axborot xavfsizligini ta’minlash usullari

DOCX 19 стр. 280,8 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 280,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

mavzu: axborot xavfsizligini ta’minlash usullari reja: 1. axborot xavfsizligi tushunchasi va zaruriyati. 2. raqamli iqtisodiyotda axborot xavfsizligini ta’minlash usullari. 3. axborotni himoyalashning kriptografik usullaridan foydalanish. 4. tarmoqdagi axborot xavfsizligiga tahdidlarning oldini olish usullari. tayanch so’z va atamalar xavf – nojo‘ya harakat yuz berishi ehtimolligi, ya’ni bevosita yoki bilvosita zarar yetkazadigan ko‘ngilsiz hodisa. tahdid – mavjud xafv natijasida yuz berishi mumkin bо‘lgan hujum turi. u, asosan, tizim kamchiliklarini о‘rganish natijasida kelib chiqadi. hujum – buzg‘unchining qandaydir maqsad yo‘lida mavjud himoyalash tizimlarini buzishga qaratilgan harakati. bunda kutilgan tahdid amalga oshiriladi. xavfsizlik – xavfdan holi, turli hujum va baxtsiz hodisalar tufayli buzilishdan himoyalangan holat. axborot xavfsizligi — ma’lumotlarning buzililishi, о’zgartirilishi yoki yo’qotilishiga sabab bo’luvchi har qanday xatti-harakatlardan axborotlarni himoya qilish va axborot foydalanuvchilariga yetkazilishi mumkin bo’lgan zararning oldini olish axborot xavfsizligi tushunchasi va zaruriyati. nazariy qism umumjahon axborot globallashuvi jarayonlari axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini nafaqat mamalakatlar iqtisodiyoti va boshqa sohalarida joriy etishni, balki axborot tizimlari …

2 / 19

bugungi kunda insonlar barcha xatti-harakatlari kompyuter texnologiyalari bilan chambarchas bog‘liqligi sababli ham biz har doim axborot xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qilishimiz zarur. eng muhim vazifalardan biri – bu davlat, harbiy, huquqiy va tibbiy sohalarga oid sirlarni, inson shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar, ulardagi ma’lumotlarni, turli saytlarda ro‘yxatdan o‘tish vaqtida qo‘lga kiritilgan login va parollarni himoya qilishdir. bugungi kunda axborot xavfsizligi bilan bog‘liq tahdidlar kelajakda sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan xavflardan keladigan zararni kamaytirishga yo‘naltirilgan. xavflarni boshqarish 3 bosqichdan iborat: 1) ehtimoli mavjud xavflarni aniqlash; 2) xavfni kamaytirish bo‘yicha chora-tadbirlarni tanlash va qo‘llash; 3) ikkala bosqichni tekshirish maqsadida tajribada xavfni amalga oshirish va xavf zararini baholash. o‘zbekiston respublikasining 2002-yil 12-dekabrdagi №439-ii sonli “axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘g‘risida”gi qonunida axborot xavfsizligi axborot borasidagi xavfsizlik deb belgilangan va u axborot sohasida shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining himoyalanganlik holatini anglatishi ta’kidlangan. bunday nojo‘ya ta’sirlar axborot sohasidagi munosabatlarga, jumladan, axborot egalari, uning foydalanuvchilari hamda axborotni muhofaza qilishni …

3 / 19

lgan zararning oldini olish. axborot xavfsizligiga: · axborotni o‘g‘irlash; · axborot mazmunini buzish; · axborotni egasi iznisiz o‘zgartirib olish; · tarmoq va serverlardan beruxsat foydalanish; · tarmoqqa tajovuz qilish; · avval qo‘lga kiritilgan uzatmalarni qayta uzatish; · axborotga daxldorlikdan bo‘yin tovlash; · jo‘natmalarni ruxsat etilmagan yo‘l orqali jo‘natish; · xotiraning viruslanishi kabilarni kiritish mumkin axborot xavfsizligi xususiyatlari virtual makonda axborot xavfsizligini ta’minlashning 3 ta jihati uchun axborotni himoyalashning turli usullaridan foydalaniladi. tasavvur qiling, siz virtual makonni faqat veb-sahifalarni ko‘rish maqsadida ishlatyapsiz. u holda siz antivirus dasturlaridan axborotlarni himoyalash maqsadida foydalanishingiz, shu bilan internetda ishlash qoidalariga to‘liq amal qilishingiz kerak bo‘ladi. axborot xavfsizligini ta’minlash – foydalanuvchi axborotlarini himoyalashga qo‘yilgan me’yor va talablarning bajarilishi. axborotlarni muhofaza qilish – axborot xavfsizligini, ya’ni ma’lumotlarni o‘g‘irlash, yo‘qotish, soxtalashtirish, qalbakilashtirsh, ulardan ruxsatsiz foydalanish va ko‘paytirishning oldini olishni ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar majmuasi. amaliyotda axborotni muhofaza qilish axborotlarni kiritish, saqlash, tahrirlash va uzatish jarayonida foydalaniladigan ma’lumotlar maxfiyligi, yaxlitligi …

