brutsellyoz

PPT 63 pages 14.7 MB Free download

63 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.7 MB

File type PPT

Pages 63

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 63

prezentatsiya powerpoint brutsellyoz * brutsellyoz 5 kurs «tibbet fakulteti» talabalari uchun ma'ruza brutsellyoz brutsellyoz * brutsellyoz brutsellyoz – bu odam va xayvonlarning brutsella deb nomlangan bakteriyalar kuzgatuvchi infektsion – allergik kasallikdir. kasallik yukori xarorat, tayanch – xarakat apparati, asab, urogenital sistema va limfogemopoez organlari zararlanishi bilan xarakterlanadi. brutsellyoz brutsellyoz * tarixiy ma'lumotlar brutsellyoz haqida yozilgan ma'lumotlarni chuqur tarixda ham topish mumkin. brutsellyoz mustaqil nozologik birlik sifatida 1861 yilda ingliz vrachi merston tomonidan «o'rtaer dengizi remittirlovchi isitmasi» nomi bilan ta'riflangan. 1886-1887 yillarda ingliz harbiy vrachi devid bryus kasallik qo'zg'atuvchisini topdi –ya'ni uni malta isitmasidan o'lgan askar talog'idan topadi va “micrococcus melitensis” – malta mikrokokki deb ataydi. 1897 yilda rayt va sempl bemor qon zardobining mikrokokk kulturasini agglyutinatsiya qilish hususiyatini aniqlashdi. bu reaktsiya keyinchalik diagnostikada rayt reaktsiyasi nomi bilan keng qo'llanila boshladi. brutsellyoz brutsellyoz * 1897 yilda daniya olimlari bang va stribolt qoramollarda brutsellyoz qo'zg'atuvchisini topishdi va bola tashlagan sigir yo'ldoshidan uning …

2 / 63

vis 2. itlardan ajratib olingan kulturalar – br. canis. brutsellyoz brutsellyoz * etiologiyasi br. melitensis -mayda shoxli koramollarda brutsellyoz br. abortus bovis -yirik shoxli koramollarda brutsellezni br. abortus suis - chuchkalarda brutsellyoz kuzgatuvchisi br. neotomae - kalamushlarda brutsellyoza qo'zg'atuvchisi br. ovis - qo'ylarda brutsellyoz qo'zg'atuvchisi, odam uchun patogenen emas, lekin ularda bu tipga nisbatan antitela saqlanadi. br. canis - itlarda brutsellyoz qo'zg'atuvchisi. odamda xam kasallik chakirishi mumkin. brutsellyoz brutsellyoz * brutsellalar juda mayda sharsimon yoki oval shakldagi bakteriyalar, harakatsiz, spora hosil qilmaydi, barcha anilin bo'yoqlari bilan oson bo'yaladi, gramm manfiy, fakultativ anaerob, o'zgaruvchanlik xos (s va l shakllar) sun'iy oziq muhitlarida ular sekin o'sadi, birinchi generatsiyasi (10-14- kuni va undan ko'p, 3 oygacha) va mayda shaffof koloniyalar hosil qiladilar. ular uchun yaxshi oziq muhiti bo'lib jigarli bulon va jigarli agar hisoblanadi. brutsellalar tashqi ta'sirlarga chidamli va hayotchan. ular past haroratga chidamli, qor va muzda 1,5 oydan 4 oygacha saqlanadi. biroq …

3 / 63

sh manbai bo'lib hizmat qilishi mumkin. bundan tashqari brutsellalar jinsiy yo'llardan katta miqdorda ajraladi. brutsellyoz * brutsellyoz * brutsellalarning sut mahsulotlari va go'shtda uzoq saqlanishi juda muhim. sutda 20-30 kun, yog'da 45 kun, pishloqda 4-6 hafta, brinzada 45-72 sutka saqlanishi mumkin va bu infektsiya o'chog'idan uzoqda yashaydigan aholi zararlanish ehtimolini belgilaydi. yuqish alimentar yo'l bilan, maishiy-kontakt yo'l bilan. aerogen yuqish yo'li ham bo'lishi mumkin. bunda mikrob yung-qil, o'g'it, tuproq, chang zarrachalari bilan yuqori nafas yo'llari orqali kiradi. chang zarrachalarida muallaq turgan mikrob organizmga kon'yunktiva shilliq qavati orqali ham kirishi mumkin. brutsellyoz brutsellyoz * raspredelenie po miru eng kup tarkalgan: urta er dengizi, araviyskiy yarimoroli, markaziy va janubiy amerika brutsellyoz * brutsellyoz * markaziy osiyo respublikalarida brutsellez bilan kasallanish, 1993-2003 brutsellyoz brutsellyoz * uzbekistanda brutsellyoz tarkalishi respublikada 2000 2001 2002 2003 2004 abs pok abs pok abs pok abs pok abs pok umu-man 491 1,9 480 1,9 388 1,2 563 2,2 …

