мусулмон дунёсининг диний экстремизм ва терроризмга қарши кураши

DOC 135.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403875632_48305.doc мусулмон дунёсининг диний экстремизм ва терроризмга қарши кураши режа: 1. аҳолининг кўпчилигини мусулмонлар ташкил этадиган мамлакатлар: географик ва этномаданий тавсифлар. 2. исломнинг ғарб дунёсига тарқалиши ва экстремизм хафи. 3. мутаассиб жангари исломнинг мусулмон дунёси учун хавфи. исломдаги ҳалқаро диний экстримистик ва террорчилик ташкилотлари. 4. диний экстремезм ва терроризмнинг олдини олиш ҳамда унга қарши кураш борасида мусулмон дунёси мамлакатлари томонидан олиб борилаётган ҳаракатлар. аҳолининг кўпчилигини мусулмонлар ташкил этадиган мамлакатлар: географик ва этномаданий тавсифлар. жахонда 1,3 миллиарддан ортиқ киши исломга эътиқод қилади. мусулмонларнинг учдан икки қисмидан кўпроғи осиёда, қарийиб 30 фоизи африкада истиқомат қилади. дунёдаги мусулмон жамоалари мавжуд бўлган 120 дан ортиқ мамлакатдан 40 дан зиёдида мусулмонлар аҳолининг кўпчилигини ташкил қилади. жумладан, индонезияда 210 миллион, покистонда 150 миллион ҳиндистонда 140 милионбангладешда 110 миллион, нигерияда 80 миллион, эрон ва туркияда 65 миллион, мисрда 60 миллион, марокаш ва жазоирда 30 миллион, саудия арабистонида миллиондан ортиқ мусулмон истиқомат қилади. булардан ташқари кавказ (озарбайжон) ҳамда …
2
топди ва руҳонийлар орасида ғоявий жиҳатдан анъаначилар, фундаменталитслар ва модернистлардан иборат уч йўналишнинг пайдо бўлишига замин яратди. улар орасида муайян фарқлар борлиги шубҳасиз. шунга қарамай, эрон уламолари ичида бу айниқса яққол кўринади, уларнинг ҳар учаласига ҳам давлатни бошқаришда асосий масъулият руҳонийларнинг елкасида бўлиши лозим деган қараш хослигини таъкидлаш зарур. хусусан, шиа назариётчилари, исломдаги ҳар қандай ислоҳотлар ўринсиз, деб ҳисоблайдилар. чунки уларнинг фикрича, ислом қонунлари “юқоридан нозил қилинган”, шунинг учун улар ислоҳ қилиниши мумкин эмас. саудияда 1930 йилларда асос солинган, уламолар раҳбарлигида жамиятда аҳлоқ мейёрларини, одамларнинг юриш-туришларини назорат қилувчи “ижтимоий ахлоқ комитетлари”нинг ҳануз фаолияти олиб бораётганини ҳам ана шу қаторга киритиш мумкин. тарихий тажриба иқтисодиётда мувозанатнинг бузилиши, ижтимоий соҳада эса кучли табақаланишнинг юзага келиши, аҳолининг қашшоқлашуви каби омиллар диний экстремистик ҳаракатлар пайдо бўлишига замин яратишини кўрсатади. шунинг учун ҳам, диний экстремистик ҳаракатлар ўз фаолиятининг дастлабки даврида ижтимоий масалаларга алоҳида эътибор бериш орқали ўз тарафдорларини кўпайтиришга интилади. кейинроқ, мустаҳкам оёққа туриб олгач, …
3
ўрнатади ва ушбу ташкилотнинг асосчиси хасан ал-банно билан фахрланишини эълон қилади. берилган имкониятлар экстремистлар томонидан янгидан-янги талабларнинг қўйилишга замин яратади. бу ўз навбатида диний ташкилотлар фаолиятининг давлат томонидан янгидан қатъий назорат остига олинишига, диний маърузалар устидан уензура ўрнатилишига олиб келади. оқибатда анвар садат ўз рақибларига қарши курашда фойдаланишга интилган исломий гуруҳлар томонидан ўлимга маҳкум этилади. макка ва мадинанинг саудия арабистони ерларида жойлашиши ушбу мамлакат раҳбарларининг мусулмон оламида ўз мавқеларини мустаҳкамлаш ва араб шарқида йўлбошчилик вазифасини ўташга интилишига замин яратмоқда. маълумки, хозирги кунда ҳам саудия арабистонида қуръон асосий қонун вазифасини бажармоқда. шариат судларида исломнинг барча йўл-йўлиқлари ва қоидаларига амал қилинади. шундан келиб чиқиб, саудия хукмрон доиралари ўзларини мусулмон оламининг барча минтақаларида ислом асосларини ва муқаддас жойларни қўриқловчилар деб кўрсатиш ҳамда “мусулмон бирдамлиги” ғоясини тарғиб қилиш йўлидаги ҳаракатларини бир зумга бўлса ҳам тўхтатмаётганликларини таъкидаш зарур. ислом оламининг ўрни ва унга хос хусусиятлари ҳақида гап кетар экан, яна бир жиҳат, яъни ушбу мамлакатларда …
