musiqa nazariyasi o'quv qo‘llanmasi

DOCX 169 pages 3.7 MB Free download

169 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type DOCX

Pages 169

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 169

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi andijon viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi ( „ tasdiqlayman “ o’quv ishlari bo’yicha d irektor o’rinbosari ___ __ ______ __________ „__ _ _“_ _ ______ 20 __ _ yil )andijon shahar pedagogika kolleji “musiqa nazariyasi” fanining fan o’qituvchisi: d.abdurahmonova kirish san’at mazmuni — hayot, atrofimizdagi voqelik, insonning o‘zi va uning ichki dunyosi, o‘y-fikrlari, his-tuyg‘ularidir. san’at in- son faoliyatining boshqa turlaridan farqli ravishda badiiy obraz- lar yaratish orqali voqelikni o‘zlashtiradi. u kishining hissiyoti va ongiga bevosita ta’sir qiluvchi shaklda olamni go‘yoki yangidan yaratadi. lekin san’atkor hayotni, hodisani, narsalarni nusxa qilib ko‘chirmaydi. u biror obrazga xos bo‘lgan eng umumiy, tipik xu- susiyatlarni saralab olib, ularning hammasini anglab tushunib, obraz qiyofasini o‘zgartiradi, so‘ng uni rasm, she’r, musiqa asa- ri shaklida gavdalantiradi. albatta, har qanday san’atkorning asa- ri muallifning shaxs hissiyotini o‘z ichida saqlab qoladi. chunki tashqi dunyoning obyektiv materiali san’atkorning ongida alohida …

2 / 169

i o‘zi nima? uning maqsadi, vazifalari nimadan iborat? musiqa[footnoteref:2] — ohang (intonatsiya) san’ati, sadolarda ifodalan- gan voqelikning badiiy aksidir. u borliqni o‘ziga xos tarzda aks ettirib, uni boyitadi, hamda uni tushunib olish va o‘zgartirishga yordam beradi. ma’lumki, musiqa jamiyat hayotida muhim rol o‘ynaydi. musiqa insonning turmush tarzi va ijtimoy hayotida, mehnat va dam olish chog‘larida albatta ishtirok etadigan bo‘lib, kishini ma’naviy qadriyatlarga erishtiradigan noyob vositadir. u shaxsning ma’naviy olamini, axloqiy maqsadlarini shakllantiruvchi estetik tarbiyaning samarali quroli hisoblanadi. musiqaning o‘zi, uning yaratuvchilari, ijro etuvchilari, tinglovchilaridan iborat musiqa madaniyati jamiyat madaniyatidagi muhim bir sohadir. [2: musiqa (yunoncha - цоисвд ) - ilhom parilari san’ati.] musiqa boshqa san’at turlari bilan hamohang bo‘lishi shubha- siz. ularning jonli aloqalari musiqaga xos intonatsion asosi ada- biyot bilan yaqinligi, uning ritmik uyushqoqligi she’riyat va raqs san’atiga o‘xshashligida, asarlarning mutanosib tuzilishi arxitektura shakllariga muvofiqligida ko‘rinadi. yana shuni ta’kidlash joizki, ko‘pincha adabiyot, tasviriy san’at, haykaltaroshlik asarlari musiqiy asarlar yaratilishi …

3 / 169

tasvirlilikning vosi- talaridan tashkil topgan tizim demakdir. bular tovush balandligi, cho‘zim, metr, ritm, interval, akkord, lad, tonallik, kuy kabi vosi- talardir. musiqiy tilning vositalari musiqaning tarkibiy elementlari hisoblanadi. musiqa elementlari va ularning o‘zaro bog‘liqligi ha- qidagi ta’lim musiqa nazariyasiga oid fanlarda bayon qilingan. san’atshunoslikning bir sohasi musiqashunoslikdir. u o‘z nav- batida quyidagi bilim sohalarini qamrab oladi: musiqa nazariyasi, musiqa tarixi, musiqiy etnografiya, musiqiy tanqid, musiqiy akus- tika, musiqiy psixologiya va boshqa sohalar. musiqa nazariyasi il- miy va o‘quv fanlarning majmuasi bo‘lib, musiqaning elementar nazariyasi, garmoniya, musiqiy shakl, polifoniya, solfedjio, cholg‘ulashtirish kabi fanlarni o‘z ichiga oladi va musiqani nazariy nuqtayi nazardan o‘rganadi. mazkur fanlarning umumiy vazifasi · musiqani idrok etish, uni tushunish, uning tabiati, imkoniyat- lari va tinglovchilarga ta’sir qilish mexanizmini anglashga yordam berishdir. ushbu fanlar bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarini tayyorlash- da muhim rol o‘ynaydi. ular musiqa sirlarini nafaqat o‘z musiqiy ehtiyojlari uchun, balki kerakli bilim va ko‘nikmalarini kelajakdagi o‘quvchilari ongiga singdirish …