4 / 63

ima va boshqa hujayraviy elementlar fagotsitar faolligi hisobiga ushlab qolinadi, ya'ni organizmning birlamchi himoya bar'eri – limfogen bar'erda brutsellalar fiksatsiyasi sodir bo'ladi. qo'zg'atuvchi tushishidan boshlab mikro va makro organizm orasida kurash boshlanadi. agar kirgan qo'zg'atuvchining virulentligi va dozasi yuqori bo'lmasa va organizm etarlicha himoya kuchiga ega bo'lsa brutsellalar regionar limfa tugunlarida yo'qotilishi mumkin va infektsion jarayon rivojlanishning eng boshlang'ich bosqichida tugallanadi. brutsellyoz brutsellyoz * patogenez organizm immunokompitent tizimi etishmovchiligida va qo'zg'atuvchining ko'p va yuqori virulent dozasi tushganida brutsellalar ko'payadi va regionar limfa tugunlar brutsellaning o'ziga xos rezervuariga aylanib qoladi, undan qo'zg'atuvchining qon tomirlarga chiqishi sodir bo'ladi – bakteriemiya rivojlanadi va infektsiya generalizatsiyasi boshlanadi. infektsiya organizmga tushganidan bakteriemiya rivojlangunicha o'tgan vaqt inkubatsion davrga mos keladi. odatda u 2-4 hafta davom etadi. brutsellyoz brutsellyoz * keyinchalik qonda va qon oqimi bilan borgan organ va to'qimalarda brutsellalarning fagotsitoz ta'sirida, shuningdek makroorganizmning boshqa himoya omillari ta'sirida qisman halok bo'lishi va endotoksin ajralishi natijasida kasallik …

5 / 63

ta'siri allergik reaktsiyalar rivojlanishini keltirib chiqaradi va bu tayanch-harakat apparati, periferik nerv tizimi, jinsiy tizim va h.z.larda yallig'lanishli o'zgarishlar bilan namayon bo'ladi. shunday qilib zararlanish o'choqlari – metastazlar shakllanadi. brutsellyoz brutsellyoz * infektsion-toksik ta'sirlar bilan bir qatorda infektsion-allergik jarayonlar ham namayon bo'la boshlaydi va kasallik nimo'tkir va surunkali fazasiga o'tgandapatomorfologik o'zgarishlar genezida asosiy rol kasb etadi. immunitet ko'tarilgan sari brutsellalar limfogemopoez a'zolari: jigar, taloq, limfa tugunlari, suyak ko'migida fiksatsiyalanadi. keyinchalik bu brutsellalarning taqdiri turlicha bo'ladi: bir qismi organizmdan tashqi muhitga chiqariladi, bir qismi himoya mexanizmlari ta'sirida nobud bo'ladi, bir qismi organizmning ifodalangan javob reaktsiyasini chaqirmay bir necha oylar davomida ko'rsatilgan a'zolarda saqlanib, o'z hayot-faoliyatini ham saqlab qoladi. qulay sharoit yuzaga kelganida (toliqish, sovuq qotish, manfiy emotsiyalar, interkurrent kasalliklar qo'shilishi va b.) organizmda mavjud bo'lgan brutsellalar faollashadi. bunda ularning qaytadan qon oqimiga chiqishi, so'ngra turli azo va to'qimalarda qayta fiksatsiyalanishi, klinik simptomlarning yana yuzaga kelishi sodir bo'ladi – kasallik retsidivi rivojlanadi. …

