brutsellyoz

DOCX 12 pages 167.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 167.7 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu o`ta xavfli infeksiya qo`zg`atuvchilarining o`ziga xosligi va laboratoriya diagnostikasi. brutsellyoz va kuydirgi kasalligi qo`zg`atuvchilarining asosiy xossalari brutsellyoz (lot. brucellosis), qora oqsoq — zoonoz infektsiya, kasallangan hayvonlardan odamlarga yuqadi va inson organizmining a’zolari va tizimlariga ko’plab shikast yetkazishi bilan tavsiflanadi. mikroblar — bu kasallikning qo’zg’atuvchilari — 1886 yilda ingliz olimi devid bryus tomonidan aniqlangan. olimning sharafiga mikroblar brutsella, ular chaqiradigan kasallik esa brutsellyoz deb nomlangan. brutsellyoz qo’zg’atuvchilari brutsellyoz sabablari va epidemologiyasi brutsellyozning qo’zg’atuvchilari — brucella avlodiga mansub, hujayra ichida parazitlik qila oladigan grammanfiy bakteriyalardir. brutsellyozning 6 tur qo’zg’atuvchisi va 17 ta biovari aniqlangan. odamlar uchun uchtasi patogen hisoblanadi: · mayda shoxli mollar: echki, qo’ylar brutsellyozi qo’zg’atuvchisi (brucella melitensis); · yirik shoxli qoramollar: sigir brutsellyozi qo’zg’atuvchisi (brucella abortus); · cho’chqalar brutsellyozi qo’zg’atuvchisi (brucella suis). ba’zi manbalarda itlar brutsellyozi qo’zg’atuvchilari (brucella canis) ham inson uchun xavfli deb ko’rsatilgan. hayvonlar bakteriyalarni sut, siydik, amniotik suyuqlik orqali tarqatadi, shuningdek, stomaxys calcitrans pashshasi ham brutsellyoz …

2 / 12

da sodir bo’ladi. qo’zg’atuvchidan tozalanganidan keyin ham uzoq vaqt davomida organizmning sezilarli allergik reorganizatsiyasi, keskin sezilarli sekinlashgan tipdagi gipersezuvchanligi saqlanib qoladi. brutsellyoz surunkali kechishga moyilligi bilan ajralib turadi. kasallanishdan keyin immunitet shakllanadi, lekin uzoq saqlanmaydi (3-5 yildan so’ng qayta infektsiyalanish mumkin). brutsellyozning klinik ko’rinishiga kasallikka sabab bo’lgan brutsella turi ham sezilarli darajada ta’sir ko’rsatadi. brutsellyozning eng og’ir kechishi — melitensis, qolganlari kasallikning yengil shakllarga olib keladi. patologik anatomiya brutsellyoz bilan shikastlangan a’zolar va to’qimalar mikroskop ostida tekshirilganda, sil kasalligiga juda o’xshash xarakterli granulyomalar ko’rinadi, kamdan-kam hollarda esa kazeoz nekrozga uchraydi. mustasnolik b. suis infektsiyasi bo’lib, unda ko’pincha abstsesslar kuzatiladi. brutsellyoz alomatlari va belgilari kasallikning inkubatsion davri 1-2 haftani tashkil etadi. kasallik asta-sekin rivojlanadi va o’ziga xos xususiyatlarga ega emas. ammo bemorlarda odatda to’rtta asosiy shikoyat mavjud: · bo’g’imlardagi intervalli og’riqlar, ba’zida juda kuchli va azobli. · uzoq subfebril (38 °c gacha) yoki to’lqinli tipdagi keskin ko’tarilish va pasayish ko’rinishida isitma. …

3 / 12

i. epididimit, orxit, prostatit, tuboovarial abstsess, salpingit, servitsit, o’tkir pielonefrit. · markaziy asab tizimi. meningit, ensefalit, meningoensefalit, mielit, serebral abstsesslar, giyen-barr sindromi, ko’rish nervi atrofiyasi, iii, iv va vi juftning zararlanishi. · limfa tugunlari, taloq. limfadenit, taloqning kattalashishi · ko’zlar. keratit, shox parda yarasi, uveit, endoftalmit. n. i. ragoza brutsellyozning 4 fazasini ajratadi: · kompensatsiyalangan infektsiya fazasi (birlamchi-yashirin); · mahalliy shikastlanishlarsiz o’tkir sepsis bosqichi (dekompensatsiya); · mahalliy shikastlanishlar shakllanishi bilan o’tkir osti va surunkali qaytalanuvchi kasallik fazasi (dekompensatsiya yoki subkompensatsiya); · qoldiq hodisalar yoki ularsiz kompensatsiyaning tiklanish bosqichi. brutsellyozning klinik shakllari: 1. birlamchi-yashirin (latent) shakl; 2. o’tkir-septik shakl; 3. birlamchi-surunkali metastatik shakl; 4. ikkilamchi-surunkali metastatik shakl; 5. ikkilamchi-yashirin shakl. birlamchi-latent (yashirin) shakli deyarli salomatlik holatidir. organizmning himoya kuchlari zaiflashishi bilan u o’tkir-septik yoki surunkali metastatik shaklga aylanishi mumkin. ba’zida mikrosimptomlar: periferik limfa tugunlarining biroz kattalashishi, ba’zan tana haroratini subfebril ko’rsatkichlargacha ko’tarilishi, jismoniy kuch ishlatishdada terlash ko’payishi kuzatiladi. bemor o’zini sog’lom …

4 / 12

ezgir. birinchi haftaning oxiriga kelib jigar va taloq kattalashadi. umumiy qon tahlilida leykopeniya, echt oshmaganligi aniqlanadi. asosiy farq — o’choqli o’zgarishlarning yo’qligi (metastazlar). antibiotiklar bilan davolashsiz, isitma davomiyligi 3-4 hafta yoki undan ortiq bo’ladi. surunkali shakllari ba’zida o’tkir shaklni chetlab o’tib birdan rivojlanadi, ba’zan o’tkir-septik shakldan keyin biroz vaqt o’tgach. klinikasi bo’yicha birlamchi va ikkilamchi surunkali metastatik shakllar farq qilmaydi. farq — anamnezda o’tkir-septik shakl mavjudligi yoki yo’qligida. klinikasi: uzoq muddatli subfebril isitma, zaiflik, asabiylashish kuchayishi, yomon uyqu, ishtahaning yo’qolishi, mehnat qobiliyatining pasayishi. yalpi limfadenopatiya palpatsiya vaqtida yumshoq, sezgir yoki og’riqli. kichik, juda zich, og’riqsiz, sklerozlangan limfa tugunlari (diametri 0,5-0,7 sm) qayd etiladi. jigar va taloq kattalashadi. buning fonida a’zolar shikastlanishi aniqlanadi, ko’pincha tayanch-harakat tizimi tomonidan, keyingi o’rinlarda asab va reproduktiv tizim. mushaklar va bo’g’imlardagi og’riqlar, asosan, yiriklarida, poliartrit, kasallikning yangi kuchayishida boshqa lokalizatsiyali metastazlar hosil bo’ladi. periartrit, paraartrit, bursit, eksostozlar. osteoporozlar qayd qilinmaydi. bo’g’imlar shishadi, ularning harakatchanligi cheklanadi, ustki …

5 / 12

iydigan yoki sezgir. keyinchalik ular kichrayadi, butunlay so’rilib ketishi yoki sklerozga uchrab, uzoq vaqt davomida og’riqsiz kichik zich shakllanma bo’lib qolishi mumkin. asab tizimining shikastlanishida nevrit, polinevrit, radikulitlar rivojlanadi. kamroq hollarda markaziy asab tizimi shikastlanadi (mielit, meningit, ensefalit, meningoansifalit) va ular uzoq, o’gir kechadi. erkaklar jinsiy tizimidagi o’zgarishlar — orxit, epididimit, jinsiy funktsiyaning pasayishi. ayollarda salpingit, metrit, endometrit. amenoreya kuzatiladi, bepushtlik rivojlanishi mumkin. homilador ayollarda ko’pincha abort, o’lik tug’ilish, muddatidan oldin tug’ish, bolalarida tug’ma brutsellyoz qayd qilinadi. ikkilamchi-surunkali shakli xuddi shu kabi kechadi. ikkilamchi yashirin shaklning birlamchi latent shakldan farqi — u ko’pincha manifest shaklga o’tadi (qaytalanadi). kechish shakllari · o’tkir — davomiyligi 3 oygacha; · o’tkir osti — davomiyligi 3-6 oy; · surunkali — davomiyligi 6 oydan ortiq. brutsellyozni tashxislash · anamnez ma’lumotlari: hayvon bilan aloqa qilish, termik ishlov berilmagan chorvachilik mahsulotlarini iste’mol qilish, bemorning kasbi, endemik o’choqlar. · klinik tasvir. · laboratoriya diagnostikasi: · brutsellyoz bilan kasallanganlar orasida …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "brutsellyoz"

mavzu o`ta xavfli infeksiya qo`zg`atuvchilarining o`ziga xosligi va laboratoriya diagnostikasi. brutsellyoz va kuydirgi kasalligi qo`zg`atuvchilarining asosiy xossalari brutsellyoz (lot. brucellosis), qora oqsoq — zoonoz infektsiya, kasallangan hayvonlardan odamlarga yuqadi va inson organizmining a’zolari va tizimlariga ko’plab shikast yetkazishi bilan tavsiflanadi. mikroblar — bu kasallikning qo’zg’atuvchilari — 1886 yilda ingliz olimi devid bryus tomonidan aniqlangan. olimning sharafiga mikroblar brutsella, ular chaqiradigan kasallik esa brutsellyoz deb nomlangan. brutsellyoz qo’zg’atuvchilari brutsellyoz sabablari va epidemologiyasi brutsellyozning qo’zg’atuvchilari — brucella avlodiga mansub, hujayra ichida parazitlik qila oladigan grammanfiy bakteriyalardir. brutsellyozning 6 tur qo’z...

This file contains 12 pages in DOCX format (167.7 KB). To download "brutsellyoz", click the Telegram button on the left.

Tags: brutsellyoz DOCX 12 pages Free download Telegram