20-asrning 20–30-yillarida sinfiy tabaqalashuv

PPTX 16 pages 624.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 624.9 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi talabasi karimova nafisaning “ijtimoiy antropologiya va diniy munosabatlar” mavzusida tayyorlagan mustaqil ta’limi qabul qilidi:xolmurodov.g’ mirzo ulug'bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi talabasi ______________________ning “20-asrning 20-300 yillarida sinfiy tabaqalashuv” mavzusida tayyorlagan mustaqil ta’limi qabul qildi: toshkent-2025 mundarija kirish 1. sinfiy tabaqalashuv tushunchasi sotsiologik nuqtai nazardan 2.20–30-yillarda sovet jamiyatining ijtimoiy tuzilmasi 3.sinfiy tabaqalashuv va sotsial harakatchanlik imkoniyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish 20-asrning 20–30-yillari jahon tarixida chuqur ijtimoiy, siyosiy va iqtisodiy o‘zgarishlar davri bo‘lib, bu yillarda ko‘plab davlatlarda sinfiy tabaqalanish jarayonlari yanada keskinlashdi. ayniqsa, birinchi jahon urushidan keyingi inqirozlar, buyuk depressiya (1929–1933), sanoatning rivojlanishi, ishchilar sinfining ko‘payishi va dehqonlarning ijtimoiy mavqeyidagi o‘zgarishlar sinfiy tafovutlarni kuchaytirdi. bu davrda ayrim davlatlarda ishchilar va kambag‘allar sinfi ijtimoiy tengsizlik, past turmush darajasi va cheklangan imkoniyatlar bilan yuzlashgan bo‘lsa, boshqa qatlamlar – boy sanoatchilar, yirik yer egalari va siyosiy elita jamiyatda …

2 / 16

shi bu davrda sanoat rivojlanishi bilan bir qatorda, boylar va kambag‘allar o‘rtasidagi farq sezilarli darajada oshdi. ishchilar va dehqonlar og‘ir mehnatga jalb qilinar, ammo ularga to‘lanadigan haq juda past edi. 2. ishchilar sinfining kengayishi sanoatlashtirish natijasida ko‘plab ishchilar fabrikalar, zavodlar va konlarda ishlashga majbur bo‘ldilar. ular jamiyatning katta qismini tashkil qila boshladi, ammo ijtimoiy himoyadan deyarli mahrum edilar. 3. boy sinflarning ijtimoiy ustunligi yirik sanoatchilar, moliyachilar va yer egalari siyosiy qarorlar qabul qilishda katta rol o‘ynagan. ular jamiyatda ustun mavqega ega bo‘lib, ko‘p resurslarga egalik qilganlar. 4. siyosiy harakatlarning kuchayishi sinfiy tabaqalanish natijasida ishchilar va kambag‘al qatlamlar o‘z huquqlarini talab qila boshladilar. natijada kommunistik, sotsialistik, va sindikal harakatlar rivojlandi. karl marksning sinfiy tabaqalanish haqidagi asosiy g‘oyalari: 1. jamiyat sinflarga bo‘lingan marksga ko‘ra, tarix davomida barcha jamiyatlar sinflarga — hukmron sinf va bo‘ysunuvchi sinflarga bo‘lingan. har bir tarixiy bosqichda bu sinflar o‘ziga xos bo‘lgan: quldorlik jamiyatida — quldorlar va qullar, feodal …

3 / 16

unistik jamiyat sinflar yo‘qolgan, umumiy mulkka asoslangan, tenglik va adolat hukmron bo‘lgan jamiyat. marksning ideal jamiyati – bu sinfsiz, ekspluatatsiyasiz jamiyatdir. quyida karl marks va maks veberning sinfiy tabaqalanish haqidagi asosiy fikrlarini taqqoslab, tushuntirib beraman: 1. karl marksning sinfiy tabaqalanish haqidagi qarashlari: iqtisodiy asosga tayangan: marks fikricha, jamiyatdagi sinfiy farqlar mulkka egalik darajasiga bog‘liq. asosiy ikki sinf bor: burjuaziya – ishlab chiqarish vositalariga egalik qiluvchi sinf; proletariat – o‘z mehnatini sotib kun kechiradigan ishchilar sinfi. sinfiy kurash markazda turadi: jamiyat taraqqiyoti sinflar o‘rtasidagi ziddiyat va kurash orqali amalga oshadi. ijtimoiy o‘zgarishlar inqilob bilan bo‘ladi: ishchilar inqilob yo‘li bilan ekspluatatsiyaga barham beradi va teng jamiyat (kommunizm)ga erishadi. 2. maks veberning sinfiy tabaqalanish haqidagi qarashlari: ko‘p omilli yondashuv: veber sinfni faqat iqtisodiy omil bilan cheklamagan. u jamiyatdagi tabaqalanishni uch asosiy omilga bog‘laydi: 1. sinf (klass) – iqtisodiy holat, ya’ni daromad va mulkka egalik 2. martaba (status) – jamiyatdagi obro‘, hurmat va ijtimoiy …