6 / 63

r fazasida turli a'zolar limfatik tugunlari va retikulo-gistiotsitar hosilalarida ekssudativ yallig'lanishli o'zgarishlar paydo bo'ladi va ularda seroz yallig'lanish uchraydi (jigar, taloq, suyak ko'migi). infektsionreaktiv vaskulit yuzaga keladi. kasallikning nimo'tkir va surunkali fazalarida produktiv yallig'lanish jarayonlari ustunlik qilidi va epitelioid, retikulyar, plazmatik va yagona ko'p yadroli gigant hujayralardan tuzilgan spetsifik brutsellyoz granulyomalari hosil bo'ladi. kasallikning infektsion-allergik xarakteri biriktiruvchi to'qima, tomirlarning tizimli zararlanishi va reaktiv retikuloendotelioz rivojlanishi bilan namayon bo'ladi. brutsellyoz brutsellyoz * brutsellyoz brutsellyoz * brutsellyoz klinikasi brutsellyoz klinik sindromlari turli tumanligi bilan farqlanadi, o'tkir, o'tkir osti shaklda kechishi mumkin, ko'pincha kasallikning surunkali va qoldiq shakligi o'tadi. bemorlarda brutsellyozning turli klinik shakllari shakllanadi. hozirgi vaqtda brutsellyozning g.p.rudneva (1949) n.i.ragozi (1941) klinik tasniflari va boshqa modifikatsiyalari qabul qilingan. brutsellyoz klinikasi ragoze tasnifiga muvofiq bayon etamiz. brutsellyoz brutsellyoz * n.i. ragoze buyicha brutsellyoz klinik shakllari tasnifi. ikkilamchi surunkali shakli birlamchi surunkali shakli: a) yashirin; b) ifodalangan. kompensir-langan infektsiya fazasi maxalliy zararlanishsiz utkir sepsis …

7 / 63

h uyqu, ishtaha pasayishi, qo'l-oyoq mushaklarida charchoq, kechqurunlari qaltirash-titroq, haroratning subfebril darajalargacha ko'tarilishi va b. simptomlar mavjudligini aniqlash mumkin. odatda bemor bularga e'tibor bermaydi va o'z ish faoliyatini davom ettiraveradi. prodramal davr tugashi bilan bemorlarda brutsellyoz klinikasi rivojlanadi. bunda ba'zi hollarda u o'tkir titroq, harorat ko'tarilishi, keskin ko'p terlash, butun tanada og'riq, organizm intoksikatsiya simptomlarining kuchayishi bilan, boshqa hollarda kasallik simptomatologiyasi asta-sekin titrab turish, issiqlik hissi, og'iz qurishi, harorat asta-sekin ko'tarilishi bilan boshlanadi, so'ngra harorat ko'tarilishi kasallikning asosiy simptomiga aylanadi yoki subfebril harorat fonida b. klinik belgilar rivojlanadi. brutsellyoz brutsellyoz * oxirgi yillarda brutsellyoz klinikasida kasallikning o'tkir septik va septiko-metastatik shaklidagi bemorlar miqdorining keskin kamayishi va surunkali va latent brutsellyozli bemorlar soni ko'payishi bilan ifodalangan evolyutsiya yuz beradi. ko'p yillik klinik kuzatishlar ko'rsatdiki bemorlar orasida o'tkir septik shakl - 5,5%, septiko-metastatik - 5,8%, birlamchi surunkali - 64,8%, ikkilamchi surunkali -13,7% , rezidual - 1,1%, birlamchi latent - 5,6% va ikkilamchi …

8 / 63

ida ham tez-tez yuzaga keladi. yirik shohli qoramollarda brutsellyoz bo'yicha noqulay rayonlarda o'tkir septik shakldagi bemorlar ko'pchilikni tashkil qiladi va ular retrospektiv aniqlanadi (isitmalash qisqa muddatli bo'lganligidan tashxis o'z vaqtida aniqlanmaydi), septiko-metastatik va ikkilamchi surunkali shakldagi bemorlar kam foizni tashkil etadi va faqat ho'jaliklarning bruts. bo'yicha epizodik va epidemiologik noqulayligi asosida aniqlanadi. xo'jalikda mayda va yirik shoxli qoramollar aralash saqlanganida va brutsellyoz qo'zg'atuvchisining tipik ho'jayinidan notipik xo'jayinga migratsiyasi mavjudligida ham o'tkir septik ham septiko-metastatik shakldagi brutsellyoz bir xilda uchraydi. bunda kasallik birlamchi sur. shakllari ikkilamchi sur. nisbatan ko'p uchraydi. brutsellyoz brutsellyoz * birlamchi latent shakli: bemor brutsellyoz bilan zararlanadi, lekin organizm qarshilik ko'rsatish kuchlari yaxshiligi tufayli kasallik klinik belgilari rivojlanmaydi. brutsellyozga serologik reaktsiyalar (rayt, xeddlson) natijalari musbat, lekin kasallik klinik belgilari bo'lmagan shaxslar- latent shakldagi shaxslar sifatida kuzatish uchun hisobga olinadi. brutsellyoz brutsellyoz * o'tkir septik (o'tkir) shakli: 1 haftadan 1-2 oygacha, ba'zan bir necha oy (latentsiya) davom etuvchi inkubatsion …

9 / 63

a hatto yuqori haroratda ham uyqu va ishtaha buzilishi sezilarsiz, umumiy ahvoli qoniqarli bo'ladi. ko'pincha chov, qo'ltiq osti, jag' osti, ba'zan boshqa limfa tugunlar kattalashishi qayd etiladi. bemor yirik bo'g'imlarida uchuvchan og'riqlar paydo bo'ladi, ko'pincha jigar, ba'zan taloq kattalashadi, jigar, shuningdek vegetativ nerv sistemasi funktsional faoliyati buziladi (asabiylik, ko'p terlash). jinsiy a'zolar ham zararlanadi. yurak-qon tomir tizimi tomonidan yurak tonlari bo'g'iqligi, gipotoniya kuzatiladi. boshqa a'zolar zararlanishi ko'pincha kam ifodalangan bo'ladi. periferik qon tomonidan o'zgarishlar sezilarsiz, ko'pincha leykopeniya, neytropeniya va nisbiy limfotsitoz, echt tezlashishi kuzatiladi. brutsellyoz brutsellyoz * diagnostika maqsadida qonni, suyak qo'migi punktatini mahsus muhitlarga ekish tavsiya etiladi. serologik reaktsiyalar (rayt, xeddlson, rsk, riga va kumbs va b.) bu davrda yuqori titrlarda musbat natija beradi. maxsus allergik sinama (byurne) kuchsiz musbat yoki manfiy bo'lishi mumkin. brutsellyoz o'tkir shaklini bezgak, tifo-paratifoz kasalliklar, ku-isitma, sil, revmatizm, sepsis, limfogranulematoz, septik endokarditdan qiyosiy tashxislash kerak. o'z vaqtida to'g'ri davolanganda kasallik o'tkir bosqichi sog'ayish bilan …

10 / 63

halliy o'zgarishlar ham paydo bo'ladi. patologik jarayon ko'proq ifodalangan va turg'un bo'lib boradi, tayanch-harakat a'zolari maxalliy zararlanishlari artrit, bursit, sakroileit ko'rinishida paydo bo'ladi, ba'zan bo'g'imlar (ayniqsa yirik) shishishi keskin og'riq va faol harakat cheklanishi (ba'zan bemor to'shakda yotib qoladi) bilan kuzatiladi. umurtqa zararlanishi asosan spondiloartrit va spondiloartroz (ko'pincha pastki bo'limida) ko'rinishida kuzatiladi. miozit, fibrozit, mialgiya, tendovaginit, tsellyulitlar rivojlanadi. brutsellyoz brutsellyoz * nerv tizimining ko'proq tipik zararlanishi (asosan periferik) – pleksit, nevrit, radikulit va b. buzilishlar. erkaklarda - orxit, epididimit, orxoepididimit, ayollarda – menstrual tsikl buzilishi, jinsiy a'zolar yallig'lanishli o'zgarishlari, bola tushishi to bepushtlikkacha bo'lishi mumkin. kasallik nimo'tkir shakli yuqori haroratda ko'pincha to'lqinsimon tipda turli a'zo va tizimlar zararlanishi bilan kechadi va bir necha oy (3 oy) davom etishi mumkin. brutsellyoz bu shaklining diagnostikasi kliniko-epidemiologik hususiyatlarini hisobga olib va o'tkir shaklida qo'llanadigan laborator usullar yordamida amalga oshiriladi. brutsellyoz nimo'tkir shaklini revmatizm, revmatoidli artrit, tayanch-harakat va boshqa tizimlar zararlanishi bilan kechayotgan sil, …

Want to read more?

Download all 63 pages for free via Telegram.

Download full file

About "brutsellyoz"

prezentatsiya powerpoint brutsellyoz * brutsellyoz 5 kurs «tibbet fakulteti» talabalari uchun ma'ruza brutsellyoz brutsellyoz * brutsellyoz brutsellyoz – bu odam va xayvonlarning brutsella deb nomlangan bakteriyalar kuzgatuvchi infektsion – allergik kasallikdir. kasallik yukori xarorat, tayanch – xarakat apparati, asab, urogenital sistema va limfogemopoez organlari zararlanishi bilan xarakterlanadi. brutsellyoz brutsellyoz * tarixiy ma'lumotlar brutsellyoz haqida yozilgan ma'lumotlarni chuqur tarixda ham topish mumkin. brutsellyoz mustaqil nozologik birlik sifatida 1861 yilda ingliz vrachi merston tomonidan «o'rtaer dengizi remittirlovchi isitmasi» nomi bilan ta'riflangan. 1886-1887 yillarda ingliz harbiy vrachi devid bryus kasallik qo'zg'atuvchisini topdi –ya'ni uni malta isitmasidan o'lg...

This file contains 63 pages in PPT format (14.7 MB). To download "brutsellyoz", click the Telegram button on the left.

Tags: brutsellyoz PPT 63 pages Free download Telegram