yuridik va jismoniy shaxslar to‘laydigan soliqlar va yig‘imlar

DOCX 16 pages 959.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 959.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

yuridik va jismoniy shaxslar to‘laydigan soliqlar va yig‘imlar reja: 1. yuridik shaxslardan olinadigan foyda solig‘i 2. jismoniy shaxslarni soliqqa tortish 3. jismoniy shaxslardan undiriladigan mol-mulk solig‘i o‘zbekiston respublikasi davlat budjeti daromadlari 1991-yilga qadar, asosan, davlat korxonalari foydasidan ajratiladigan ajrat-malar hisobidan shakllanar edi. ushbu foydadan ajratma davlat tomonidan belgilangan majburiy to‘lov bo‘lib, u korxonalar balans foydasining 90 foizgacha bo‘lgan qismini budjetga olib ketar edi. qolgan mablag‘lar esa korxona tomonidan emas, balki yuqori tashkilot topshirig‘iga ko‘ra tegishli fondlarga taqsimlanar edi. respublikamiz ma’muriy-buyruqbozlik tizimidan bozor munosabatlariga o‘tishi tufayli mamlakatimiz xo‘jalik tur-mushida chuqur ijobiy o‘zgarishlar ro‘y bera boshladi. natijada mulkchilikning turli shakllari rivojlanishi, korxo-nalarning imkoniyatini oshishi, bozor infrastrukturasi rivoj-lanishi bilan majburiy ajratmalarning avvalgi tizimi korxo-nalarning xo‘jalik yuritish samaradorligini ta’minlay olmay qoldi hamda ular bevosita va bilvosita investitsiya dasturla-riga to‘sqinliq qila boshladi. chunki, foydadan ajratma o‘zining iqtisodiy mohiyatiga ko‘ra faqat davlat korxonalari foydasidan ajratilishi lozim edi. bozor munosabatlari rivojlanishi bilan iqtisodiyotni soliqlar yordamida tartibga solish, …

2 / 16

ham juda katta miqdorda ishchilarga ish haqi to‘lashga majbur bo‘ldilar. bunday holatda amaliyotda korxonalar hisobot davrida foyda bilan faoliyatlarini yakunlamasada daromad solig‘ini ish haqi fondidan belgilangan stavkada to‘lashga majbur edilar. 1995-yil yanvar oyidan boshlab soliqlarning rag‘bat-lantiruvchi rolini kuchaytirish maqsadida mamlakatimizda korxonalarning foydasidan olinadigan soliq joriy etildi. shu bilan bir qatorda soliq to‘lovchilarning ayrim toifalari uchun daromad solig‘i va yalpi daromad solig‘i tartibi saqlab qolindi (tijorat banklari, sug‘urta tashkilotlari, kino-konsert faoliyatini olib boruvchi muassasalar, ko‘ngil ochar o‘yinlarni tashkil etuvchi korxonalar, birja va boshqa shu kabi korxonalar). 2008-yil 1-yanvardan kuchga kirgan soliq kodeksining 23-moddasiga ko‘ra yuridik shaxslardan olinadigan foyda solig‘i umumdavlat soliqlari tarkibiga kirib, u davlat budjeti daromadlarini shakllantirishda asosiy manbalardan biri hisoblanadi. diagramma ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki, yuridik shaxslardan olinadigan foyda solig‘ining ulushi 2000-yilda 12,8 foizni tashkil etgani holda, 2005-yilda 6,3 foizni, 2009-yilda esa 5,2 foizni tashkil etishi prognozlashtirilgan, ya’ni tahlil etilgan 7 yil davomida bu ko‘rsatkich 2,5 baro-barga kamaygan. bu holat …

3 / 16

otlari, yagona yer solig‘i to‘lovchi qishloq xo‘jalik tovari ishlab chiqaruv-chilar bu soliqni to‘lovchisi hisoblanishmaydi. ular o‘zlari uchun ixchamlashtirilgan soliqni to‘laydilar. bulardan tash-qari tadbirkorlik faoliyatining faqat alohida turlariga qat’i stavkada soliq to‘lovchilar ham bu soliqni to‘lovchilari hisoblanishmaydi. yuridik shaxslar foyda solig‘i bo‘yicha budjet bilan hisob-kitoblarni mustaqil ravishda amalga oshiradilar. ayrim iqtisodiyot tarmoq korxonalari budjet bilan hisob-kitoblarni o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi-ning qaroriga binoan markazlashtirilgan tartibda amalga oshirishlari mumkin (misol uchun, energetika, neftgaz-xolding kabi tarmoq korxonalarida). soliqqa tortish maqsadida foydaga soliq to‘lovchilarni rezidentlar va norezidentlarga ajratiladi. o‘zbekiston respublikasining rezidenti deb, o‘zbekis-tonda ta’sis etilgan yoki ro‘yxatdan o‘tgan hamda bosh korxonasi o‘zbekistonda joylashib, o‘zbekiston respub-likasidan tashqarida ro‘yxatdan o‘tgan yuridik shaxslar hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasi rezidenti bo‘lgan yuridik shaxslar o‘zbekistonda va undan tashqaridagi fao-liyatdan olgan daromadlaridan foyda solig‘iga tortiladilar. o‘zbekiston respublikasining norezidentlari esa, faqat o‘zbekiston respublikasida faoliyat ko‘rsatishdan olgan daromadlari bo‘yicha soliqqa tortiladilar. rezidentlar doimiy faoliyat ko‘rsatuvchilar bo‘lsa, norezidentlar faoliyati respublikada vaqtinchalik xarakterga ega bo‘ladi. yuridik shaxslar …

