oʻrta osiyolik allomalarning geografiya faniga qoʻshgan hissasi

DOCX 26 стр. 63,7 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 63,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi diqqat !!! diqqat !!! diqqat !!! https://seller.soff.uz/account/register/tqrzkf3dtl - ushbu havola link orqali siz ham sotuvchi bo’ling, document joylang va daromad qiling, shu mening linkim orqali ro'yxatdan o'tganlarga 20-30 ta tayyor mustaqil va kurs ishlari beraman, xoxlagan fanidan! ishni boshlab olish uchun yaxshi taklif bu! @soff_seller oʻrta osiyolik allomalarning geografiya faniga qoʻshgan hissasi reja: 1. al-xorazmiy va geografiya ilmi 2. al-farg‘oniy va astronomiyaning rivojlanishi 3. al-beruniy va qiyosiy geografiya 1. al-xorazmiy va geografiya ilmi al-xorazmiy, to'liq ismi abu abdallah muhammad ibn musa al-xorazmiy, ix asrda yashagan o'rta asr olimidir. u matematik, astronom, va geograf sifatida mashhur bo'lgan. xorazmiy o'zining geografiya ilmi borasidagi hissalari bilan ilm-fan tarixida alohida o'rin egallaydi. xorazmiy 780-yillarda xiva shahrida tug'ilgan, uning tug'ilgan sanasi aniq ma'lum emas. u abbosiylar xalifasi ma'mun zamonida bag'dodda faoliyat olib borgan. bag'dod o'sha davrda ilm-fanning markazi bo'lgan …

2 / 26

m" tushunchasi bilan bog'liqdir. "algoritm" atamasi uning ismidan kelib chiqqan. unin asarlaridan biri "kitob al-jabr val-muqobala" (jabr va muqobala kitobi) - bu algebra fanining asoschilaridan biridir. xorazmiy ushbu asarida algebraik tenglamalarni yechish usullarini keltirib o’tgan. u jahon ilm-fani rivojida muhim rol o'ynagan va ko'plab yevropalik olimlarga ta’sir ko'rsatgan. geografiyaga qaytsak, xorazmiyning asarlari ix asr arab xalifaligining geografik ma'lumotlarini yoritgan. u o'z davridagi dunyoning ko'rinishini tasvirlagan va geografik kartografiyani ilmiy ravishda tizimlashtirishga harakat qilgan. xorazmiy tomonidan tuzilgan xaritalar uning zamondoshlariga joylashuv va masofalarni aniqlashda yordam bergan. xorazmiyning "kitob surat al-arz" asari o'sha davrning eng muhim geografik asarlaridan biri deb hisoblanadi va u bag'dod akademiyalarida keng o'rganilgan. ushbu asarda keltirilgan geografik axborotlar keyinchalik yevropa olimlariga ham ta'sir qilgan va ularning ilmiy ishi uchun asos bo'lgan. xorazmiy o'zining matematika va astronomiya ishlarida geografiyani muhim bir fan sifatida ajratib ko'rsatadi. u yerning ko'plab shaharlarining kenglik va uzunliklarini o'lchagan va yozib qoldirgan. u tomonidan o'lchang …

3 / 26

da yashagan mashhur o‘zbek astronom va olim bo‘lgan. u markaziy osiyodan chiqqan eng muhim ilmiy shaxslardan biridir. al-farg‘oniy astronomiyaning rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan va uning asarlari yevropa olimlariga ham katta ta'sir ko‘rsatgan. al-farg‘oniy 800-yillar boshida farg‘onada tug‘ilgan va u butun hayoti davomida fan va ilmiy izlanishlar bilan shug‘ullangan. uning eng mashhur asari “astronomiya asoslari”dir. bu asar u tomonidan 850-yillar atrofida yozilgan va arab, lotin, hamda boshqa tillarga tarjima qilingan. bu asarda u ptolemey sistemasini o‘rganib, uni takomillashtirgan. u yerdan quyoshgacha va boshqa sayyoralargacha bo‘lgan masofalarni aniq hisoblab chiqqan va bu ma’lumotlar yozilgan asar yevropa renessansida keng qo‘llanilgan. al-farg‘oniy asarlarida keltirilgan hisob-kitoblar yevropada xiii asrda "de scientia stellarum" nomi bilan mashhur bo‘lgan. uning ishlari astronomiyaning rivojiga katta hissa qo‘shgan bo‘lib, masofalar va harakatlar bilan bog‘liq ko‘plab muhim ma’lumotlarni bergan. al-farg‘oniy, shuningdek, o‘sha davrda bag‘dodda yashagan va ishlagan. u yerda al-ma'mun tomonidan tashkil etilgan bayt al-hikma (hikmat uyi) ilmiy markazida faoliyat olib …

