanish va uning oqibatlari · hujum tushunchasi · axborot hujumlari va undan saqlanish qoidalari uslubiy ko’rsatma axborot xavfsizligini ta`minlash. axborot xavfsizligini ta`minlash – bu foydalanuvchining axborotlarini himoyalashga quyilgan me`yor va talablarni bajarishidir. axborot xavfsizligi esa bu axborot foydalanuvchilariga va ko’plab axborot tizimlariga zarar keltiruvchi tabiiy yoki sun`iy xarakterga ega tasodifiy va …

2 / 11

alanish huquqlari va ruxsatlarini tekshirish jarayoni. bunda foydalanuvchiga hisoblash tizimida ba`zi ishlarni bajarish uchun muayyan huquqlar beriladi. avtorizatsiya shaxs harakati doirasini va u foydalanadigan resurslarni belgilaydi. ro’yxatdan o’tish tartibi. ro’yxatdan o’tish – foydalanuvchilarni ro’yxatga olish va ularga dasturlar va ma`lumotlarni ishlatishga huquq berish jarayoni. ayrim veb-saytlar foydalanuvchilarga qo’shimcha xizmatlarni olish va pullik xizmatlarga obuna bo’lish uchun ro’yxatdan o’tishni, ya`ni o’zi haqida ayrim ma`lumotlarni kiritishni (anketa to’ldirishni) hamda login va parol olishni taklif qiladilar. foydalanuvchi ro’yxatdan o’tgandan so’ng tizimda unga qayd yozuvi (account) yaratiladi va unda foydalanuvchiga tegishli axborotlar saqlanadi. login va parolga ega bo’lish shartlari. biror shaxs o’zining login va paroliga ega bo’lishi uchun u birinchidan axborot kommunikatsiya tizimida ruyxatdan o’tgan bo’lishi kerak va shundan so’ng u o’z logini va parolini o’zi hosil qilishi yoki tizim tomonidan berilgan login parolga ega bo’lishi mumkin. login va parollar ma`lum uzunlikdagi belgilar ketma-ketligidan tashkil topadi. login va parollarning uzunligi va qiyinligi uning qanchalik …

3 / 11

elektron xatlarni ommaviy jo’natish yo’li orqali amalga oshiriladi. xatda odatda tashqi ko’rinishi asl saytdan farq qilmaydigan saytga to’g’ri ishorat mavjud bo’ladi. bunday saytga tashrif buyurgan foydalanuvchi firibgarga akkauntlar va bank hisob raqamlariga kira olishga ega bo’lishga imkon beruvchi muhim ma`lumotlarni bildirishi mumkin. fishing – ijtimoiy injeneriyaning bir turi bo’lib, foydalanuvchilarning tarmoq xavfsizligi asoslarini bilmasligiga asoslangan. jumladan, ko’pchilik oddiy faktni bilishmaydi: servislar qayd yozuvingiz ma`lumotlari, parol va shu kabi ma`lumotlarni yuborishni so’rab hech qachon xat yubormaydi. resurslardan ruxsatsiz foydalanish va uning oqibatlari. axborot-kommunikatsiya tizimining ixtiyoriy tarkibiy qismlaridan biri bo’lgan hamda axborot tizimi taqdim etadigan imkoniyat mavjud bo’lgan resurslardan belgilangan qoidalarga muvofiq bo’lmagan holda foydalanishni cheklash qoidalariga rioya qilmasdan foydalanish – bu resurslardan ruxsatsiz foydalanish toifasiga kiradi. bunday foydalanish natijasida quyidagi oqibatlar yuzaga kelishi mumkin: · axborotning o’g’irlanishi; · axborotni o’zgartirish; · axborotning yo’qotilishi; · yolg’on axborotni kiritish; · axborotni qalbakilashtirish va h.k. hujum tushunchasi. xujum tushunchasi – buzg’unchining biror bir maqsad …