4
аккаб тараққиёт йўлини босиб ўтди. ўзининг ғарбга мойиллиги, демократия ва дунёвийлик устиворлигини таъминлашга ҳаракат қилишини намоён этаётган бугунги туркиянинг шаклланишида хх аср бошларида амалга оширилган жараёнлар муҳим аҳамият касб этди. мустафо камол отатурк ва унинг сафдошлари исломни дунёвий давлат қуришдек мақсадларга эришишда асосий тўсиқ бўлади деб ҳисоблаб, уни ижтимоий – сиёсий минбардан сиқиб чиқариш ва мамлакатда дин устидан тўлиқ назорат ўрнатишга ҳаракат қилдилар. 1922 йил 1 ноябрда отатурк ва унинг дўстлари султонликни йўқ қилдилар. 1923 йил 29 октабрда давлат тузуми республика деб эълон қилинди.шариат ва вақф ишлари бошқармаси ўрнига дин ишлари бўйича вазирлик ташкил этилди. барча мактаблар маориф вазирлиги тасарруфига ўтказилди. 1926 йил 1 январдан бошлаб туркия григориан календарига ўтди. 1928 йил 10 апрелда мамлакат конституциясидан “туркия республикаси дини-исломдир” деган ибора олиб ташланди. 1934 йилга келиб, анъанавий исмлар ва титуллар ҳам бекор қилинди. айни шундай ҳаракатлар натижасида туркия дунёвий давлат тизимини қабул қилди. бу исломнинг сиёсий жараёнларга таъсирини бирмунча сусайтирди. …
5
а-да, уларнинг ҳар бирининг жамиятда ўз ўрни ва мавқеи борлигини ва ўз тарафдорларига эга эканини қайд қилиш зарур. исломнинг жамият ҳаётидаги ўрни ва мавқеини афғонистон мисолида кўриш ҳам мумкин. афғонистонда шўро қўшинларига қарши олиб борилган ҳаракатнинг ушбу минтақа мамлакатлари томонидан мужоҳидларнинг ислом учун “атеизм” ва “коммунизм” га қарши олиб бораётган кураши деб қаралгани ва фаол қўллаб-қувватлаганлигини ҳам ислом омилининг ушбу мамлакатлар ташқи сиёсатига таъсирини кўрсатувчи мисол сифатида қараш мумкин. “афғонистон ислом ҳаракати”, “иттиҳоду исломий холис”, “ҳизб исломий холис”, “ҳаракаттул инқилобил исломий”, “махози миллий исломий”, “жабҳайи нажоти миллий” каби диний – сиёсий ҳаракатлар ва партиялар юзага келди. 1996-2001 йилларда мамлакатда “толибон” радикал ҳаракатининг устувор бўлишига ҳамда мутаассиблик қарашлари ва амалиётининг жорий этилишига олиб келди. мамлакатда илм-фан, маданият, маърифат, театр, кино, мусиқа, радио ва телевидение таназзулга юз тутди.маънавий маърифий ҳаётнинг қашшоқлашуви, диний экстремистик кучларнинг фаоллашуви ва жангарилар тайёрлайдиган марказларнинг кўпайиши содир бўлди. 2001 йил 11 сентабр воқеаларидан сўнг бошланган аксилтеррор операцияси “толибон” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мусулмон дунёсининг диний экстремизм ва терроризмга қарши кураши"

1403875632_48305.doc мусулмон дунёсининг диний экстремизм ва терроризмга қарши кураши режа: 1. аҳолининг кўпчилигини мусулмонлар ташкил этадиган мамлакатлар: географик ва этномаданий тавсифлар. 2. исломнинг ғарб дунёсига тарқалиши ва экстремизм хафи. 3. мутаассиб жангари исломнинг мусулмон дунёси учун хавфи. исломдаги ҳалқаро диний экстримистик ва террорчилик ташкилотлари. 4. диний экстремезм ва терроризмнинг олдини олиш ҳамда унга қарши кураш борасида мусулмон дунёси мамлакатлари томонидан олиб борилаётган ҳаракатлар. аҳолининг кўпчилигини мусулмонлар ташкил этадиган мамлакатлар: географик ва этномаданий тавсифлар. жахонда 1,3 миллиарддан ортиқ киши исломга эътиқод қилади. мусулмонларнинг учдан икки қисмидан кўпроғи осиёда, қарийиб 30 фоизи африкада истиқомат қилади. дунёдаги мусулмон жам...

DOC format, 135.0 KB. To download "мусулмон дунёсининг диний экстремизм ва терроризмга қарши кураши", click the Telegram button on the left.