yuridik shaxslar

DOC 140.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1352599816_35987.doc reja: 1.fuqarolik huquqida yuridik shaxs tushunchasi va belgilari 2.yuridik shaxsning huquq layoqati va muomala layoqati 3.yuridik shaxslarning vujudga kelish va bekor bo`lish tartibi 4.yuridik shaxslarning turlari 5. davlat korxonalari – yuridik shaxs sifatida fuqarolik huquqida yuridik shaxs tushunchasi va belgilari fuqarolik huquqining mustaqil subyektlari sifatida fuqarolik-huquqiy munosabatlarda qatnashish va shu munosabat bilan muayyan huquq va majburiyatlarga ega bo`lishi layoqati nafaqat fuqarolarga, balki yuridik shaxslarga ham beriladi. o`zbekistonda yuridik shaxslar faoliyatini tartibga soluvchi qonunlarning butun bir turkumi vujudga keltirilgan. kooperatsiya, fermer xo`jaligi, siyosiy partiyalar, banklar va bank faoliyati to`g`risida, notariat, aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish, vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar, nodavlat notijorat tashkilotlar, birja va birja faoliyati to`g`risidagi qonunlar shular jumlasidandir. ularning har birida turli xo`jalik yuritish shakliga ega bo`lgan u yoki bu yuridik shaxslarga o`ziga xos ta`riflar, tushunchalar berilgan. fk esa ularning barchasini umumlashtirib quyidagicha ta`rif beradi: o`z mulkida, xo`jalik yuritishida yoki operativ boshqaruvida alohida mol-mulkka ega …
2
a tashkil bo`lganligini, muayyan huquq va majburiyatlarga ega bo`lishligini bildiradi. yuridik shaxsning tashkiliy jihatdan tuzilishi (strukturasi)ni ko`rsata-digan nizomi yoki ustavi bo`lishi kerak. ba`zi davlat muassasalari va davlat budjetida bo`lgan boshqa davlat tashkilotlari, shuningdek qonunda nazarda tutilgan hollarda, boshqa tashkilotlar ham alohida nizomga ega bo`lmay, mazkur turdagi tashkilotlar haqidagi umumiy nizom asosida ish olish borishlari mumkin. yuridik shaxslarning ayrim filiallari (xo`jalik bo`limlari, uchastka-lari, agentliklari) ma`lum tizimga ega bo`lgan, muayyan tarzda tashkil etilgan bo`lsa ham, ular butun bir tashkilot (korxona, muassasa) ishining bir qisminigina bajaruvchi tashkilotlari bo`lgani tufayli yuridik shaxs bo`la olmaydi. masalan, mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy univer-sitetining yuridik fakulteti muayyan shaklda tashkil topib, ish olib borish tartibi, kafedra a`zolari o`rtasidagi o`zaro munosabatlar, dekanning vakolatlari belgilangan bo`lsa ham, yuridik shaxs hisoblanmaydi. mulkiy mustaqillik – fuqarolik huquqining subyekti bo`lishi uchun yuridik shaxs hisoblangan har qanday tashkilotning o`ziga xos mulki bo`lishi, har qaysi davlat tashkilotining o`ziga biriktirilgan mulki bo`lishini taqozo qiladi. boshqacha aytganda, …
3
diniy tashkilotlardan, anonim xayriya beruvchilardan mablag`lar va boshqa mol-mulklar olishi ta`qiqlanadi[42]. davlat tashkilotlari davlatga qarashli mulkka nisbatan to`la xo`jalik yuritish yoki operativ boshqarish huquqigagina egadirlar. kooperativlar va jamoat tashkilotlari, ularning birlashmalari o`zlariga mulk huquqi asosida tegishli bo`lgan mulkni egallaydi. alohida mulkka ega bo`lmagan yoki mustaqil ravishda boshqara olmaydigan va shu sababli boshqa shaxslar bilan xo`jalik munosabatlarida bo`la olmaydigan tashkilotlar fuqarolik huquqining subyekti bo`lib hisoblanmaydi. mustaqil mulkiy javobgarlik – shundan iboratki, yuridik shaxs hisob-langan tashkilot o`z majburiyatlari yuzasidan o`ziga tegishli bo`lgan (dav-lat tashkiloti esa, o`ziga biriktirib qo`yilgan) mulki bilan javob beradi. yuridik shaxs hisoblangan davlat tashkilotlarining majburiyatlari yuzasi-dan davlat javobgar bo`lmaydi, bu tashkilotlar ham davlat tashkilotlari majburiyatlari yuzasidan javobgar bo`lmaydilar. davlat budjetida turadi-gan tashkilotlarning qarzini qoplash, mablag` berish shartlari va tartibi o`zbekiston respublikasi qonunlari bilan belgilanadi. yuridik shaxsning yuqori organi o`ziga qarashli yuridik shaxs hisob-langan tashkilotlarning qarzlari yuzasidan javobgar bo`lmaydi. ammo yuridik shaxsning yuqori organi o`ziga bo`ysunadigan tashkilotning qarzlari uchun qonunda …
4
garlik yuklatilishi mumkin. fuqarolik muomalasida o`z nomidan harakat qilishi – yuridik shaxs hisoblangan tashkilot o`z nomidan huquqiy munosabatlarda qatnashib, turli bitimlar tuza olishi, mulkiy va mulkiy xarakterda bo`lmagan huquq-larga ega bo`la olishi va majburiyatlar vujudga keltira olishi, demakdir. yuridik shaxs sudda, xo`jalik sudida mustaqil ravishda da`vogar va javob-gar bo`la oladi. har bir yuridik shaxs o`z firma nomiga ega bo`lishi talab etiladi. firma nomi yuridik shaxsning tashkiliy-huquqiy shaklini bildiradi. masa-lan, “zarbdor” savdo–ishlab chiqarish jamoa korxonasi. bu yerda “zarb-dor” – korxonaning nomi, ya`ni, korxonaning mahsulot va xizmatlari “zarbdor” yorlig`i ostida chiqariladi. “savdo-ishlab chiqarish” korxona faoliyatining xarakterini, “jamoa korxonasi” – korxonaning jamoa mulk-chiligiga asoslanganligini bildiradi. shuningdek, yuridik shaxslar rasmiy nomga, ya`ni, davlat nomida bo`lishlari ham mumkin. yuridik shaxslarga rasmiy nomni berishda o`zbekiston respublikasi hukumati ruxsat beradi. masalan, o`zbekiston respublikasi prezidentining 2000 yil 28 yanvardagi farmoniga ko`ra, toshkent davlat universitetiga o`zbekiston milliy universiteti maqomi berildi[43]. yuridik shaxsning huquq layoqati va muomala layoqati yuridik shaxs …
5
an belgilanadi. yuridik shaxs o`zi qatnashadigan munosabatlarga qarab ma`lum huquq va majburiyatlarga ega bo`ladi. shunday qilib, yuridik shaxsning huquq layo-qati, unga maxsus yuklangan vazifalar bilan belgilanadi (maxsus huquq layoqati prinsipi). yuridik shaxs qonun hujjatlarida belgilab qo`yilgan ay-rim faoliyat turlari bilan faqat maxsus ruxsatnoma (litsenziya) asosidagina shug`ullanishi mumkin. masalan, neft, neft mahsulotlari va gaz qazib chiqarish, ularni qayta ishlash va sotish faoliyati. fuqarolik huquqida fuqarolarga nisbatan huquq layoqatining tenglik prinsipi o`rnatilgan, fuqarolik huquq layoqatining mazmuni hamma fuqa-rolar uchun qonun bilan teng hajmda belgilangan bo`lsa, yuridik shaxslar-ning huquq layoqati undan farqlanib, ularning har qaysi turi uchun har xil bo`ladi. u barcha yuridik shaxslar uchun birorta umumiy hajmda oldin emas, balki muayyan yuridik shaxsning paydo bo`lishida, uning ish maq-sadlariga qarab, qonun, ustav yoki nizomlarida belgilanadi. yuridik shaxslarning muomala layoqati ham fuqarolik muomala layoqatidan farq qiladi. agar fuqarolarda huquq layoqatidan farq qilib, muomala layoqati muayyan yoshga yetgach vujudga kelsa, muomala layo-qati yuridik shaxslarda huquq …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yuridik shaxslar"

1352599816_35987.doc reja: 1.fuqarolik huquqida yuridik shaxs tushunchasi va belgilari 2.yuridik shaxsning huquq layoqati va muomala layoqati 3.yuridik shaxslarning vujudga kelish va bekor bo`lish tartibi 4.yuridik shaxslarning turlari 5. davlat korxonalari – yuridik shaxs sifatida fuqarolik huquqida yuridik shaxs tushunchasi va belgilari fuqarolik huquqining mustaqil subyektlari sifatida fuqarolik-huquqiy munosabatlarda qatnashish va shu munosabat bilan muayyan huquq va majburiyatlarga ega bo`lishi layoqati nafaqat fuqarolarga, balki yuridik shaxslarga ham beriladi. o`zbekistonda yuridik shaxslar faoliyatini tartibga soluvchi qonunlarning butun bir turkumi vujudga keltirilgan. kooperatsiya, fermer xo`jaligi, siyosiy partiyalar, banklar va bank faoliyati to`g`risida, notariat, aksiyadorlik...

DOC format, 140.5 KB. To download "yuridik shaxslar", click the Telegram button on the left.

Tags: yuridik shaxslar DOC Free download Telegram