4 / 169

ardan yoritil- gan lad, ritm, kuy, xromatizm kabi mavzular imkon tug‘diradi. bu asosiy vazifalardan tashqari mazkur fan kursi o‘quvchilarga boshqa musiqiy fanlar (cholg‘u va vokal ijrochiligi, xor dirijyorli- gi, musiqa o‘qitish metodikasi) bo‘yicha o‘tiladigan musiqiy asar- lar matnini ongli o‘zlashtirishda yordam beradi. nihoyat, musiqa elementar nazariyasi boshqa fanlar bilan baravar o‘quvchilarning umumiy musiqiy va madaniy saviyasini o‘sishiga ko‘maklashadi. garmoniya fanini o‘zlashtirish jarayonida o‘quvchilar rang- barang ohangdoshliklarni qo‘llab, musiqiy fikr rivojlanishini ko‘rsata olishni o‘rganadi. garmoniya fani o‘qituvchisining vazi- fasi — o‘quvchilarga mazkur fanning asosiy qonuniyatlari haqida bilimlar berish, yozma ishlar orqali amaliy ko‘nikmalarini shakl- lantirish va musiqada garmoniyaning o‘zi ifodaviy vositalardan biri ekanligi haqida tushuncha berishdan iborat. garmoniya kursida diatonik akkordlar, shuningdek xilma-xil septakkordlar, ularni qo‘llash o‘rganiladi. garmoniya kursi badiiy ijodning asosida yotgan asosiy oddiy garmonik vositalarni nazariy va amaliy jihatdan o‘zlashtirish jarayoniga bag‘ishlangan. garmonik vositalar, hattoki oddiy akkordlarni qo‘llash imkoniyatlari- ning ko‘pligini ko‘rsatish uchun har taraflama ko‘rib chiqiladi. o‘quv qo‘llanmaning …

5 / 169

. ma’lumki, jismning tebranishi havoda to‘lqinsimon tebranishlar yuzaga kelishiga sababchidir. bu xildagi tebranishlar tovush to‘lqinlari deb ataladi. tovush to‘lqinlarining eshitish or- ganiga ta’sir qiluvchi harakati eshitish nervi orqali bosh miyaga o‘tib, tovush sezgisini vujudga keltiradi. 2- §. musiqiy tovush va uning xususiyatlari biz yashayotgan olam turli tovushlarga to‘ladir. misol uchun: guvillagan, taqillagan, shitirlagan, g‘ichirlagan va boshqa shunga o‘xshash tovushlarning barchasi real voqelikdagi tovushlardir. bu- larni shovqinli[footnoteref:3] tovushlar deb atashadi. kuylayotgan qo‘shiqchining ovozi va musiqa asboblari — rubob, nay, chang, skripka, fortepyano, goboy, truba va boshqa cholg‘u asboblaridan taraladigan tovushlar musiqiy tovushlar deb nom oldi. [3: masalan: doira, nog‘ora, baraban, tarelka, qoshiqlar tovushlari.] barcha tovushlar baland va past yoki uzoq va qisqa vaqt yang- rashi, shu bilan birga o‘ziga yarasha rang-barangligi bilan farqla- nadi. shovqinli bilan musiqiy tovushlar o‘rtasidagi farqi shundaki, har bir musiqiy tovush aniq belgilangan balandlikka ega bo‘ladi. shovqinli tovushlar esa bunday xususiyatga ega emas. musiqaning asosiy vositasi, ya’ni …

Want to read more?

Download all 169 pages for free via Telegram.

Download full file

About "musiqa nazariyasi o'quv qo‘llanmasi"

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi andijon viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi ( „ tasdiqlayman “ o’quv ishlari bo’yicha d irektor o’rinbosari ___ __ ______ __________ „__ _ _“_ _ ______ 20 __ _ yil )andijon shahar pedagogika kolleji “musiqa nazariyasi” fanining fan o’qituvchisi: d.abdurahmonova kirish san’at mazmuni — hayot, atrofimizdagi voqelik, insonning o‘zi va uning ichki dunyosi, o‘y-fikrlari, his-tuyg‘ularidir. san’at in- son faoliyatining boshqa turlaridan farqli ravishda badiiy obraz- lar yaratish orqali voqelikni o‘zlashtiradi. u kishining hissiyoti va ongiga bevosita ta’sir qiluvchi shaklda olamni go‘yoki yangidan yaratadi. lekin san’atkor hayotni, hodisani, narsalarni nusxa qilib ko‘chirmaydi. u biror obr...

This file contains 169 pages in DOCX format (3.7 MB). To download "musiqa nazariyasi o'quv qo‘llanmasi", click the Telegram button on the left.

Tags: musiqa nazariyasi o'quv qo‘llan… DOCX 169 pages Free download Telegram