4 / 16

hqonlar kolxoz va sovxozlarga birlashtirildi. “kulaklar” (boy dehqonlar) sinfi yo‘q qilindi yoki surgun qilindi. dehqonlar og‘ir ahvolda yashadi, ocharchiliklar yuz berdi (ayniqsa 1932–33 yillarda). ishchilar sinfi – “yetakchi sinf” maqomiga ega bo‘ldi, davlat tomonidan imtiyozlar berildi. kambag‘al va o‘rta dehqonlar – kollektivlashtirish jarayonlarida faol ishtirok etdilar. ziyolilar – yangi “sovet ziyolilari” sinfi shakllantirildi. “kulaklar” va “nepmanlar” – ijtimoiy dushman sifatida ta’qib qilindi. bu jarayonlarda sotsial harakatchanlik nazariyasiga ko‘ra, jamiyatda vertikal harakatchanlik (yuksalish yoki qulash) kuchaygan. 3.sinfiy tabaqalashuv va sotsial harakatchanlik imkoniyatlari davlat siyosati orqali sotsial harakatchanlik sun’iy yo‘l bilan boshqarildi. ishchilarning oliy ta’lim olishiga imkoniyat berildi, ammo ko‘plab ijtimoiy guruhlar – ayniqsa sobiq ziyolilar, savdogarlar, diniy arboblar – jamiyatning quyi pog‘onasiga tushirildi. ijtimoiy tenglik g‘oyasi mavjud bo‘lsa-da, real hayotda sinfiy imtiyozlar saqlanib qoldi. xulosa 20–30-yillar sovet ittifoqi tarixida ijtimoiy tuzilma tubdan o‘zgargan, sinfiy qatlamlar qayta shakllantirilgan davr bo‘ldi. bu yillarda ishchilar sinfi mafkuraviy jihatdan ustuvor mavqega ko‘tarilgan bo‘lsa-da, amalda og‘ir …

5 / 16

ya” – toshkent tarjimasi 2. sotsiologiya darsligi (o‘zbekiston milliy universiteti) 3. marx, k. “kapital” asaridan parcha 4. tarixiy-sotsiologik maqolalar – ziyonet.uz, ijtimoiy tarmoqlar 5. o‘zbekiston tarixi. 20-asr e’tiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.bin /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "20-asrning 20–30-yillarida sinfiy tabaqalashuv"

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi talabasi karimova nafisaning “ijtimoiy antropologiya va diniy munosabatlar” mavzusida tayyorlagan mustaqil ta’limi qabul qilidi:xolmurodov.g’ mirzo ulug'bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi talabasi ______________________ning “20-asrning 20-300 yillarida sinfiy tabaqalashuv” mavzusida tayyorlagan mustaqil ta’limi qabul qildi: toshkent-2025 mundarija kirish 1. sinfiy tabaqalashuv tushunchasi sotsiologik nuqtai nazardan 2.20–30-yillarda sovet jamiyatining ijtimoiy tuzilmasi 3.sinfiy tabaqalashuv va sotsial harakatchanlik imkoniyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish 20-asrning 20–30-yillari jahon tarixida chuqur ijtimoiy, ...

This file contains 16 pages in PPTX format (624.9 KB). To download "20-asrning 20–30-yillarida sinfiy tabaqalashuv", click the Telegram button on the left.

Tags: 20-asrning 20–30-yillarida sinf… PPTX 16 pages Free download Telegram