o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar

DOC 139.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1695542495.doc o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar reja: 1. xonliklarda qo’shining tarkibiy tuzilishi va uning o’ziga xosligi. 2. xonliklardagi harbiy unvonlar 3. xonliklardagi mansablar hamda ular egalarining vazifalari. maqsad: talabalarga o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar haqida ma’lumot berishdan iborat. mang’itlar sulolasi hokimiyat tepasiga kelgan dastlabki yillarda amirlik o’zining muntazam qo’shiniga ega emas edi. amirlikda mavjud bo’lgan oz sonli harbiylarning asosiy vazifasi amir va uning a’yonlarni qo’riqlash hamda shahar osoyishtaligini ta’minlash ishlari bilan xarakterlanar edi. urush vaqtlarida amir buyrug’i bilan xalq lashkarlari to’planib harbiy harakatlariga jalb etilgan. buxoro amirligida qo’shin tuzishiga kelsak, temuriylarning saltanati parchalangandan to xix asrning birinchi choragiga qadar bu masalada deyarli katta o’zgarishlar kuzatilmaydi. amir shohmurod hukumronligi davrida qo’shin ikki qanotdan iborat bo’lgan. so’l qanotda mang’it, kenegas, keroit, do’rman, qo’ng’irot, qiyot, qirg’iz, xitoy, qipchoq, o’taji, turkman, arlot, qalmoq, uyg’ur, mo’g’ul, qori, hofiz, o’g’lonlardan tuzilgan dastalar tashkil etgan. chap qanotda qatag’on, saroy, yabu-yabg’u, bahrin, jaloir, qang’li, …

ota, eltuzarxon, muhammad rahimxon va hokazolar asosiy tug’ini ko’tarib borib, bundan tashqari, qo’ng’irotliklar tug’ini qutlimurodbiy sarkardaligidagi 600 qo’ng’irotliq navkarlar, qoraqalpoqlar tug’ini to’ra va solih otaliq sarkardalar boshliq 2 ming navkar, yovmutlar tug’ini ahmatulloh yasovulboshi sarkardaligida, 2 ming otliq yimralilar tug’ini xudoyor sarkardaligida 2 ming otliq, chavdirlar tug’ini muhammad murodbiy sarkardaligida ming otliq, sakirlar tug’ini erniyoz mahram sarkardaligida, 6 ming otliq, tuyachi tug’ini ollosh biy o’g’li olloyorbek sarkardaligida 650 ming nafar, mang’it tug’ini bekmanbiy sarkardaligida 300 otliq, qipchoqlar tug’ini xo’ja niyozbiy sarkardaligida 300 otliq va hokazo shunga o’xshash – 25 guruh tug’i ko’tarib borilgan. demak, xix asrning boshlariga qadar xonliklarda qo’shin tuzishda urug’ – qabilachilik an’analari etakchilik qilib kelgan. mang’itlar sulolasi hukumronligida amir haydar hukumronligi davriga (1800 – 1826) kelib dastlabki tub o’zgarishlar ro’y berib, ya’ni ma’lum ma’noda muntazam armiya tashkil etildi, deyishga asos bor. biroq, ba’zi tarixchilar bu fikrga to’la qo’shilmaydilar. tadqiqotchi b. ismoilova buxoro amirligida armiya va harbiy ishlarni …

ir haydar o’z doimiy armiyasini qarshida tuzishga harakat qildi, chunki bu erdagi harbiy garnizon eng kuchli edi. u tashkil etgan qo’shinda zobit va harbiy boshliqlar sarkarda maqomiga ega bo’lib, davlat hazinasidan maosh olar edilar. oylik maoshlar qisman pul, qolgan qismi esa natural tarzda to’lanar edi. panjsad boshi o’zining belgisiga – bayrog’iga ega edi. mingboshining yonida doimo bundan kattaroq bayroq bo’lar edi va bu “tug’” deb yuritilgan. bunday bayroqqa ming kishilik guruh haqli bo’lib, uning boshlig’i hurmatli sanalar, ark darvozasidan otda o’tishga haqli, boshqa zobitlar esa piyoda kirar edilar. amirlik artilleriyasi eronda ishlab chiqarilgan bir necha to’plardan tashkil etilgan bo’lib, ularning uch-to’rttasi lafet (temir suyanchiq) ga ega edi. qo’shin asosan mahalliy aholi vakillaridan iborat bo’lib hech qanday harbiy tartiblarga rioya etmas edi. qo’shinning katta qismi qarshidan sharqda shahrisabz kenegaslaridan himoyalanish maqsadida saqlanardi. qarshi shahri devor bilan o’ralgan bo’lib, ichkarida qo’rg’on mavjud edi. viloyatda esa o’nlab qo’rg’onlar bo’lgan. mavjud gurdshob, karki, sherobod …

