arab olamining ilm-fanga qo‘shgan hissasi

PPTX 18 pages 973.8 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 973.8 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

powerpoint presentation arab olamining ilm-fanga qo‘shgan hissasi norboboyev poʻlatbek 1. islom olamidagi ilmiy markazlar va ularning roli 2. matematika, astronomiya va tibbiyotdagi hissalari 3. arab olimlarining ilmiy yutuqlari reja: arab olimlarining falsafa va mantiqqa qo'shgan hissasi ix-xi asrlarda buxoro va xorazmda yashagan al-xorazmiy va farobiy kabi mutafakkirlar mantiq va falsafa sohalariga katta hissa qo'shdilar, aristoteldan keyingi mantiqni rivojlantirishda muhim rol o'ynadilar va 10 dan ortiq asar yaratdilar. ibn sina (avicenna) 1020 yilda yozilgan "al-qanun fi-t-tibb" asarida nafaqat tibbiyot, balki falsafa va mantiqqa oid g'oyalarni ham bayon qilib, g'arb falsafasiga katta ta'sir ko'rsatdi. uning 450 dan ortiq asari mavjud. al-battani va astronomiya ал-баттонийning quyoshning apogeysini va perigeysini aniqlash bo'yicha kuzatishlari va hisob-kitoblari zamonaviy astronomiya uchun muhim ahamiyatga ega bo'lib, astronomiya fanining rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. ал-баттоний 9-асрда ар-раққада (hozirgi suriya) yashab, quyosh yilining uzunligini 365 kun, 5 soat, 46 daqiqa, 24 soniya deb aniq hisoblab chiqqan. ibn nafis va qon aylanishi …

2 / 18

ilgan eksperimentlar natijasida metallurgiya va mineralogiya sohalarida yangi usullar va bilimlar paydo bo'ldi, misol uchun, metallarning qayta ishlanishi va qotishmalarni yaratish texnologiyalari rivojlandi. al-razi (865-925) kabi arab olimlari tibbiyotda ishlatiladigan dori-darmonlarni yaratishda kimyoviy bilimlarni qo'llab, 700 dan ortiq moddani o'rganish va tasvirlash orqali farmatsevtika va analitik kimyoning rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdilar. arab olimlarining geografiyaga qo'shgan hissasi arab geograflarining 9-13-asrlardagi keng ko'lamli tadqiqotlari natijasida dunyo xaritalarining aniqligi sezilarli darajada oshdi, masalan, ptolemeyning xaritalarini takomillashtirish orqali. arab olimlarining geografik kenglik va uzunlikni aniqlash bo'yicha hissalari, astronomik kuzatishlar va matematik hisob-kitoblar orqali geografik koordinatalar tizimini rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. al-biruniy va uning ko'p qirrali hissalari al-biruniy yerning radiusini 6339,6 km deb aniqlagan bo'lib, bu zamonaviy o'lchovlarga juda yaqin natijadir. uning "hindlarning qonunlari" asari 8-asrda hindistonning ijtimoiy tuzumini, matematik va astronomik bilimlarini batafsil tavsiflaydi. arab olimlarining adabiyot va she'riyatga qo'shgan hissasi ix-x asrlarda buxoro va xorazmda yashagan arab olimlari adabiy tanqid nazariyasini rivojlantirishga katta …

3 / 18

а таъсир кўрсатган. arab olimlarining tibbiyotga qo'shgan hissasi ix-xii asrlarda buxoro va samarqand kabi shaharlarda yuzlab shifoxonalar faoliyat yuritgan bo'lib, ularda arab olimlari tomonidan ishlab chiqilgan 500 dan ortiq dorivor o'simliklar va ularning qo'llanilishi haqida ma'lumotlar saqlangan. ibn sina (avicenna)ning "tib qonuni" asari 15 asrdan ko'proq vaqt davomida tibbiyotning asosiy darsligi bo'lib, unda inson anatomiyasi, kasalliklar diagnostikasi va davolash usullari bo'yicha 1000 dan ortiq muhim ma'lumotlar berilgan. arab olimlarining kutubxona va ta'limga qo'shgan hissasi ix-xii asrlarda bag'dod, qohira va kordovadagi ulkan kutubxonalar arab olimlari tomonidan tashkil etilgan bo'lib, 1 million dan ortiq qo'lyozmalarni saqlagan va jahon ilmini rivojlantirishga katta hissa qo'shgan. arab olimlari tomonidan yaratilgan madrasa tizimi 1000 dan ortiq ta'lim muassasalarini o'z ichiga olgan va matematika, astronomiya, tibbiyot kabi fanlarni o'rganish uchun ideal muhit yaratgan. ibn sino va uning tibbiyotdagi yutuqlari ibn sino (avicenna)ning “tib qonunlari” asari 5 asr davomida yevropa va islom olamidagi tibbiyot maktablarida asosiy darslik bo'lib …

4 / 18

lmiy merosining zamonaviy ahamiyati zamonaviy tibbiyotda, xususan, oftalmologiya va farmakologiya sohalarida ibn sino (avicenna)ning "tib qonuni" kabi asarlarning 1000 yildan ortiq davom etgan ta’siri o‘rganilmoqda va zamonaviy dorilarni ishlab chiqarishda hali ham qo‘llaniladi. arab olimlarining geografik kashfiyotlari va kartografiya sohasidagi hissalari, masalan, 12-asrda marrakeshda yaratilgan xaritalar, hozirgi zamon geografiyasi va navigatsiya tizimlarining rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatdi. arab olimlarining astronomiyaga qo'shgan hissasi al-battani (858-929) kabi arab olimlari quyosh yilining aniq davomiyligini 365 kun, 5 soat, 46 daqiqa va 24 soniya deb hisoblab, ptolemeyning hisob-kitoblarini takomillashtirishgan. arab astronomlari ix asrda bag'doddagi bayt al-hikma kutubxonasida yulduzlar kataloglarini tuzib, 1000 dan ortiq yulduzning aniq koordinatalarini aniqlashgan. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg

5 / 18

arab olamining ilm-fanga qo‘shgan hissasi - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arab olamining ilm-fanga qo‘shgan hissasi"

powerpoint presentation arab olamining ilm-fanga qo‘shgan hissasi norboboyev poʻlatbek 1. islom olamidagi ilmiy markazlar va ularning roli 2. matematika, astronomiya va tibbiyotdagi hissalari 3. arab olimlarining ilmiy yutuqlari reja: arab olimlarining falsafa va mantiqqa qo'shgan hissasi ix-xi asrlarda buxoro va xorazmda yashagan al-xorazmiy va farobiy kabi mutafakkirlar mantiq va falsafa sohalariga katta hissa qo'shdilar, aristoteldan keyingi mantiqni rivojlantirishda muhim rol o'ynadilar va 10 dan ortiq asar yaratdilar. ibn sina (avicenna) 1020 yilda yozilgan "al-qanun fi-t-tibb" asarida nafaqat tibbiyot, balki falsafa va mantiqqa oid g'oyalarni ham bayon qilib, g'arb falsafasiga katta ta'sir ko'rsatdi. uning 450 dan ortiq asari mavjud. al-battani va astronomiya ал-баттонийning quyoshni...

This file contains 18 pages in PPTX format (973.8 KB). To download "arab olamining ilm-fanga qo‘shgan hissasi", click the Telegram button on the left.

Tags: arab olamining ilm-fanga qo‘shg… PPTX 18 pages Free download Telegram