4 / 11

shi axborotni himoyalash sanoatining paydo bo’lishiga olib keladi. хаvfsizlikning аsоsiy yo’nаlishlаri ахbоrоt хаvfsizligi. ахbоrоt хаvfsizligining dоlzаrblаshib bоrishi, ахbоrоtning strаtеgik rеsursgа аylаnib bоrishi bilаn izоhlаsh mumkin. zаmоnаviy dаvlаt infrаtuzilmаsini tеlеkоmmunikаtsiya vа ахbоrоt tаrmоqlаri hаmdа turli хildаgi ахbоrоt tizimlаri tаshkil etib, ахbоrоt tехnоlоgiyalаri vа tехnik vоsitаlаr jаmiyatning turli jаbhаlаridа kеng qo’llаnilmоqdа (iqtisоd, fаn, tаlim, хаrbiy ish, turli tехnоlоgiyalаrni bоshqаrish vа х.k.) iqtisоdiy хаvfsizlik. milliy iqtisоddа ахbоrоtlаrni yarаtish, tаrqаtish, qаytа ishlаsh vа fоydаlаnish jаrаyoni hаmdа vоsitаlаrini qаmrаb оlgаn yangi tаrmоq vujudgа kеldi. «milliy ахbоrоt rеsursi» tushunchаsi yangi iqtisоdiy kаtеgоriya bo’lib хizmаt qilmоqdа. dаvlаtning ахbоrоt rеsurslаrigа kеltirilаyotgаn zаrаr ахbоrоt хаvfsizligigа хаm tаsir ko’rsаtmоqdа. mаmlаkаtimizdа ахbоrоtlаshgаn jаmiyatni shаkllаntirish vа uning аsоsidа jаhоn yagоnа ахbоrоt mаydоnigа kirib bоrish nаtijаsidа milliy iqtisоdimizgа turli хildаgi zаrаrlаr kеltirish хаvfi pаydо bo’lmоqdа. mudоfаа хаvfsizligi. mudоfаа sоhаsidа хаvfsizlikning аsоsiy оbеktlаridаn bo’lib, mаmlаkаtning mudоfаа pоtеnsiаlining ахbоrоt tаrkibi vа ахbоrоt rеsurslаri hisоblаnmоqdа. хоzirgi kundа bаrchа zаmоnаviy qurоllаr vа hаrbiy tехnikаlаr judа hаm kоmpyutеrlаshtirilib …

5 / 11

’zining hayotiy davriga ega bo’ladi. bu davr uni yaratish, undan foydalanish va kerak bo’lmaganda yo’qotishdan iboratdir (2-rasm). axborotlar xayotiy davrining xar bir bosqichida ularning himoyalanganlik darajasi turlicha baholanadi. maxfiy va qimmatbaho axborotlarga ruxsatsiz kirishdan himoyalash eng muxim vazifalardan biri sanaladi. kompyuter egalari va foydalanuvchilarning mulki huquqlarini himoyalash - bu ishlab chiqarilayotgan axborotlarni jiddiy iqtisodiy va boshqa moddiy hamda nomoddiy zararlar keltirishi mumkin bo’lgan turli kirishlar va o’g’irlashlardan himoyalashdir. ахbоrоtning hаyotiy dаvri ахbоrоtni sаqlаsh vа аrхivlаsh so’rоvlаr bo’yichа ахbоrоtlаrni tаnlаsh ахbоrоtni qаytа ishlаsh sаqlаsh uchun ахbоrоtlаrni tizimlаshtirish, tаrtibgа sоlish vа o’girish ахbоrоtdan fоydalаnish оlingаn ахbоrоt ахbоrоtlаrni fоydaliligi vа аniqligi bo’yichа bаhоlаsh hisоbоt mа’lumоtlаri birlаmchi ахbоrоt ахbоrоtlаrni yangilаb turish eski ахbоrоtlаrni yo’qоtish axborot xavfsizligi deb, ma’lumotlarni yo’qotish va o’zgartirishga yo’naltirilgan tabiiy yoki sun’iy xossali tasodifiy va qasddan ta’sirlardan xar qanday tashuvchilarda axborotning himoyalanganligiga aytiladi. ilgarigi xavf faqatgina konfidentsial (maxfiy) xabarlar va xujjatlarni o’g’irlash yoki nusxa olishdan iborat bo’lsa, hozirgi paytdagi xavf esa …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amaliy mashg‘ulot №8: tarmoqda axborot xavfsizligini ta’minlash va axborotlarni shifrlash"

amaliy mashg`ulot №8 tarmoqda axborot xavfsizligini ta`minlash va axborotlarni shifrlash. ishning maqsadi: talabalarda axborot xavfsizligini ta`minlash, login tushunchasi, parol tushunchasi, avtorizatsiya tushunchasi, ro’yxatdan o’tish tartibi, login va parolga ega bo’lish shartlari, login va parolni buzish, axborot hujumlari va undan saqlanish qoidalari haqida bilim va malakalarni hosil qilish. ishning vazifasi: talabalar mustaqil ravishda quyidagilarni bajarishi, ular haqida malaka va ko’nikmaga ega bo’lishi lozim. · axborot xavfsizligini ta`minlash · login tushunchasi · parol tushunchasi · avtorizatsiya tushunchasi · ro’yxatdan o’tish tartibi · login va parolga ega bo’lish shartlari · login va parolni buzish · login va parolni o’g’irlash · resurslardan ruxsatsiz foydalanish va uning oqi...

This file contains 11 pages in DOCX format (86.3 KB). To download "amaliy mashg‘ulot №8: tarmoqda axborot xavfsizligini ta’minlash va axborotlarni shifrlash", click the Telegram button on the left.

Tags: amaliy mashg‘ulot №8: tarmoqda … DOCX 11 pages Free download Telegram