4 / 16

lovchilar bo‘lib hisoblanadilar. soliq kodeksining 127-moddasiga ko‘ra yuridik shaxs-lardan olinadigan foyda solig‘ining obyekti bo‘lib, o‘zbe-kiston respublikasi rezidentlarining va norezidentlarining foydasi hamda rezident va norezidentlarning chegirmalar qilinmagan holda to‘lov manbayidan soliq solinadigan daromadlar hisoblanadi. soliq solinadigan baza esa jami daromad bilan chegirib tashlanadigan xarajatlar o‘rtasidagi farq sifatida soliq soli-nadigan foydaning kamaytirilishi hisobga olingan holda hisoblab chiqarilgan soliq solinadigan foydadan kelib chiqib belgilanadi (soliq kodeksining 128-moddasi). yuridik shaxslarning foyda solig‘i bo‘yicha soliqni to‘liq, to‘g‘ri aniqlash (hisoblash) uchun ular-ning jami daromadlari tarkibiga nimalar kirishini mukammal o‘rganish zarur bo‘ladi. yuridik shaxslarning jami daromadi tarkibiga ular tomonidan olinishi lozim bo‘lgan (olingan) ortilgan tovar, bajarilgan ish, ko‘rsatilgan xizmat haqlari kabi pul va bepul (pulsiz) qaytarmaslik sharti bilan olingan mablag‘lar kiradi. demak, olingan kreditlar jami daromadga kirmaydi. yuridik shaxslarning jami daromadlari tarkibiga quyida-gilar kiradi: œ tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni sotishdan olinadigan daro-madlar; œ boshqa daromadlar. tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan, shu jumladan, yordamchi xizmatlar tomonidan realizatsiya qilishdan qo‘shilgan …

5 / 16

urilish-montaj, ta’mirlash-qurilish, ishga tushirish-sozlash, loyiha-qidiruv va ilmiy ishlar (xizmatlar) bo‘yicha, shuningdek, obyektlarni foydalanishga tayyor qilib qurish chog‘ida shartnomaviy baholardan kelib chiqib haq to‘lash uchun hisob-kitob hujjatlari taqdim etilgan, buyurtmachilar tomonidan bajarilgan (ko‘rsatilgan) va tas-diqlangan ishlarning (xizmatlarning) qo‘shilgan qiymat solig‘i kiritilmagan qiymati daromadga qo‘shiladi. tovarlar (ishlar, xizmatlar) tannarxidan yoki tovarlar olingan bahosidan past baholarda (tovarni olish bilan bog‘liq xarajatlarni hisobga olgan holda) realizatsiya qilin-ganda, shuningdek, tovarlar (ishlar, xizmatlar) bepul top-shirilganda soliq solish maqsadlari uchun tovarlarni (ish-larni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan tushum tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) tannarxi yoki tovarlar olingan baho asosida (tovarni olish bilan bog‘liq xarajatlarni hisobga olgan holda) aniqlanadi. boshqa daromadlarga tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) ishlab chiqarish va realizatsiya qilish bilan bog‘liq bo‘lma-gan operatsiyalardan olinadigan daromadlar kiradi. jumladan: œ asosiy vositalari va boshqa mol-mulki chiqib ketishi-dan olinadigan daromadlar; œ mol-mulkni operativ ijaraga berishdan olinadigan daromadlar; œ asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni moliyaviy ijaraga berishdan olinadigan daromadlar; œ tekin olingan mol-mulk, mulkiy huquqlar, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuridik va jismoniy shaxslar to‘laydigan soliqlar va yig‘imlar"

yuridik va jismoniy shaxslar to‘laydigan soliqlar va yig‘imlar reja: 1. yuridik shaxslardan olinadigan foyda solig‘i 2. jismoniy shaxslarni soliqqa tortish 3. jismoniy shaxslardan undiriladigan mol-mulk solig‘i o‘zbekiston respublikasi davlat budjeti daromadlari 1991-yilga qadar, asosan, davlat korxonalari foydasidan ajratiladigan ajrat-malar hisobidan shakllanar edi. ushbu foydadan ajratma davlat tomonidan belgilangan majburiy to‘lov bo‘lib, u korxonalar balans foydasining 90 foizgacha bo‘lgan qismini budjetga olib ketar edi. qolgan mablag‘lar esa korxona tomonidan emas, balki yuqori tashkilot topshirig‘iga ko‘ra tegishli fondlarga taqsimlanar edi. respublikamiz ma’muriy-buyruqbozlik tizimidan bozor munosabatlariga o‘tishi tufayli mamlakatimiz xo‘jalik tur-mushida chuqur ijobiy o‘zgarishl...

This file contains 16 pages in DOCX format (959.9 KB). To download "yuridik va jismoniy shaxslar to‘laydigan soliqlar va yig‘imlar", click the Telegram button on the left.

Tags: yuridik va jismoniy shaxslar to… DOCX 16 pages Free download Telegram