одам экологияси ва биосфера

PPTX 2,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1733310716.pptx одам экологияси ва биосфера одам экологияси ва биосфера маъруза № 18 мавзу: одам экологияси ва биосфера. маърузанинг мақсади: 1. талабаларда одам экологияси фани, унинг вазифалари, одамнинг экологик омил сифатида ва унинг яшаш муҳитининг ўзига хосликлари ҳақида, инсоннинг атроф-муҳитга таъсири унинг зарарли оқибатларини олиш чоралари ҳамда генетик мониторинг ҳақида билимларни шакллантириш. 2. талабаларни биосферанинг ҳозирги замон тушунчалари билан таништириш. талабаларга биосферанинг ҳозирги замон муаммоларини ўргатиш. биосферанинг тирик моддаси, структураси ва биосфера чегаралари ҳақида маълумотлар бериш. биосфера эволюциясини ўргатиш. ноосфера ҳақида маълумотлар бериш, биосфера ифлосланишини тушунтириш, уларнинг олдини олиш чораларини ўргатиш. маърузада ўрганиладиган саволлар: 1. экология, унинг предмети ва вазифалари, экологик омиллар. экологияни ўрганиш методи. организмларнинг ўзаро муносабатлари. 2. одам экологияси фанининг асосий вазифалари, инсонларнинг экологик дифференциацияланиши. инсон фаолиятининг табиатга таъсири. 3. биосфера ҳақидаги таълимот, бу таълимотни ривожланишида в.и. вернадский ва в.в. докучаевнинг роли. биосферанинг функциялари ва концепциялари. 4. биосферада моддалар ва энергиянинг айланиши. биоген миграция. биосфера эволюцияси, ноосфера. экология – …

да индивидларнинг физиологияси, ҳулқи ва яшаш шароитини ўрганади популяциялар экологияси– туғилиш, ўлим, миграция ва тур ичи ўзаро муносабатларини ўрганади синэкология– турлараро ўзаро муносабатларни, моддаларнинг даврий айланиши ва энергия оқимини ўрганади муҳит - организмга таъсир этувчи элементлар йиғиндисидир: муҳитнинг алохида элементи экологик омиллар бўлиб, абиотик ва антропоген омиллар тафовут қилади муҳит омиллари даврий ва даврий бўлмаган, бирламчи ва иккиламчи омилларга бўлинади, уларнинг ичида чегараловчи омиллар муҳим ҳисобланади организмларнинг ҳар хил муҳитни ўзлаштириш ҳусусияти экологик валентлик дейилади. стенотоп организмлар – тор экологик валентлиликка, эвритоп организмлар эса кенг экологик валентлиликка эга организмларнинг чидамлилик ва оптимизм чегараси мавжуд тирик оганизмларга таъсир кўрсатувчи муҳитнинг ҳар қандай таркибий қисмлари экологик омиллар дейилади. ҳамма экологик омиллар учта гуруҳга бўлинади: абиотик омиллар– анорганик табиат шароитининг йиғиндиси. буларга тупроқ, иқлим, топографик ва бошқа физик омиллар киради биотик омиллар– буларга тирик организмларнинг бир – бирига ва яшаш муҳитига таъсири киради антропоген омиллар –буларга инсон фаолиятига боғлиқ бўлган омиллар киради омилнинг …

и организмнинг ҳар иккаласи ёки биттаси бирга яшашдан ўзига фойда олади. симбиознинг мутуализм, синойкия ва комменсализм шакллари мавжуд антибиоз ва симбиоз боғланишларининг табиий танланишда аҳамияти жуда катта экологияни ўрганиш методи: даламетоди– бу метод ёрдамида популяция, муҳит омиллари йиғиндисининг таъсири, маълум шароитда турнинг ривожланиши ва яшашининг умумий ҳолати ўрганилади экологик тажрибаларметоди ёрдамида айрим омилларнинг организм ривожланишига таъсири ўрганилади математик моделлаштиришметоди экосистеманинг яшовчанлиги ва келажагини олдиндан аниқлашга имкон беради. бу методни амалга оширишда эҳм(электрон хисоблаш машиналари)дан фойдаланилади биогеоценозлар - тириклик биогеоценотик даражасининг элементар бирлигидир. биогеоценозлар доимий равишда ўзаро муносабатда ва атмосфера, гидросфера, литосфера компонентлари билан бевосита боғлиқ бўлган ўсимликлар ҳайвонлар ҳамда микроорганизмларнинг динамик турғун жамоасидир. биогеоценоз биотик (биоценоз) ва абиотик (экотоп) қисмларидан иборат бўлиб, улар бир-бирлари билан моддалар алмашинуви ҳисобига бевосита боғлиқ бўлган очиқ системасидир. биогеоценознинг доимий компонентлари: - абиотик, муҳитнинг анорганик ва органик моддалари; - автотроф организмлар – продуцентлар; - гетеротроф организмлар – консументлар; парчаловчи организмлар – редуцентлар. биогеоценозлар доимий равишда …