iroblar – 12 kishi doimiy xizmatda bo’lishlari shart edi. amir haydar o’zining bir maktubida muhammad hakimbiyga “yaxshi qobiliyatli shogirdpeshalarni navkarlikka o’tkazing, lekin ularning soni 500 tadan oshmasin, qobiliyatsiz shogirdpeshalarni uyiga haydab yuboring” deb yozadi. shogirdpeshalar asosan garnizon va qo’rg’on ichidagi yumushlarni bajarishar edi. qoracheriklar esa haddan tashqari urushga ko’p jalb etilgan, ba’zan shu tufayli ular o’rtasida noroziliklar kelib chiqqan. qo’qon xonligida ham harbiy harakatlar vaqtida qo’shinga jalb etiluvchi yordamchi bo’linmalar – “qoraqozon” va “qoracherik” tartibiga keltirilib, yangi nomuntazam yordamchi bo’linma “qilquyruq”qa asos solindi. qo’shinda “shogirdpeshalar” bo’linmasi mavjud bo’lib, unga boshqa bo’linmalarning yosh, iqtidorli, o’ziga to’q vakillari saralanib olinib ularga turli jang uslublari, harbiylarning boshqarish san’ati o’rgatilgan. buxoro amirligi qo’shinidagi dastalarda askarlar soni bir xilda bo’lmagan. har qaysi urug’ va hudud mavjud imkoniyatlardan kelib chiqib yoki amirlikdagi nufuziga qarab qo’shin soni belgilangan. bundan tashqari qo’shin tarkibida turli davlatlar fuqarolari hisoblangan harbiy asirlar, qullar va boshqa toifa vakillari ham mavjud edi. amir …

lib, har bir yuzlikda ikkita turk namunasidagi barabanchi, 4 ta surnaychi, 6 ta trubachi faoliyat ko’rsatgan. shunday bo’lsada, amir nasrullo davrida doimiy qo’shin soni manbalarda turlicha keltiriladi. qo’shining asosiy tarkibini asosan sarbozlar tashkil etib, ularning son 1868 – 1873 yilgi buxoro – rossiya bitimiga ko’ra 12 mingdan oshmasligi kerak bo’lgan. amir muzaffar davridan boshlab sarbozlar ikki guruhga bo’lingan: 1.shanbegi sarbozlar – bu guruh sarbozlari haftaning shanba va yakshanba kunlari harbiy mashg’ulotlarga qatnashgan. 2.seshanbegi sarbozlar - bu guruh sarbozlar seshanba, chorshanba va payshanba kunlari harbiy mashg’ulotlarga qatnashgan. 12 ming kishilik sarbozlarning 6 mingi “seshanbegi”, ya’ni 6 mingi esa “shanbegi” deb nomlangan. har ming kishilik sarbozlar guruhi dastalarga bo’linib, sarkardalar boshqargan. har bir dastalar ham o’z navbatida 5 ta “baydoqga” bo’linib har bir baydoqqa 200 tadan sarbozlar xizmatda bo’lishgan. baydoqlar 2 ta yuzlikga (yuzlikni yuzboshi boshqargan) 4 ta 50 kishilik guruhga (panjohboshi boshqargan) bu guruh esa dahboshi boshqaruvida bo’lgan 5 tadan harbiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar"

1695542495.doc o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar reja: 1. xonliklarda qo’shining tarkibiy tuzilishi va uning o’ziga xosligi. 2. xonliklardagi harbiy unvonlar 3. xonliklardagi mansablar hamda ular egalarining vazifalari. maqsad: talabalarga o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar haqida ma’lumot berishdan iborat. mang’itlar sulolasi hokimiyat tepasiga kelgan dastlabki yillarda amirlik o’zining muntazam qo’shiniga ega emas edi. amirlikda mavjud bo’lgan oz sonli harbiylarning asosiy vazifasi amir va uning a’yonlarni qo’riqlash hamda shahar osoyishtaligini ta’minlash ishlari bilan xarakterlanar edi. urush vaqtlarida amir buyrug’i bilan xalq lashkarlari to’planib harbiy harakatlariga jalb etilgan. buxoro amirligida qo’shin tuzishiga kelsak, temuriylarning saltanati p...

DOC format, 139.0 KB. To download "o’rta osiyo xonliklarida harbiy unvon va mansablar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyo xonliklarida harbiy… DOC Free download Telegram