turkiya respublikasi tarixi taqdimoti

PPTX 32 стр. 7,7 МБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

filologiya fanlarini o`qitish (arab tili ) i-kurs talabasi shodmonova dilnuraning mamlakatshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti fan o`qituvchisi:toxir xatamov reja: 1. xx asrning 90-yillari – xxi asr boshlarida turkiyaning siyosiy rivojlanishi. 3. turkiyaning iqtisodiy rivojlanish. 2. xxi asrda turkiya. mavzu: turkiya respublikasi tarixi xx asrning 80-yillari oxiri – 90-yillari boshlarida dunyoda yuz berayotgan siyosiy o‘zgarishlar turkiyaga ham o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. 1989-yili taniqli islohotchi turg‘ut o‘zol turkiya respublikasi prezidenti etib saylandi. saylov to‘g‘risida yangi qonun qabul qilinib, siyosiy partiyalar uchun bir qator yengilliklar yaratildi. ammo bu yengilliklardan birinchi navbatda turli islom dini tarafdorlarining partiyalari unumli foydalandi. m.k.otaturk davridan beri turkiya respublikasi ning dunyoviy taraqqiyot yo‘lidan borishiga o‘zini mas’ul hisoblab kelayotgan armiya rahbarlarining ogohlantirishiga qara- masdan, jamiyatda islomchi partiya larning ta’siri oshib bordi. shunday sharoitda 1993-yili t.o‘zol vafot etdi. turkiya prezidenti etib sulay- mon demirel saylandi. 1995-yil oxirida navbatdan tashqari parlament saylovlari bo‘lib o‘tdi. saylov jamiyatda islom dinining ta’siri o‘sganligini yana bir bor namoyish …

2 / 32

‘liq g‘alabaga eri shi shi lozim edi. bundan norozi bo‘lgan armiya rahbariyati prezi- dent s. demi relni bir necha bor ogohlan tirdi. 1993-yil t.o‘zol vafot etgandan so‘ng sulaymon demirel turkiya prezidenti etib saylandi. 2000-yillarda ham harbiylar va islomchilar o‘rta sidagi munosabat turkiya uchun asosiy muammo bo‘lib qoldi. 2000-yili bo‘lib o‘tgan parlament saylovlarida demokratik so‘l partiya g‘alaba qozondi. mamlakatda islom dini tarafdorlariga nisbatan qat’iy pozit siya saqlanib turdi. turkiya prokuraturasi «nurchilar» tashkilotini konsti tutsiyaga xilof deb tan oldi. bu tashkilot va «hizbulloh» partiyasining turk fi li ali faoliyati taqiqlandi. armiya bosh shtabi boshlig‘i agar islomchilar hokimiyatga kelsa, harbiylar konstitutsiyani himoya qi lishga tay yorligi to‘g‘ risida yana bir bor ogohlantirdi. shunga qaramasdan, 2002-yilgi saylov larda islom dini tarafdorlarining rejep tayyip erdo‘g‘on boshchiligidagi adolat va taraq qiyot par tiyasi (atp) parlament saylovlarida g‘alaba qozondi. r.erdo‘g‘on sud hukmiga ko‘ra siyosiy lavozimlarni egallash huquqidan mahrum qilin ganligi uchun bosh vazir lavozimini abdulloh gul egalladi. …

3 / 32

bo‘lgan ayrim jurnalistlarning fikricha, bu sud jarayoni mamlakatda o‘z mavqeyini mustahkamlashga intilayotgan hukumat tomonidan uyushtirilgan ig‘vo edi. shu davrdan turkiya suriyadagi voqealarga faol aralasha boshladi. suriya bilan chegaradosh diyorbakir aviabazasiga f–16 qiruvchi samolyotlar joylashtirildi. nato ham turkiyani qo‘llashga tayyorligini bildirdi. 2014-yili bo‘lib o‘tgan prezidentlik saylovlarida r. erdo‘g‘on turkiya respublikasi prezidenti etib saylandi. bu turkiyada prezident bevosita xalq tomonidan saylangan birinchi saylov edi. ilgari prezident parlament tomonidan saylangan. referendumda aholi prezidentning xalq tomonidan to‘g‘ridan to‘g‘ri saylanishi uchun ovoz bergandan so‘ng 2012-yili bu haqda qonun qabul qilindi. 2015-yilning ikkinchi yarmida suriyada ishidga qarshi antiterrorchilik operatsiyasida ishtirok etayotgan rossiyaning su-24 harbiy samol yoti turkiya tomonidan urib tushirildi. bu ikki mamlakat o‘rta sidagi munosa batlarni murakkablashtirdi, rossiya turkiyaga qarshi iqtisodiy sanksiyalar e’lon qildi. 2016-yili turkiya harbiylari navbatdagi davlat to‘ntarishini amalga oshirishga urinib ko‘rdi. bir qator harbiy qismlar anqara, istanbul, marmaris, ko‘nya va malate shaharlarida strategik muhim obyektlarni o‘z nazoratiga olishga urindi. istanbul shahridagi prezident …

4 / 32

ruvi joriy qilindi. harbiy to‘ntarishga urinishdan keyin muxolifatga qarshi qat’iy harakatlari uchun aqsh va yi tomonidan tanqidga uchragan turkiya hukumati rossiya bilan yaqinlashish yo‘lini tutdi. turkiya prezidenti r. erdo‘g‘on rossiya prezidenti v. putin bilan bir necha bor uchrashib, ikki mamlakat o‘rtasida uzilib qolgan savdo, iqtisodiy va gumanitar aloqalarni tiklashga kelishib oldi. 2017-yil noyabr oyida rossiyaning sochi shahrida v. putin, r. erdo‘g‘on va eron prezidenti h. ruhoniy o‘rtasida muzokaralar o‘tkazilib, unda terrorchilikka qarshi hamkorlikda kurashishga, suriyada tinchlik o‘rnatishga qaror qilindi. turkiya (turkcha: türkiye), rasman — turkiya respublikasi (turkcha: türkiye cumhuriyeti) gʻarbiy osiyo (97% i) va janubi yevropa (3% i)dagi davlat. turkiyaham osiyo,ham yevropa qitʼasiga kiradi. turkiyaning poytaxti — anqara shahri. davlat tili — turk tili. maydoni — 783,562 km². aholi soni (2024) — 86,099,039 kishi. turkiya pul birligi — lira. turkiya respublikasi 81 ta viloyatlardan iborat. turkiya 14 ta davlat bilan chegaradosh. zamonaviy turkiya 1923-yilda usmonli imperiyasining birinchi jahon urushidagi magʻlubiyati …

5 / 32

ora dengiz, gʻarbdan egey dengizi, janubdan oʻrta dengiz bilan oʻralgan. egey dengizidagi bir qancha orol ham turkiyaga qarashli. maydoni 814,578 km². aholisi 86,099,039 kishi (2024). poytaxti — anqara shahri maʼmuriy jihatdan 81 el (viloyat)ga, ellar elchalarga boʻlinadi. hozirgi turkiya hududida juda qadim zamonlardan boshlab yuksak madaniyatga ega boʻlgan davlatlar boʻlgan. anadolu xett qirolligi, lidiya, midiya, axomaniyla davlati, makedoniyalik aleksandr imperiyasi, salavkiylar davlati, pont podsholigi, pergam, qad, rim, vizantiya tarkibida boʻlgan. turkiy elatlar bu hududga xi asrdan koʻchib kela boshlagan. oʻgʻuzturkman qabilalarining yoʻlboshchilari boʻlgan toʻgʻrulbek va chagʻribek boshchiligida saljuqiylar davlatida asos solingach, islom dini tarqala boshlagan. sulton alp arslon 1071-yilda malazgirt jangida vizantiya imperatori roman iv diogen armiyasini tormor etganidan soʻng, saljuqiylar davlati nihoyatda kengaydi. sulton malikshoh zamonida (1072—1092) saltanat gullabyashnadi. bu hukmdorning oʻlimidan keyin saltanat parchalanib, suriya saljuqiylari, iroq va xuroson saljuqiylari, kirmon saljuqiylari va anadolu saljuqiylari kabi kichikroq davlatlar paydo boʻldi. ularning orasida anadolu saljuqiylari davlati katta rol oʻynadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiya respublikasi tarixi taqdimoti"

filologiya fanlarini o`qitish (arab tili ) i-kurs talabasi shodmonova dilnuraning mamlakatshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti fan o`qituvchisi:toxir xatamov reja: 1. xx asrning 90-yillari – xxi asr boshlarida turkiyaning siyosiy rivojlanishi. 3. turkiyaning iqtisodiy rivojlanish. 2. xxi asrda turkiya. mavzu: turkiya respublikasi tarixi xx asrning 80-yillari oxiri – 90-yillari boshlarida dunyoda yuz berayotgan siyosiy o‘zgarishlar turkiyaga ham o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. 1989-yili taniqli islohotchi turg‘ut o‘zol turkiya respublikasi prezidenti etib saylandi. saylov to‘g‘risida yangi qonun qabul qilinib, siyosiy partiyalar uchun bir qator yengilliklar yaratildi. ammo bu yengilliklardan birinchi navbatda turli islom dini tarafdorlarining partiyalari unumli foydalandi. m.k.otaturk davridan ...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (7,7 МБ). Чтобы скачать "turkiya respublikasi tarixi taqdimoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiya respublikasi tarixi taq… PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram