arab olamining ilm fanga qoʻshgan hissasi

PPTX 20 pages 2.9 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation arab olamining ilm fanga qoʻshgan hissasi norboboyev poʻlatbek 1. matematika, astronomiya va tibbiyotdagi yutuqlar 2. ilm-fan taraqqiyotiga ta'siri va merosi 3. arab olimlarining fan rivojiga qoʻshgan hissasi reja: arxitektura va muhandislik ix-xi asrlarda buxoro va samarqand kabi shaharlarda qurilgan masjidlar va madrasalarning murakkab gumbazlari va ustunlari, zamonaviy muhandislik tamoyillaridan ancha ilgarilab ketgan innovatsion texnologiyalarni aks ettiradi. andalus (ispaniya)dagi 10-asrga oid suv inshootlari va kanallari, suv ta'minoti va sug'orish tizimlarining murakkab dizayni orqali, arab muhandisligining qishloq xo'jaligiga qo'shgan ulkan hissasi ko'rsatilgan. kimyo va alkimyo 8-asrda xorazmda yashagan jabir ibn hayyon kabi arab olimlari kimyo va alkimyo sohasida muhim ishlar qilib, kislotalar, ishqorlar va tuzlar haqida bilimlarni kengaytirib, zamonaviy kimyoning rivojlanishiga asos soldi. andalus (ispaniya)dagi arab olimlari 11-asrda alkimyoviy bilimlarni yevropaga yetkazishda muhim rol o'ynab, taxminan 200 dan ortiq alkimyoviy qo'lyozmalarni tarjima qilishdi va yevropada kimyo fanining shakllanishiga turtki bo'lishdi. astronomiya va astrologiya al-battaniy kabi arab olimlari quyosh yilining aniq …

2 / 20

tal metodologiya, 12-asrda marokashdagi optik tadqiqotlarida namoyon bo'lib, yorug'lik sinishi haqidagi 3 ta muhim qonunni aniqlashga yordam bergan. ix-x asrlarda buxoro va xorazmda rivojlangan ilmiy uslub, matematik hisob-kitoblar va tajriba usullariga asoslangan bo'lib, 20 dan ortiq ilmiy asarlarning yozilishiga sabab bo'lgan. zamonaviy ilm-fanga ta'siri arab olimlarining algebra, trigonometriya va astronomiya sohalaridagi 8-13-asrlar davomida qilgan kashfiyotlari zamonaviy matematika va fizika fanlarining rivojlanishiga katta hissa qo'shdi, xususan, bag'dod va damashqdagi kuzatuvlar bugungi kuzatishlarga asos bo'ldi. arab geograflarining 9-15-asrlarda yaratgan xaritalari va navigatsiya usullari, masalan, ibn battuta sayohatlari natijalari, zamonaviy kartografiya va geografik axborot tizimlarining shakllanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. fizika va mexanika ix-xi asrlarda buxoro va samarqanddagi olimlar mexanika sohasida, ayniqsa, suv soatlari va boshqa mexanik qurilmalarni yaratishda muhim yutuqlarga erishdilar, bu esa 10 dan ortiq turdagi murakkab mexanizmlarni o’z ichiga olgan. ibn al-haytam (965-1040) optikaga qo'shgan hissasi bilan bir qatorda, mexanika sohasida ham, xususan, mexanik muvozanat va kuchlarning ta'siri haqidagi tadqiqotlari bilan …

3 / 20

va ularning intervalli tuzilishi haqidagi bilimlar saqlanib qolgan. qishloq xo'jaligi andalus (ispaniya)da 8-15 asrlar davomida arab olimlari tomonidan yangi ekin turlarini yetishtirish, hosildorlikni oshirish bo'yicha 20 dan ziyod tadqiqotlar o'tkazilib, zamonaviy qishloq xo'jaligi uchun asos bo'lgan. ix-x asrlarda buxoro va samarqand kabi yirik shaharlarda paxtachilik va bog'dorchilik 30 dan ortiq navlarda rivojlangan bo'lib, bu sohada arab olimlari tomonidan ishlab chiqilgan sug'orish tizimlari muhim rol o'ynagan. geografiya va kartografiya arab geograflar 9-11-asrlar davomida dunyoning batafsil xaritalarini, masalan, bag‘dod va kordovadagi katta kutubxonalar yordamida yaratishgan, bu esa zamonaviy kartografiyaning rivojlanishiga ta'sir ko‘rsatgan. arab geograflarining matematik va astronomik bilimlarini qo‘llab, ko‘pgina yangi koordinata sistemalari va proeksiyalarini ishlab chiqqanligi, keyinchalik evropa kartograflariga ta'sir ko‘rsatgan. matematika sohasidagi yutuqlar ix-x asrlarda xorazmda yashab ijod qilgan muhammad ibn musa al-xorazmiy algebra asoslarini yaratdi, "al-kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr val-muqobala" asari bilan algebra fanining rivojiga katta hissa qo'shdi va uning nomidan "algebra" so'zi kelib chiqqan. al-battani (850-929) trigonometriya …

4 / 20

tablarida asosiy darslik bo'lib xizmat qilgan va zamonaviy tibbiyotga ulkan hissa qo'shgan. ix-xi asrlarda xorazm va buxoroda yuzlab olimlar, jumladan, matematika va astronomiya bo'yicha 20 dan ortiq muhim risolalar yozgan abu rayhon beruniy kabi buyuk zotlar yetishib chiqqan. til va lug'atshunoslik 12-asrda andalusda (hozirgi ispaniya) yashab ijod qilgan arab tilshunosi ibn maymunning asarlari zamonaviy tilshunoslikka 300 dan ortiq atamalarni kiritishga hissa qo'shgan. ix-x asrlarda buxoro va samarqand kabi yirik shaharlarda faoliyat ko'rsatgan arab tilshunoslari lug'atlar tuzishda 1000 dan ortiq so'zni o'z ichiga olgan asarlar yaratishgan. ta'lim va madaniyat таълим ва маданиятнинг ривожланишига ҳисса қўшган 200 дан ортиқ китобхона ва 50 дан ортиқ мадрасалар хоразм ва марв каби шаҳарларда мавжуд бўлган. таълим ва маданият маркази 9-11-асрларда бухоро шаҳрида фаолият юритган бўлиб, юзлаб талабаларни жалб қилган ва астрономия, математика ва тиббиёт каби фанларни ўргатган. arab olimlarining ilm-fan rivojiga qo'shgan hissasi ibn sino (avicenna) 1025 yilda yozgan “tib qonunlari” asari 500 yildan ortiq …

5 / 20

arab olamining ilm fanga qoʻshgan hissasi - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arab olamining ilm fanga qoʻshgan hissasi"

powerpoint presentation arab olamining ilm fanga qoʻshgan hissasi norboboyev poʻlatbek 1. matematika, astronomiya va tibbiyotdagi yutuqlar 2. ilm-fan taraqqiyotiga ta'siri va merosi 3. arab olimlarining fan rivojiga qoʻshgan hissasi reja: arxitektura va muhandislik ix-xi asrlarda buxoro va samarqand kabi shaharlarda qurilgan masjidlar va madrasalarning murakkab gumbazlari va ustunlari, zamonaviy muhandislik tamoyillaridan ancha ilgarilab ketgan innovatsion texnologiyalarni aks ettiradi. andalus (ispaniya)dagi 10-asrga oid suv inshootlari va kanallari, suv ta'minoti va sug'orish tizimlarining murakkab dizayni orqali, arab muhandisligining qishloq xo'jaligiga qo'shgan ulkan hissasi ko'rsatilgan. kimyo va alkimyo 8-asrda xorazmda yashagan jabir ibn hayyon kabi arab olimlari kimyo va alkimyo s...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "arab olamining ilm fanga qoʻshgan hissasi", click the Telegram button on the left.

Tags: arab olamining ilm fanga qoʻshg… PPTX 20 pages Free download Telegram