диний экстремизм ва терроризм ҳамда уларнинг жамият барқарорлигига таҳдиди

DOC 107.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403874877_48290.doc диний экстремизм ва терроризм ҳамда уларнинг жамият барқарорлигига таҳдиди режа: 1. экстремизмнинг мазмун моҳияти, келиб чиқиш сабаблари ва намоён бўлиш шакллари. 2. терроризмнинг моҳияти, пайдо бўлиш сабаблари ва намоён бўлиш шакллари. 3. жахонда диний экстремизм ва терроризм тарқалишининг асосий сабаблари, ўчоқлари ва молиявий манбалари. 4. диний экстремизм ва терроризмга қарши курашда маънавий ва мафкуравий усуллардан фойдаланишдаги асосий вазифалар. агар диний экстремизм, сўнгра терроризмнинг вужудга келишига эътибор берсак, мазкур ижтимоий тарихий ҳодисанинг вужудга келиш жараёни ва босиб ўтадиган йўли – ақидапарастлик, фундаментализм ва фанатизм каби босқичлари мавжуд эканлигини кўрамиз. хўш, ақидапарастлик, фундаментализм ва фанатизм қандай тушунчалар ҳисобланади? ҳозирги пайтда “ақидапарастлик” тушунчаси “фундаментализм” атамасининг таржимаси сифатида ва унга паралел тарзда, синоним сифатида ишлатилмоқда. аслида бу тушунчалар ўртасида умумийлик билан бирга ўзига хос фарқли жиҳатлар ҳам мавжуд. “фундаментализм” атамаси диншунослик ва илоҳиётшуносликда хх аср бошларида пайдо бўлди. “фундаментализм” лотинча сўз бўлиб, “асос” ва “пойдевор” маъноларини англатади. бу ибора биринчи бор 1-жахон уруши …
2
тамасининг қўлланилиш доираси “фундаментализм” тушунчасига нисбатан кенгроқ бўлиб, фақат диншуносликда эмас, балки, илм-фан ва сиёсатшуносликда ҳам қўлланилади. илм-фанда бу атама салбий маънода қўлланилиб, у ёки бу олим ёхуд оқим томонидан кашф қилинган қонун ва қоидалар таъсир доирасини сунъий равишда кенгайтришга уринишни англатади. масалан, xii –xviii асрларда механика, xix аср бошларида биология, xix аср охирида физика фанлари тез ривожланди. бу фанлар қўлга киритган ютуқларни баъзи бир олимлар фан ва ҳатто ижтимоий ҳаётнинг турли соҳаларига тадбиқ қилмоқчи бўлдилар. масалан, механикада қўлга киритилган улкан ютуқлар баъзи олимларда оламдаги барча ҳодисаларни, жумладан биологик ва жтимоий ҳодисаларни ҳам механика фани ютуқлари асосида изоҳлаш мумкин, деган хулосага олиб келди. диний ақидапарастлик у ёки бу диндаги муайян қоидаларнигина эътироф этиб, бошқаларни инкор қилиш, уларни ўринли ва ўринсиз қўллашга интилишдир. диний қидапарастлик фақат ўзларини энг тўғри йўлдан бораётган диндор дейиш билан бирга, бошқаларни йўлдан озганлар, деб эълон қилишади. лекин бу билан ҳам чекланишмасдан “йўлдан озганлар” ни ўз мазҳабларга …
3
қилиб олишга уринувчи фанатиклар ўзларининг диний ҳис-тўйғулари ва эътиқодларига қарши турувчи ҳар қандай уринишларга қарши қатъий курашлар олиб борадилар ва ўз ғояларининг ғалабаси учун ҳеч қндай йўл тополмай қолган тақдирларида экстремистик (сўнги чора) ҳаракатларни амалга оширишга мажбур бўладилар. хулоса қилиб айтганда, ақидапарастлик, фундаментализмга, фундаментализм фанатизмга, фанатизм экстремизмга, экстремизм эса ўз навбатида терроризмга олиб борувчи йўлнинг турли босқичлари ҳисобланади. экстремизм сиёсатда ашаддий, фавқулодда чора-тадбирлар ва қарашларга тарафдор бўладиган ҳаракатдир. xx аср бошларида турли экстремистик ҳаракатлар (гуруҳлар) пайдо бўлди. улар гоҳ сиёсий, гоҳ диний, гоҳ ҳудудий масалани баҳона қилиб, турли жиноятлар содир этдилар. ўз мақсадларига эришиш учун давлат раҳбарларига суиқасд уюштирдилар, туҳмат, одам ўлдириш, босқинчилик каби разил иллатлардан ҳам қайтмадилар. “экстремизм” сўзи лотинча “extremus” сўзидан олинган бўлиб, “ўта”, “сўнги чора” деган маъноларни англатади. экстремизм – ижтимоий-сиёсий ҳарактердаги муаммоларни ҳал этишда ўта кескин чора-тадбирларни, фикр ва қарашларни ёқловчи назария ва амалий фаолият ҳисобланади. экстремизм ўз мазмунига кўра – диний ва дунёвий, намоён бўлиш …
