omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi

DOCX 9 pages 121.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi reja: · omonimlar. · so'zlarning shakl va ma'no munosabatiga ko'ra turlari · omonim so’zlarni farqlash usullari. omonimlar (omo ... va yun. oputa — nom, ism) — umumiy maʼno unsurlariga ega boʻlmagan, tasavvuriy bogʻlanmagan, lekin bir xil yozilib, bir xil aytiladigan soʻzlar; ular orasida semantik aloqa boʻlmaydi. ana shunday soʻzlarning tilda mavjud boʻlishi va shunga bogʻliq hodisalar omonimiya deyiladi. omonimlarning lugʻaviy va grammatik koʻrinishlari farqlanadi. omonimlarning tilda paydo boʻlish sabablari turlichadir: avvallari har xil aytilib, bir xil eshitiladigan soʻzlar talaffuzining tarixiy jarayonda tovush almashinishi yoki talaffuz oʻzgarishi natijasida bir-biriga mos kelib qolishi; (ot — ism, ot — hayvon; oʻt — olov, oʻt — oʻsimlik) boshqa tillardan oʻzlashgan soʻzlarning talaffuz va …
2 / 9
turlari sifatida omograflar (bir xil yoziladigan, lekin urgʻu va talaffuz bilan farqlanadigan soʻzlar: olma—olma, tom (uy tomi) — tom (kitob tomi) va boshqa hamda omofonlar (bir xil talaffuz qilinadigan, lekin yozilishida farq qiladigan soʻzlar: yetti (son) — yetdi (feʼl); yot (begona) — yod (xotira) va boshqa omonimiyaning mazkur barcha koʻrinishlariga mansub soʻzlar maʼnosi asosan matn orqali bilinadi. omonimlar mumtoz adabiyotda tajnis sanʼati va tuyuq janrini yaratishda, askiya payrovlarida esa soʻz oʻyini va qochiriqsifatida ishlatiladi. soʻz ustalari, ayniqsa, shoirlar (al-xorazmiy, lutfiy, navoiy, bobur, soʻfi olloyor, habibiy va boshqalar) poetik taʼsirchanlikni oshirishda omonimlar dan mahorat bilan foydalanganlar. xorazmiyning: buyung sarvu sanubartek, beling-qil, vafo qilgan kishilarga vafo qil bayti yoki alisher navoiyning: olmani sundi nigorim — ol, —dedi, olma birla bu koʻngilni ol, — dedi, soʻrdim ersa olmasining rangini, ne soʻrarsan? — olma rangi ol, dedi. tuyugʻi buning yorqin isbotidir. dastlabki baytda qil soʻzi 2 maʼnoda (qilga oʻxshash ingichka; qilmoq feʼlning oʻzagi) ishlatilgan …
3 / 9
dagi omonimlik eslab qoling. omonimlar va ko’p ma’noli so’zlarni o’zaro farqlash lozim: 1-farq: ko’p ma’noli so’zlar qancha ma’noga ega bo’lmasin, bu ma’nolar o’zaro bog’langan bo’ladi. m: odamning beli – uyquning beli. ikkinchi birikmada bel ko’chma ma’noda. odatda, xalqimizda uyqu o’rtasidan bo’linsa, “uyquning beliga tepdi” iborasi qo’llaniladi. demak, bu yerda ma’no ko’chishi sodir bo’ldi va bel so’zi ko’p ma’noli so’zga aylandi. bu ikkita birikmadagi bel so’zlarining ma’nosida bog’liklik bor ekan. omonimlar boshqa-boshqa so’zlar bo’lganligi uchun ular o’rtasida ma’no bog’likligi bo’lmaydi. m: i. bel –inson tana a’zosi ii. bel – xo’jalik buyumi (belkurak) 2-farq: ko’p ma’noli so’zlar hamisha bir turkumda bo’ladi, ya’ni birorta so’zning asosiy, bosh ma’nosi bilan ko’chma ma’nodagisi bir tukumga mansub. chunki, ko’p ma’noli so’zlarda so’z bitta, uning ma’nosi bir nechta bo’ladi. omonimlar esa bir turkumda bo’lishi ham mumkin, boshqa-boshqa turkumlarda bo’lishi ham mumkin. chunki ular shakli o’xshash ikki va undan ortiq so’zlardir. m: soch (ot) – soch (fe’l) ma’no …
4 / 9
omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi - Page 4
5 / 9
omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi reja: · omonimlar. · so'zlarning shakl va ma'no munosabatiga ko'ra turlari · omonim so’zlarni farqlash usullari. omonimlar (omo ... va yun. oputa — nom, ism) — umumiy maʼno unsurlariga ega boʻlmagan, tasavvuriy bogʻlanmagan, lekin bir xil yozilib, bir xil aytiladigan soʻzlar; ular orasida semantik aloqa boʻlmaydi. ana shunday soʻzlar...

This file contains 9 pages in DOCX format (121.9 KB). To download "omonim so’zlar va ularning qo’llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: omonim so’zlar va ularning qo’l… DOCX 9 pages Free download Telegram