islomning vujudga kelishi va tarqalish

PPTX 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1707584697.pptx /docprops/thumbnail.jpeg islomning vujudga kelishi va tarqalishi mavzu: islomning vujudga kelishi va tarqalishi islom-dunyoda nisbatan keng tarqalgan jahon dinlaridan biridir. osiyo qit`asidagi arabiston yarimoroli, iordaniya, suriya, iroq, eron, turkiya, afg`oniston, pokiston, afrika qit`asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr respublikasi, somali sin-gari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, /arbiy sudanda yashovchilarning bir qismi, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining ma`lum bir qismi. yevropa qit`asida esa bolqon yarimorolida yashovchi xalqlarning bir bo`lagi islomga e`tiqod qiladi. islom markaziy osiyo, zakavkazye va shimoliy kavkaz, volgabo`yi, /arbiy sibir va boshqa ayrim hududlarda yashovchi aholining bir qismi ongi va turmushida mavjuddir. bu xalqlarning turmush tarziga o`z ta`sirini ko`rsatib kelmoqda. yer yuzida islomga e`tiqod qiluvchilar, ya`ni musulmonlar bir milliard 200 mln.dan oshdi yevropa, amerika va rossiyada islom, uning tarixi va manbalarini o`rganish xix asrning 2-yarmidan boshlangan. lekin islom tarixi, ta`limoti, muqaddas yozuvlarini tahlil, tadqiq qilish rossiyada ayniqsa o`zbekiston, qozog`iston, tojikiston, shimoliy kavkazda keng ko`lamda ancha oldin amalga …

lar. bu asarlar hozir ham islomshunos olimlar uchun boy manba bo`lib xizmat qilmoqda. islomning paydo bo`lishi va uning ta`limotini ilmiy nuqtai nazardan o`rganish masalasi o`tgan asrning 30-yillariga kelib jid-diy ravishda o`rtaga qo`yildi. bu sharqshunoslik va umuman tarix fanining tiklanish davri edi. asrlar davomida tarix fani va sharqshunoslik erishgan yutuqlar va yuzaga keltirgan xulosalarni ilmiy nuqtai nazaridan qayta ko`rib chiqish va baholashdek juda mas`uliyatli va murakkab muammo hali ham to`la yechilgani yo`q. bunday sharoitda har bir muhim ilmiy masala bo`yicha xilma-xil fikrlarning mavjud bo`lishi tabiiy edi. islomning paydo bo`lishi va ta`limoti yuzasidan ham juda ko`p fikr va mulohazalar o`rtaga tashlangan hamda muhokama qilinib, muayyan yechimini topgan. mazkur darslikda ana shu fikr-mulohazalarning obyektiv, nisbatanasosli, aksariyat islomshunoslar tan olgan nuqtai nazarlaridan foydala-nilgan. i.karimov asarlarida bu din haqida olg`a surilgan fikr-mulohaza va dasturlar asos qilib olingan. islomning vujudga kelishini tahlil etish o`sha tarixiy davr-vi-vii asrlarga xos xususiyatlar, arab qabilalari o`rtasida hukmron bo`lgan ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar …

ning cheksiz sahrolarida yashovchi, chorvachilik bilan shug`ullanuvchi arab qabilalari-badaviylar bundan ham og`ir sharo-itda yashar edilar. ular ijtimoiy taraqqiyot jihatidan ancha orqada qolgan, taraqqiyotning urug`-qabilachilik bosqichida edilar. vi asr oxiri-vii asr boshlarida, ya`ni islom vujudga kelishi arafasida turli arab qabilalarining ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot darajasi bir xil emas edi. qadimiy taraqqiyot markazi bo`lgan yamanda rivojlangan quldorlik tuzumi hukmron bo`lib, yarim orolning shimoliy qismida joylashgan va vizantiya hamda eron kabi qadimiy imperiyalar ta`siri ostida bo`lgan hududlarda savdo munosabatlari endigina rivojlana boshlagan, sahrolarda ko`chmanchi chorvachilik bilan shug`ul-langan arab qabilalari o`rtasida patriarxal, urug`-qabilachilik tartibi hukmron edi. bu tartibning yemirilishi va sinfiy munosabatlarning tarkib topishi davri endigina boshlangan edi. og`ir iqlim sharoiti va ishlab chiqaruvchi kuchlar zaif rivojlanganligi sababli arabiston yarimorolida yashagan ko`pchilik qabilalar taraqqiyot jihatidan misr, vizantiya, eron, mesopotomiya kabi qadimiy madaniyat markazlari aholisiga nisbatan ancha orqada qolib ketgan edi. yarimorolning g`arbiy qismida qizil dengiz qirg`oqlari bo`ylab cho`zilgan va hijoz deb nom olgan hudud bu davrda …

`sir ko`rsatar edi. makkada ukaz nomli katta bozor joylashgan edi. arab qabilalari o`rtasida makkaning diniy markaz sifatida roli ham ancha oshgan edi. makkada ka`batilloh ibodatxonasi turli arab qabilalarining 360 xudosining sanam, ya`ni butchalari mavjud bo`lgani tufayli bu shahar o`z atrofida yashovchi ko`p qabilalar uchun e`tiqod markazi - ziyoratgohga aylangan edi. arablarda ham tijorat, ham ziyorat deb bejiz aytmaganlar. v-vii asrlarda makkada arablarning quraysh qabilasi hukmron bo`lib, bularning yuqori tabaqalari savdo-sotiq avj olishi natijasida ancha boyib ketgan; pul muomalasi, sudxo`rlik rivojlangan, shuningdek, qul savdosi va qullarning mehnatidan foydalanish ham ancha kengaygan. sharqshunos olimlarning tadqiqotlari shundan dalolat beradiki, qadimiy yamanni istisno qilganda, arabiston yarimorolida yashovchi qabilalar uchun v-vi asrlarni iqtisodiy urug`-qabilachilik tuzumi yemirila boshlagan va quldorlik munosabatlari vujudga kela boshlagan davr, deb tavsiflash mumkin va lozim. o`sha davrda kuchli imperiyalar bo`lgan vizantiya va eron o`rtasida yamanni qo`lga kiritish va karvon yo`llarida o`z hukmronligini o`rnatish uchun kurash davom etgan. yaman sosoniylar hukmronligiga o`tgan …

ng yuqori tabaqalari, ayniqsa, makka zodagonlari qo`shni mamlakatlarni bosib olib katta boylik, o`ljani qo`lga kiritish va shu orqali hokimiyatni mustahkamlash, iqtisodiy inqirozdan qutilish haqida tez-tez o`ylay boshlaganlar. arab xalqi hayotni vi asr oxiri vii asr boshlarida yuz bergan jiddiy tarixiy voqelar arab qabilalarining ijtimoiy hayot taqozasi bilan vujudga kelgan markazlashishga intilishga undagan. islom ayni shu intilishni o`zida aks ettirgan g`oya, mafkura sifatida yuzaga kelgan, markazlashgan arab davlatining vujudga kelishi, qo`shni malakatlarning bosib olinishi, arab xalifaligining kengayishi jarayonida kuchli g`oyaviy qurol sifatida xizmat qilgan. v-vi asrlarda bu qabilalarning diniy e`tiqodlari totemizm, fetishizm va animizm kabi diniy tasavvurlarning qorishig`idan iborat edi. ko`p qabilalar alohida toshlarga e`tiqod qilar, insonga yordam beradigan ezgu ruhlar, yovuz jinlar va ayyor shaytonlar to`g`risidagi tasavvurlar keng tarqalgan edi. har bir qabila o`z xudosining sanamiga sig`inar, topinar edi. bu hol dinshunoslikda ko`p xudolilikning arablarga xos ko`rinishi, deb tavsiflangan. qur`onda bunday e`tiqod shirk deb nom olgan. bundan tashqari arab qabilalari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "islomning vujudga kelishi va tarqalish"

1707584697.pptx /docprops/thumbnail.jpeg islomning vujudga kelishi va tarqalishi mavzu: islomning vujudga kelishi va tarqalishi islom-dunyoda nisbatan keng tarqalgan jahon dinlaridan biridir. osiyo qit`asidagi arabiston yarimoroli, iordaniya, suriya, iroq, eron, turkiya, afg`oniston, pokiston, afrika qit`asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr respublikasi, somali sin-gari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, /arbiy sudanda yashovchilarning bir qismi, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining ma`lum bir qismi. yevropa qit`asida esa bolqon yarimorolida yashovchi xalqlarning bir bo`lagi islomga e`tiqod qiladi. islom markaziy osiyo, zakavkazye va shimoliy kavkaz, volgabo`yi, /arbiy sibir va boshqa ayrim hududlarda yashovchi aholining bir qismi ongi va...

PPTX format, 1.6 MB. To download "islomning vujudga kelishi va tarqalish", click the Telegram button on the left.

Tags: islomning vujudga kelishi va ta… PPTX Free download Telegram