4
ар мавжуд. айниқса, “яхвечилар”, “пятидесятниклар”, “ташаббускор баптистлар” бошқа гуруҳларга нисбатан анча фаолдир. “ташаббускор баптистлар” умуман қонуний ҳокимият ва дунёвий қонунларни тан олмайдилар. уларнинг фикрича, черков давлатдан юқори ва давлат унга бўйсуниши шарт. диний экстремизм ёки ашаддий ақидапарастлик турли кўринишларда намоён бўлиши мумкин. ольстерда (шимолий ирландия) “ультра” протестантлар, яқин ва ўрта шарқдаги “мусулмон биродарлари”, “ҳамаз”, марказий осиё ва кавказда кенг тарқалган “ваҳҳобийлик”нинг жамият ва қонунларга қарши кураши деярли бир хил услубда олиб борилади. диний экстремистлар қаерда фаолият кўрсатмасинлар, ассосий мақсади диний давлатни барпо этиш бўлиб, ўз мақсадларига ўзаро низолар, ихтилофлар ва қуролли тўқнашувлар орқали, яъни қон тўкиш ва зўрлик билан эришишни кўзлайдилар. исломдаги экстремистик ҳаракатлар бир томондан ҳозирги замон мусулмон жамоаларига ўз исломий қиёфаларини йўқотганлар, “жоҳилия асри жамиятларига айланган” деган айбларни қўйсалар, иккинчи томондан, ўзларини гўё фақат “ҳақиқий” диндорлар, ҳокимият тепасига келган тақдирларида “диний, исломий тарбия ва тартибни ўрнатишларини” даъво қиладилар ва ўз мақсадларини амалга ошириш учун кескин ва агрессив ҳаракат …
5
илар. 2.кўплаб мусулмон мамлакатлари xvii-xix асрларда мустамлакачилик асоратига тушиб қолди. уларнинг маданий мероси, диний эътиқодларининг камситилиши ва бойликларининг талон-тарж қилиниши ажнабий босқинчиларга қарши курашини кучайтирди. бунинг натижасида мусулмон мамлакатларида бошқа даврларга эътиқод қилувчиларга қарши муросасиз кураш олиб боришга чорловчи экстремистик ҳаракатлар авж олди. 3. халқаро империализм ва коммунизм зулмининг барбод бўлиши, мусулмон мамлакатларининг ўз мустақиллигини қўлга киритиши экстремистик гуруҳларнинг эски араб халифалигини тиклаш, мусулмон мамлакатларини бирлаштириб, ягона ислом давлатини тузиш, бошқа динларга муросасиз бўлиш, ислом ғояларининг бутун дунёда ҳукмронлигини таъминлаш, ўрта асрчилик давридаги ақидаларни тиклашга ҳаракат қилдилар. бу мақсадлар йўлидаги курашда экстремистлар ислом динининг ҳақиқий инсонпарварлик қадриятлари, дунёвий демократик тараққиёт йўлларига, мусулмон дунёси халқларининг ўз миллий мустақиллигини таъминлаш йўлидаги ҳаракатларига қарши чиқдилар. ашаддий экстремизм йўлини танлаган мусулмон максималистлари кишиларнинг шахсий ҳаётнигина эмас, балки барча ижтимоий-сиёсий муносабатларни, давлат билан диннинг муносабати масаласини шариат асосида ташкил этишни талаб қилмоқдалар. ҳозирги давр диний экстремистик ҳаракатлар ўз олдиларига қуйидаги мақсадларни қўймоқдалар: а)илк ўрта асрда …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "диний экстремизм ва терроризм ҳамда уларнинг жамият барқарорлигига таҳдиди"

1403874877_48290.doc диний экстремизм ва терроризм ҳамда уларнинг жамият барқарорлигига таҳдиди режа: 1. экстремизмнинг мазмун моҳияти, келиб чиқиш сабаблари ва намоён бўлиш шакллари. 2. терроризмнинг моҳияти, пайдо бўлиш сабаблари ва намоён бўлиш шакллари. 3. жахонда диний экстремизм ва терроризм тарқалишининг асосий сабаблари, ўчоқлари ва молиявий манбалари. 4. диний экстремизм ва терроризмга қарши курашда маънавий ва мафкуравий усуллардан фойдаланишдаги асосий вазифалар. агар диний экстремизм, сўнгра терроризмнинг вужудга келишига эътибор берсак, мазкур ижтимоий тарихий ҳодисанинг вужудга келиш жараёни ва босиб ўтадиган йўли – ақидапарастлик, фундаментализм ва фанатизм каби босқичлари мавжуд эканлигини кўрамиз. хўш, ақидапарастлик, фундаментализм ва фанатизм қандай тушунчалар ҳисобланад...

DOC format, 107.5 KB. To download "диний экстремизм ва терроризм ҳамда уларнинг жамият барқарорлигига таҳдиди", click the Telegram button on the left.