noformal mantiq

DOCX 22 pages 52.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.9 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

noformal mantiq mundarija: kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. mantiq va uning turlari 1.1. mantiq va uning ahamiyati…………………...………………………………..5 1.2. mantiq va uning turlari………………………………………………………...9 ii bob. noformal mantiq 2.1. noformal mantiq……….……………...………………………………….….14 2.2. noformal mantiq falsafasi…………………………………………...……….17 xulosa…………………………………………………………………...…….22 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..……23 kirish kurs ishining asoslanishi va dolzarbligi. kurs ishining asoslanishi sifatida faylasuflar bilishga faqat fan borligi uchun ishonadi – falsafiy bilimlarni fannamo bo‘lsagina qabul qiladi. nafaqat pozitivist va krititsistlar, balki yangi davr metafiziklarining aksari ham shu nuqtayi nazarni ma’qullaydi. falsafa mutlaqo fan emas va mutlaqo fannamo bo‘lishi ham kerak emas. aynan shu jihatlari ilmiy ishimiz asoslanishidir. kurs ishining dolzarbligiga kelsak, falsafaning yoshi ulug‘roq, fandan qadimroq, u donishmandlikka hamnafas. keyin u fanni o‘zidan ajratdi. endi esa navbat fan o‘zini falsafadan butkul ajratishiga yetdi. fan falsafadan butkul ajralib chiqsa, bu falsafa uchun ayni muddao, zero, bu bilan u o‘ziga xosligini saqlab qoladi. taassufki, bu ajralish falsafa oyog‘iga boshqa bir tushovni solayotir. agar falsafani boshqa fanlar qatori bir fan deb …

2 / 22

afik risolalari, asarlari tashkil etadi. kurs ishining predmeti esa, noformal mantiq tizimlilik, nazariy-deduktiv xulosa chiqarish, analiz va sintez, tarixiylik va mantiqiylik, qiyosiy tahlil kabi ilmiy-falsafiy tamoyillar tashkil etadi. kurs ishining maqsadi va vazifalari. ishning maqsadi noformal mantiq haqidagi ta’limotini, insonga bo‘lgan munosabatini va uning sharqqa tasirini tahlil qilib, ochib berishdan iborat. mazkur maqsaddan kelib chiqadigan vazifalar quyidagilardan iborat: · noformal falsafani o‘rganish; · noformal mantiqning nazariy omillarni ko‘rsatish; · noformal borliq haqidagi ta’limotini va uning sharqqa tasirini tahlil qilish; kurs ishining o‘rganilganlik darajasi. noformal mantiq ijtimoiy, tarixiy adabiyotlarda, jumladan, falsafa tarixida ko‘pgina tadqiqotchilar tomonidan o‘ziga xos uslubda, o‘z zamonasiga mos ravishda atroflicha tahlil qilib berilgan. kurs ishining tuzilishi. ish kirish, ikki bob, to‘rt band, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatini tashkil qiladi. i bob. mantiq va uning turlari 1.1. mantiq va uning ahamiyati mantiq dalil keltirish va xulosa chiqarish prinsiplarini oʻrganuvchi falsafiy tadqiqotdir. formal fan sifatida mantiq abstrakt unsurli tizimlarni tadqiq …

3 / 22

etodi va platon dialektikasi diqqatga sazovor. mantiq ilmining alohida fan sifatida shakllanishi aristotel nomi bilan bogʻlikdir. u birinchi boʻlib mantiq oʻrganadigan masalalar doirasini aniqlab berdi. uning „kategoriyalar”, „talqin haqida”, „birinchi analitika”, „ikkinchi analitika”, „sofistik raddiyalar haqida”, „topika” nomli asarlari mantiq masalalariga bagʻishlangan. aristotel mantiqni „maʼlum bilimlardan nomaʼlum bilimlarni aniqlovchi”, „chin fikrni xato fikrdan ajra-tuvchi” fan sifatida taʼriflaydi. aristoteldan soʻng mantiq, asosan, stoiklar maktabi vakillarining, epikur, skeptiklar taʼlimotlarida rivojlantirilgan. stoiklar mantiqning maqsadi inson aqlini xatolardan asrash va haqiqatga erishishdir, deb bilishgan. keyinchalik yaqin va oʻrta sharq mamlakatlarida ham mantiq ilmi shakllandi. oʻrta osiyoda ham falsafa va mantiq mustaqil fan sifatida taraqqiy etdi. bunda farobiy, ibn sino, beruniy, umar xayyom, alisher navoiy, bedil kabi buyuk mutafakkirlarning xizmati katta boʻldi. farobiy oʻzining „mantiqqa kirish”, „ilmlarning kelib chiqishi va tasnifi” asarlarida mantiq masalalariga ilmiy bilish metodlari deb qaragan. forobiy fikricha, mantiq insonlarni bilish jarayonidagi turli xato va adashishlardan saqlaydi.[footnoteref:1] [1: falsafa nazarov taxriri ostida …

4 / 22

lari orqali yevropaga kirib keldi. oʻrta asr yevropasida mantiq masalalari, asosan, umumiy va yakka tushunchalarning oʻzaro munosabati doirasida oʻrganildi. yangi davrda r. dekart, f. bekon, t. gobbs, v. leybnits va boshqa mantiq ilmi turli yoʻnalishlarining yaratilishiga asos soldilar. 18 — 19-asrlar falsafiy fikrida i. kant va v. f. gegel yaratgan mantiqiy tizimlar muhim oʻrin tutadi. gegel fikricha, falsafa mantiq shaklida mavjud, uning oʻrganish obʼyektini tafakkur tashkil etadi. mantiqning asosiy vazifasi haqiqatni aniqlash, unga erishish yoʻllarini oʻrganishdir. mantiq tafakkurning namoyon boʻlish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar oʻrtasidagi aloqadorlikni koʻrsatadigan qonun qoidalar yigʻindisini oʻrganadi. mantiqning vazifasi — chin fikrni, haqiqatni aniqlash. mantiq ilmining oʻrganish obʼyekti tafakkurdir tafakkur 3 xil shaklda: tushuncha, hukm (mulohaza) va xulosa chiqarish shaklida mavjud boʻladi. muhokama yuritish ana shular va ularning oʻzaro aloqalarga kirishishi natijasida vujudga keladigan boshqa mantiqiy tuzilmalar (mas, muammo, gipoteza, nazariya, gʻoya va boshqalar)da amalga oshadi. muhokama yuritishda ishonchli natijalarga erishishning zaruriy sharti qatoriga …

5 / 22

ajralishiga sabab boʻladi. hozirgi paytda mantiqning formal mantiq, dialektik mantiq, matematik mantiq kabi yoʻnalishlari bor. formal mantiq tafakkur strukturasini fikrning anik, mazmuni va taraqqiyotidan chetlashgan holda, nisbatan mustaqil ravishda oʻrganadi. uning diqqat markazida muhokamani toʻgʻri qurish bilan bogʻliq qoidalar va mantiqiy amallar yotadi. dialektik mantiq tafakkurni uning mazmuni va shakli birligida hamda taraqqiyotida olib oʻrganadi. matematik mantiq tafakkurni matematik metodlar yordamida tadqiq etadi. u hozirgi zamon mat. sining muhim yoʻnalishlaridan biri boʻlib, tafakkurni yuqori darajada abstraktlashgan va formallashgan sistemada tahlil qiladi. 20-asrda noanʼanaviy mantiqning turli yoʻnalishlari, xususan, koʻp qiymatli mantiqiy sistemalar (y. lukasevich, geyting , reyxenbaxning uch qiymatli mantiqiy sistemalari, postning nqiymatli mantiqiy sistemasi va shahrik.), konstruktiv mantiq lar (a. n. kolmogorov, a. a. markov variantlari) va modal mantiq kabi nazariyalar vujudga keldi va rivojlandi. 1978 yilda kanadada norasmiy mantiq bo‘yicha birinchi xalqaro simpozium bo‘lib o‘tdi, uning tashkilotchilariga ko‘ra, o‘tkazilishi juda oddiy va tushunarli sabab - “vaqt keldi” [1 ] …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noformal mantiq"

noformal mantiq mundarija: kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. mantiq va uning turlari 1.1. mantiq va uning ahamiyati…………………...………………………………..5 1.2. mantiq va uning turlari………………………………………………………...9 ii bob. noformal mantiq 2.1. noformal mantiq……….……………...………………………………….….14 2.2. noformal mantiq falsafasi…………………………………………...……….17 xulosa…………………………………………………………………...…….22 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..……23 kirish kurs ishining asoslanishi va dolzarbligi. kurs ishining asoslanishi sifatida faylasuflar bilishga faqat fan borligi uchun ishonadi – falsafiy bilimlarni fannamo bo‘lsagina qabul qiladi. nafaqat pozitivist va krititsistlar, balki yangi davr metafiziklarining aksari ham shu nuqtayi nazarni ma’qullaydi. falsafa mutlaqo fan emas va mutlaqo fannamo bo‘lishi ham kerak emas. ...

This file contains 22 pages in DOCX format (52.9 KB). To download "noformal mantiq", click the Telegram button on the left.

Tags: noformal mantiq DOCX 22 pages Free download Telegram