4 / 26

i bilgan va foydalanishgan. al-farg‘oniyning asarlari bag‘doddagi astronomik kuzatishlar asosida yozilgan bo‘lib, u yerda uzunliklar va kengliklar bilan bog‘liq ko‘plab ma’lumotlar ochib berilgan. masalan, al-farg‘oniy yerning uzunligida geografik kengliklarga asoslangan farqlarni ta’kidlab o‘tgan. bundan tashqari, al-farg‘oniy o‘zi yaratgan usullardan foydalanib, sayyoralarning o‘zaro masofalarini va ularning orbitadagi harakat tezliklarini hisoblab chiqishda katta yutuqlarga erishdi. uning hisob-kitoblarida uran, neptun va pluton kabi qo‘shimcha sayyoralar kiritilmagan bo‘lsa-da, qolgan besh sayyora va quyosh va oyning pozitsiyalari aniq va to‘g‘ri keltirilgan. bu keltirilgan ma'lumotlar al-farg‘oniyning astronomiya ilmida qilgan kashfiyotlari va hisob-kitoblarining bir qismini tashkil etadi. u keragicha aniq va matematik hisob-kitoblarga asoslangan o‘z asarlari orqali o‘zidan keyingi davrlardagi astronomlarning tadqiqotlariga asos solgan va ularga ilhom manbai bo‘lgan. 3. al-beruniy va qiyosiy geografiya al-beruniy (973–1048) o‘rta asrlarda yashagan musulmon olimi bo‘lib, u qator fanlarda, jumladan, geografiya, astronomiya, matematika va tabiiy fanlarda katta hissa qo‘shgan. uning geografiya sohasidagi eng mashhur asarlaridan biri "hindiston" kitobi bo‘lib, unda u …

5 / 26

l-beruniy turli manbalar va ma'lumotlarni qiyoslash orqali o‘sha davrda mavjud bo‘lgan qator xato tushunchalarni rad etgan va ularga to‘g‘ri ilmiy asos beradi. u yerning shakli va kattaligi haqida to‘g‘ri xulosalar chiqargan. masalan, zamonaviy ilm-fan olimlari yerning radiusini 6,371 kilometr deb hisoblashadi. al-beruniy ham o'z davrida, oddiy asbob-uskunalar bilan yerning radiusini taxminan 6,339.6 kilometrga qadar aniqroq topgan. bu esa uning mislsiz aniqligi va ilmiy masalalarga bo‘lgan yuksak e'tiborini ko‘rsatadi. al-beruniy o‘zining "hindistonga safar" kitobida qiyosiy geografiya usulidan keng foydalangan. u hind va arab dunyosining ma'naviy qadriyatlari, an’analari va ilmiy bilimlarini solishtirgan. shuningdek, hindiston geografiyasini boshqa mintaqalar bilan qiyoslab, ularning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlagan. bundan tashqari, beruniy astronomiya sohasidagi qator ilmiy tadqiqotlarini geografik masalalar bilan bog‘lab o‘rgangan. masalan, u ekvatordan turli kengliklarda joylashgan joylar orasidagi iqlim va vaqt farqlarini aniqlashda yulduzlar harakatini kuzatgan. bu ilmiy yondashuvlar orqali u qiyosiy geografiyaning muhim tamoyillarini ishlab chiqishga yordam bergan. al-beruniy o‘zi vaqtida eron, iroq va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻrta osiyolik allomalarning geografiya faniga qoʻshgan hissasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi diqqat !!! diqqat !!! diqqat !!! https://seller.soff.uz/account/register/tqrzkf3dtl - ushbu havola link orqali siz ham sotuvchi bo’ling, document joylang va daromad qiling, shu mening linkim orqali ro'yxatdan o'tganlarga 20-30 ta tayyor mustaqil va kurs ishlari beraman, xoxlagan fanidan! ishni boshlab olish uchun yaxshi taklif bu! @soff_seller oʻrta osiyolik allomalarning geografiya faniga qoʻshgan hissasi reja: 1. al-xorazmiy va geografiya ilmi 2. al-farg‘oniy va astronomiyaning rivojlanishi 3. al-beruniy va qiyosiy geografiya 1. al-xorazmiy va geografiya ilmi al-xorazmiy, to'liq ismi abu abdallah muhammad ibn musa al-xorazmiy, ix asrda yashagan o'rta asr olimidi...

Этот файл содержит 26 стр. в формате DOCX (63,7 КБ). Чтобы скачать "oʻrta osiyolik allomalarning geografiya faniga qoʻshgan hissasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻrta osiyolik allomalarning ge… DOCX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram