литосфера ва ундаги муаммолар. тупроқ деградацияси. тупроқ эрозияси, унинг турлари. чиқиндисиз ва кам чиқиндили технология

PPTX 5,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1739869536.pptx 4 4 1. 1. тупроқ тупроқ , , унинг унинг табиат табиат ва ва инсон инсон ҳаётидаги ҳаётидаги аҳамияти аҳамияти тупроқ тупроқ – – бу бу ер ер пўстлоғининг пўстлоғининг мураккаб мураккаб муҳитга муҳитга эга эга бўлган бўлган юпқа юпқа сиртқи сиртқи қатлами қатлами . . унда унда органик органик моддалар моддалар парчаланиш парчаланиш - - синтез синтез - - ланиш ланиш жараёнларининг жараёнларининг муттасил муттасил кечиши кечиши тўхтовсиз тўхтовсиз модда модда айлани айлани - - шини шини таъминлайди таъминлайди ва ва шу шу аснода аснода тупроқнинг тупроқнинг унумдорлиги унумдорлиги сақла сақла - - на на ди ди . . 5 5 тупроқ тупроқ 4 4 асосий асосий қисмдан қисмдан ташкил ташкил топган топган : : 1.тупроқзарралари–органик ваминералмоддалардан иборат 2.тупроқнамлиги–сувва ундаэриганминераллар- даниборат 3.тупроқгазлари–асосанn2, o2васo2даниборат 4.тирикорганизмлар– асосанмикроорганизмлар вакамроқмезоорганизмлар 6 6 тупроқнингфукциялари: тупроқнингтабиатдаваинсон ҳаётидагиўрнибеқиёсдир. у қуйидагивазифаларни бажаради: 7 7 1) 1) қуёш қуёш энергиясини энергиясини тўплайди тўплайди , , ўзгартиради ўзгартиради …
2
–ўтлоқваяйловлар •2,32 млрд.га(15,5 %) –саҳролар •1,9 млрд.га(13 %) -экинзорлар қолганимузликлар(11%), кўлваботқоқликлар (4,8 %), тундра(4,7 %) билан, 0,3 млрд.га(2%) аҳолипунктларибиланбанд. cайёранинг умумий ер фонди экинзорлар- нинг умумий майдони /docprops/thumbnail.jpeg литосфера ва ундаги муаммолар. тупроқ деградацияси. тупроқ эрозияси, унинг турлари. чиқиндисиз ва кам чиқиндили технология литосфера ва ундаги муаммолар. тупроқ деградацияси. тупроқ эрозияси, унинг турлари. чиқиндисиз ва кам чиқиндили технология. чиқиндиларнинг синфланиши. мавзу 1 1. тупроқ, унинг аҳамияти ва тирик организмлар ҳаётидаги роли. 2. тупроқ эрозияси ва унга қарши кураш йўллари. 3. чиқиндисиз ва кам чиқиндили технология. режа: тупрок экотизим сифатида литосфера (грекчадан – тошлар) – ер сатхининг ташқи қаттиқ тошли қобиқдан ташкил топган қисмидир. литосферага ер пўсти ва мантиянинг юқори қисми киради. унинг қалинлиги океан тубида 5-7км, қуруқликда 30-40км, тоғли ўлкаларда 70-80км га боради, у чўкиндилар ва тоғ жинсларидан таркиб топган. ернинг ички тузилиши учта асосий қисмга бўлинган. қобиқ, мантия ва ядродан иборат. қобиқдан кейин, 33-29000 километр чуқурлик интервалида мантия жойлашган. …
3
лган ерлар эрозия, шурланиш, ботқоқланиш ва бошка омиллар туфайли вужудга келган ташландик ерлар тупроқ- ернинг юза кисмидаги юпка (бир неча мм дан 3м гача) ғовак, заррачалардан иборат ҳосилдор қисмидир. тупроқ ернинг ўлик жинслари, ёмғирлар, рельеф, иклим, тирик организмлар (ўсимликлар, хайвонлар, микроорганизмлар) ва инсоннинг таъсирида пайдо бўлади, ривожланади. тупроқ ҳосил бўлиши ўта мураккаб ва узоқ давом этадиган жараён ҳисобланади. тупроқнинг юқори қисми чириндига энг бой унумдор а гумус қатлами ҳисобланади. унинг остида ювилиб тушган карбонат тузли в-иллювиал қават 1,5-2м гача ётади. энг қуйида с-она жинсли қават ётади. ер қобиғининг энг устки қисми тупроқ бўлиб, у литосфера, гидросфера, атмосфера ва биосферада узоқ вақт давомида бир-бири билан боғлиқ ҳолда содир бўлган физикавий, кимёвий ва биологик жараёнлар натижасида вужудга келган. тупроқ, унинг аҳамияти ва тирик организмлар ҳаётидаги роли. тупроқнинг унумдорлиги тупроқнинг унумдор бўлишида тирик мавжудотнинг, айниқса, микроорганизмларнинг аҳамияти катта. улар ҳаёт фаолияти ва ҳалок бўлиши натижасида тупроқни маълум миқдорда органик моддалар билан бойитади. тупроқ …
4
илан бирга тупроқни барқарор бошқаришга ҳисса қўшади. экин танлаш ва алмашлаб экиш: энергияни тежайдиган экин танлаш ва алмашлаб экиш стратегиялари экинларни экиш тизимларини диверсификация қилиш, озуқа моддаларининг айланишини яхшилаш ва ташқи манбаларга боғлиқликни камайтириш орқали ресурслардан фойдаланишни оптималлаштиради ва тупроқ унумдорлигини оширади. маҳаллий атроф-муҳит шароитларига мослаштирилган экинларни танлаб, азот сақловчи дуккаклилар ва экинларни қоплайдиган алмашлаб экиш схемаларини амалга ошириш орқали фермерлар энергия талаб қиладиган амалиётларни минималлаштирган ҳолда тупроқ унумдорлигини оширишлари мумкин. (маккажўхори, картошка, шакарқамиш) сув ресурсларини бошқариш: томчилатиб суғориш ва тупроқ намлиги мониторинги каби энергияни тежайдиган суғориш амалиётлари сувдан фойдаланиш самарадорлигини оптималлаштиришга ва насос ва тарқатиш билан боғлиқ энергия сарфини камайтиришга ёрдам беради. сувни самарали бошқариш ўсимликларнинг ўсиши учун оптимал намлик даражасини сақлаб туриш, озуқа моддаларининг шўрланишини камайтириш ва тупроқ шўрланишини юмшатиш орқали тупроқ унумдорлигини оширади ва шу билан минимал энергия сарфи билан барқарор қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини таъминлаб беради. тупроқ эрозияси ва унга қарши кураш йўллари. эрозия лотинчадан – …
5
аррачаларини шамол учириб кетади. туркистонда шамол эрозияси қумли жойларда, ер юзасидаги табиий ўсимликлар йўқолиб кетган жойларда рўй беради (саксовул ва янтоқларни ўтин учун кесиб юборилганда). бекобод, ховос, янгиер, ангар атрофларида ҳам шамол эрозияси кузатилади. шамол эрозиясидан сақлаш учун экинзорлар атрофини дарахтзорлар билан ўралади. сув эрозиясидан сақланиш учун ён бағирларга сунъий тўсиқлар қурилади ва дарахтлар экилади. ўзбекистон табиий муҳитининг ифлосланишига қазиб олиш, қайта ишлаш ва қаттиқ ёқилғидан фойдаланишни ўз ичига олган ёқилғи-энергетика мажмуаси (кейинги ўринларда ёэм)нинг тармоқлари катта таъсир кўрсатади. ҳисоб-китобларга кўра, 1 т кўмир қазиб олишда 20 м3 метан аралашмали моддалар, 0,25 т шахта ағдармаси, разрезларда 7 т ағдарма жинслар ва 2,8 м 3 оқава сувлар ҳосил бўлади. кўмирни қайта ишлашда эса 0,23 т бойитиш чиқиндилари, ёқишда эса 0,25 т кул пайдо бўлади. тупроқ эрозиясининг энергия тежамкорлигига боғлиқлиги анъанавий қишлоқ хўжалиги амалиётлари кўпинча шудгорлаш, ишлов бериш ва ерни тайёрлаш каби энергия талаб қиладиган механик операцияларни ўз ичига олади. бу ҳаракатлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "литосфера ва ундаги муаммолар. тупроқ деградацияси. тупроқ эрозияси, унинг турлари. чиқиндисиз ва кам чиқиндили технология"

1739869536.pptx 4 4 1. 1. тупроқ тупроқ , , унинг унинг табиат табиат ва ва инсон инсон ҳаётидаги ҳаётидаги аҳамияти аҳамияти тупроқ тупроқ – – бу бу ер ер пўстлоғининг пўстлоғининг мураккаб мураккаб муҳитга муҳитга эга эга бўлган бўлган юпқа юпқа сиртқи сиртқи қатлами қатлами . . унда унда органик органик моддалар моддалар парчаланиш парчаланиш - - синтез синтез - - ланиш ланиш жараёнларининг жараёнларининг муттасил муттасил кечиши кечиши тўхтовсиз тўхтовсиз модда модда айлани айлани - - шини шини таъминлайди таъминлайди ва ва шу шу аснода аснода тупроқнинг тупроқнинг унумдорлиги унумдорлиги сақла сақла - - на на ди ди . . 5 5 тупроқ тупроқ 4 4 асосий асосий қисмдан қисмдан ташкил ташкил топган топган : : 1.тупроқзарралари–органик ваминералмоддалардан иборат …

Формат PPTX, 5,8 МБ. Чтобы скачать "литосфера ва ундаги муаммолар. тупроқ деградацияси. тупроқ эрозияси, унинг турлари. чиқиндисиз ва кам чиқиндили технология", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: литосфера ва ундаги муаммолар. … PPTX Бесплатная загрузка Telegram