4 / 19

otning maxfiyligi (konfidensialligi – ruxsatsiz о‘qishning mumkin emasligi). maxfiy yoki sirli axborotning taqdim etilishi, oshkor bo‘lishi yoki unga murojaat qilinishi mumkin bo‘lmagan shaxslarga ruxsatsiz tarqalishi natijasida buziladi. axborotning maxfiyligi kriptografik himoya usullaridan biri bo‘lmish shifrlash usullari asosida amalga oshiriladi. shifrlash usullari yordamida ochiq ma’lumot yashiringan ko‘rinishdagi shifrmatn holatiga aylanadi. bu esa uni ruxsatsiz foydalanishdan asraydi. masalan, noutbukni o‘g‘irlash va undagi fayl yoki dasturlardan noqonuniy nusxa ko‘chirish, parolni o‘g‘irlash, elektron pochta xabarlarini noto‘g‘ri (yuborilishi kerak bo‘lmagan) shaxslarga yuborish. yaxlitlik (butunlik) ma’lumotlarni ruxsatsiz o‘zgartirishlar (masalan, qo‘shish, o‘chirish yoki o‘zgartirish)dan himoya qilish uchun mo‘ljallangan. axborotning yaxlitligi ma’lumotni uzatish davomida unga o‘zgartirish kiritilgan yoki kiritilmaganligi bilan aniqlanadi. ya’ni ma’lumot yomon niyatli (buzg‘unchi) shaxs tomonidan ataylab o‘zgartirilishi (almashtirish, o‘chirib tashlash) natijasida buzilishi mumkin. bunday xavf, ayniqsa, axborotni uzatish tizimlari, kompyuter tarmoqlari, radiotexnika tizimlari uchun dolzarbdir. masalan, elektron pochta xabarlari yoki boshqa elektron hujjatlar mazmunini o‘zgartirib yuborish. axborotning yaxlitligi (butunligi – ruxsatsiz yozishning mumkin emasligi) uning …

5 / 19

tijasida veb-sayt foydalanuvchilari so‘rovlarga javob berilmasligi yoki axborotlardan istalgan vaqtda foydalanish imkoniyatining mavjud bo‘lmasligi. deylik, 1-foydalanuvchi tizimning qaysidir xizmatidan foydalanish uchun so‘rov yuborsa, 2-foydalanuvchi esa bu xizmatdan foydalanishni bloklab qo‘ygan bo‘lsa, 1-foydalanuvchi tizimdan o‘sha xizmat uchun rad javobini oladi. xavfsizlik uchligi (triadasi)ning mazkur 3 ta prinsip (qoida)larini samarali bajarish axborot xavfsizligi nuqtayi nazaridan ideal natijani yaratadi. birorta tashkilot o‘z biznes operatsiyalari davomida foydalanadigan maxfiy ma’lumotlarni oladi yoki yaratadi. ma’lumotlar maxfiy bo‘lganligi sababli ular tashkilot xodimi uchun faqat o‘z vakolat doirasidagi topshiriqlar (xizmat vazifalari)ni bajarish vaqtidagina mavjud bo‘lishi, unga ruxsatsiz kirishdan himoyalangan bo‘lishi kerak. bunday holat maxfiylik xususiyatiga rioya qilishga misol bo‘la oladi. topshiriqlarni bajarish vaqtida xodim tashkilot maxfiy ma’lumotlariga murojaat qilishi zarurati tug‘iladi. topshiriq o‘z vaqtida bajarilishi, kompaniya ma’lumot ustida yana qayta ishlashni davom ettira olishi uchun xodim maxfiy ma’lumotga o‘sha paytning o‘zida tez (onlayn) va oson kirishi, undan foydalana olishi ta’minlangan bo‘lishi kerak. buni mavjudlik xususiyatining ta’minlanishiga misol tariqasida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axborot xavfsizligini ta’minlash usullari"

mavzu: axborot xavfsizligini ta’minlash usullari reja: 1. axborot xavfsizligi tushunchasi va zaruriyati. 2. raqamli iqtisodiyotda axborot xavfsizligini ta’minlash usullari. 3. axborotni himoyalashning kriptografik usullaridan foydalanish. 4. tarmoqdagi axborot xavfsizligiga tahdidlarning oldini olish usullari. tayanch so’z va atamalar xavf – nojo‘ya harakat yuz berishi ehtimolligi, ya’ni bevosita yoki bilvosita zarar yetkazadigan ko‘ngilsiz hodisa. tahdid – mavjud xafv natijasida yuz berishi mumkin bо‘lgan hujum turi. u, asosan, tizim kamchiliklarini о‘rganish natijasida kelib chiqadi. hujum – buzg‘unchining qandaydir maqsad yo‘lida mavjud himoyalash tizimlarini buzishga qaratilgan harakati. bunda kutilgan tahdid amalga oshiriladi. xavfsizlik – xavfdan holi, turli hujum va baxtsiz hodisala...

Этот файл содержит 19 стр. в формате DOCX (280,8 КБ). Чтобы скачать "axborot xavfsizligini ta’minlash usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axborot xavfsizligini ta’minlas… DOCX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram

axborot xavfsizligini ta’minlash usullari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "axborot xavfsizligini ta’minlash usullari"

Похожие файлы