sinonim so’zlar va ularning qo’llanilishi

DOCX 5 sahifa 23,1 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 23,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

mavzu: sinonim so’zlar va ularning qo’llanilishi reja: · sinonimlar. · o’zbek va ingliz tillarida sinonim so’zlar qo’llanili sinonimlar (qadimgi yunoncha: σύν va ὄνυμα — bir nomli) — bir umumiy maʼnoga ega boʻlgan (denotativ maʼnosi bir xil), qoʻshimcha (konnotativ) maʼnosi (ekspressiv,) uslubiy va boshqa munosabat kabilarni ifodalovchi xususiyatlari) bilan oʻzaro farqlanadigan til birliklari — soʻz, ibora, sintaktik birlik va boshqa, boshqatdan, qayta, qaytadan, yangidan, yana, takror kabi soʻzlari sinonim soʻzlar hisoblanadi. til birliklari bir xil maʼnoga ega boʻlish hodisasi sinonimiya deyiladi. bu hodisa qanday til birliklariga xosligiga qarab, lugaviy (leksik) sinonimiya, frazeologik sinonimiya, sintaktik sinonimiya kabilarga boʻlinadi. oʻzaro sinonim bulgan soʻzlar guruhi sinonimik qator deyiladi. sinonimik qator 2 va undan ortiq soʻzdan tashkil topadi. mas, buloq — chashma sinonimik qator 2 soʻzdan, yuz, aft, bashara, bet... sinonimik qator esa kup suzlardan tuzilgan. koʻp maʼnoli soʻzlar muayyan maʼnosi yoki maʼnolari bilan bir yoki birdan ortiq sinonimik qatorga kirishi mumkin. bitirmoq soʻzi bir …

2 / 5

k. nutqda sinonimlarning har biridan ularga xos belgi, xususiyatlarni hisobga olgan holda foydalanish muhim ahamiyatga ega. til birliklarining bir xil ma’noga ega bo’lish hodisasasi sinonimiya deyiladi. sinonimiyaning birligi bir umumiy ma’noga ega bo’lgan so’zlar ya’ni, sinonimlardir. sinonim yunoncha so’zdan olingan bo’lib, “bir nomli” degan ma’noni anglatadi. sinonimlar qanday til birliklariga xosligiga qarab, lug’aviy, frazeologik va sintaktik sinonimlarga bo’linadi. sinonimlar o’zbek tilida ham keng qo’llaniladi. o’zaro sinonim bo’lgan so’zlar guruhi sinonimlar qatori deyiladi. sinonimlar qatoridagi bir so’z bosh so’z (asosiy so’z) hisoblanadi. bosh so’z o’zining ma’nodoshlariga nisbatan ommabop bo’ladi va muhim ahamiyat kasb etadi. shuningdek, hozirgi adabiy tilga mansubligi, emotsional bo’yoq, uslubiyatga ko’ra betarafligi va shu kabi xususiyatlari bilan ajralib turadi. xususan, ingliz tilida ham ushbu holat kuzatiladi. masalan, o’zbek tilidagi chiroyli va inglizcha beautiful so’zlarini solishtirsak, chiroyli so’ziga go’zal, xushro’y, ko’hli, zebo, husnli, suluv, sohibjamol, kelishgan so’zlarini sinonim sifatida olsak bo’ladi. beautiful so’zining ma’nodoshlari esa, pretty, adorable, prepossessing, nice, attractive, …