рликнинг тахминан 10 баробарга камайиши кузатилади(экологик пирамида қоидаси). экологик системаларнинг таркиби: абиотик омиллар автотрофлар (продуцентлар) гетеротрофлар (консументлар) деструктор (редуцентлар) одам экологияси фани антропоэкологик системаларнинг келиб чиқиши, яшаши ва ривожланиши қонуниятларини ўрганади. одам экологияси фақат табиий – илмий масалаларини эмас, ижтимоий, фалсафий, географик муаммолар билан шуғулланади антропоэкологик системалар муҳит билан ўзаро динамик боғланган ва шу туфайли ўз эҳтиёжларини қондирувчи инсонлар уюшмасидир антропоэкологик системаларда инсонлаар жамияти билан табиий муҳит орасидаги таъсир 2 хил йўналишда боради: муҳит таъсирида биологик ва ижтимоий кўрсаткичлар ўзгаради инсонлар эхтиёжини қондириш натижасида муҳитнинг ўзи ҳам ўзгариб боради одам экологияси фанининг асосий вазифалари: 1. яшаш муҳитини идора қилишнинг усулларини ишлаб чиқиш 2. табиат заҳираларидан оқилона фойдаланиш чора тадбирларини ишлаб чиқиш 3. яшаш муҳитларини оптимизациялаш чораларини ўрганиш 4. инсонларнинг яшаш муҳитига экологик адаптациясини ўрганиш одамларнинг яшаш муҳити табиий сунъий табиий ва сунъий яшаш муҳитида одам ижтимоий мавжудот сифатида бўлади. табиий ва сунъий муҳит омиллари доимо одамга таъсир кўрсатади. ер юзининг …

к ва ҳайвонларникига қараганда жуда кучлидир. ҳайвон ва ўсимликлар фақат фотосинтездан жамланган энергиядан фойдаланса, одамлар қазилма бойлик, сув, атом термоядро энергияларидан фойдаланади. бу эса одамлар жамиятининг ер юзида кенг тарқалиши ва тез кўпайишига имконият яратади инсоннинг экологик омил сифатида яна бир ўзига хослиги – унинг фаолияти фаол ва ижодий характерга эга эканлигидадир инсонларнинг бошқа тирик мавжудотлардан яна бир фарқи унинг экологик оптимумининг чегараланганлигидир. инсонларнинг табиатда кенг тарқалиши уларнинг биологик кўрсаткичларининг ўзгаришлари орқали эмас, балки инсон ўзига лойиқ муҳит яратиш туфайли амалга ошади ижтимоий омиллар таъсирида инсонлар жамиятининг хўжалик маданий типлари келиб чиқади ва ўша шароитга қараб алмашиниб туради; хўжалик – маданий типлар: келиб чиқиши билан фарқланадиган, бир хил табиий шароитларда яшайдиган, бир хил ижтимоий–иқтисодий даражада бўлган, хўжалик маданий фаолиятлари ўхшаш бўлган шахслар умумлашмасидир; инсон ўз фаолияти натижасида хўжалик – маданий муҳитини яратади. муҳит сифатининг интеграл мезони инсонларнинг соғлиғи кўрсаткичларидир. одамнинг яшаш муҳити иккита таркибий қисмдан ташкил топади: 1. биологик – …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "одам экологияси ва биосфера"

1733310716.pptx одам экологияси ва биосфера одам экологияси ва биосфера маъруза № 18 мавзу: одам экологияси ва биосфера. маърузанинг мақсади: 1. талабаларда одам экологияси фани, унинг вазифалари, одамнинг экологик омил сифатида ва унинг яшаш муҳитининг ўзига хосликлари ҳақида, инсоннинг атроф-муҳитга таъсири унинг зарарли оқибатларини олиш чоралари ҳамда генетик мониторинг ҳақида билимларни шакллантириш. 2. талабаларни биосферанинг ҳозирги замон тушунчалари билан таништириш. талабаларга биосферанинг ҳозирги замон муаммоларини ўргатиш. биосферанинг тирик моддаси, структураси ва биосфера чегаралари ҳақида маълумотлар бериш. биосфера эволюциясини ўргатиш. ноосфера ҳақида маълумотлар бериш, биосфера ифлосланишини тушунтириш, уларнинг олдини олиш чораларини ўргатиш. маърузада ўрганиладиган сав...

Формат PPTX, 2,6 МБ. Чтобы скачать "одам экологияси ва биосфера", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: одам экологияси ва биосфера PPTX Бесплатная загрузка Telegram