3 / 5

dalanadi. bu kabi hodisalar ikki tilning ayrim aspektlari bir-biriga qanchalik yaqin va o’xshashligidan dalolatdir. shun ta’kidlash joizki, sinonim so’zlar uslubiy jihatdan qo’llanilishiga ko’ra farqlanadi. masalan, chiroyli-sohibjamol yoki beautiful-prepossesssing so’zlari. ushbu keltirilgan namunalarda ham o’zaro farqlar mavjud. garchi ular bir ma’noni anglatsada, ularning uslubi o’zgachadir. chunki oddiy so’zlashuv uslubida sohibjamol yoki ingliz tilidagi prepossessing so’zlarini ishlatganda biroz noqulay tuyulishi yoki aksincha, chiroyli va beautiful so’zlarini adabiy nutqda ishlatish esa biroz g’alizroq ko’rinishi mumkin. shu sababli ularni qo’llashda xatoga yo’l qo’ymaslik va e’tiborli bo’lish talab etiladi. yuqorida ta’kidlab o’tganimdek, sinonim so’zlar frazeologizmlar(iboralar) orasida ham uchraydi. masalan, o’zbek tilidagi “do’ppisini osmonga otdi” va “og’zi qulog’iga yetdi” kabi iboralari bir xil ma’noni ya’ni, “xursand bo’ldi” degan ma’noni anglatadi. bu iboralarni majoziy ma’noda qabul qilmasak, albatta, bir- biriga uzviy bog’liq bo’lmagan so’z birikmalarini ko’rishimiz mumkin. ammo, ularning frazeologizm sifatidagi asosiy negizi bir nuqtaga taqaladi. ushbu hodisani ingliz iboralari orasida ham kuzatishimiz mumkin. bunga misol keltirishdan …

4 / 5

tinglovchga yetkaziladi. ularni quyidagicha qiyoslaganimizda, i loved the girl/men qizni sevdim; the girl i loved/men sevgan qiz. ushbu namunalar sintaktik sinonimiyaga yaqqol misol bo’la oladi. nutqimizda shu kabi sinonimlardan foydalanish orqali turli xildagi qaytariqlardan, bir xil va zerikarli jumlalardan qochib, nutqning yanada jozibali, takrorlanmas, uslubiy xilma-xil bo’lishi va adabiy tilning o’ziga xos funksiyasini o’tashi uchun imkon bergan bo’lamiz. o’zbek, ingliz va shu kabi tillarda muloqotga kirishganda ularda qo’llaniladigan sinonimlarni salmog’ini oshirish bevosita nutqimizni barqarorlogiga va bo’yoqdorlik darajasi yuqori bo’lishiga hissa qo’shadi. xulosa o’rnida shuni aytish joizki, tilshunoslikda olib borilayotgan har bir izlanish nafaqat o’zbek adabiy tilining boyib borishiga balki, shu tilda muloqot qiluvchi xalq ma’naviyatiga ham ta’sir ko’rsatishiga aminmiz. mana shunday mavzu va g’oyalarni ingliz tili va boshqa xorijiy tillar bilan hamohang holda o’rganish har bir tadqiqotchi va o’quvchlar uchun asos vazifasini bajarib, o’rganilayotgan obyektni yanada takomillashib, sayqallanib borishida muhim ahamaiyat kasb etadi. semantik ma'no jihatidan mos so'zlarni tanlash qobiliyati …

5 / 5

sinonim so’zlar va ularning qo’llanilishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sinonim so’zlar va ularning qo’llanilishi" haqida

mavzu: sinonim so’zlar va ularning qo’llanilishi reja: · sinonimlar. · o’zbek va ingliz tillarida sinonim so’zlar qo’llanili sinonimlar (qadimgi yunoncha: σύν va ὄνυμα — bir nomli) — bir umumiy maʼnoga ega boʻlgan (denotativ maʼnosi bir xil), qoʻshimcha (konnotativ) maʼnosi (ekspressiv,) uslubiy va boshqa munosabat kabilarni ifodalovchi xususiyatlari) bilan oʻzaro farqlanadigan til birliklari — soʻz, ibora, sintaktik birlik va boshqa, boshqatdan, qayta, qaytadan, yangidan, yana, takror kabi soʻzlari sinonim soʻzlar hisoblanadi. til birliklari bir xil maʼnoga ega boʻlish hodisasi sinonimiya deyiladi. bu hodisa qanday til birliklariga xosligiga qarab, lugaviy (leksik) sinonimiya, frazeologik sinonimiya, sintaktik sinonimiya kabilarga boʻlinadi. oʻzaro sinonim bulgan soʻzlar guruhi sinonimik ...

Bu fayl DOCX formatida 5 sahifadan iborat (23,1 KB). "sinonim so’zlar va ularning qo’llanilishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sinonim so’zlar va ularning qo’… DOCX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram