chekli avtomatlar nazariyasi asoslari

DOCX 13 pages 27.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

chekli avtomatlar nazariyasi asoslari davriy jarayonlarni avtomatik boshqarish masalalarining turli xilligi faqat bul` funktsiyasi nazariyasi usullari bilangina hal qilinmaydi. shu ma'noda chekli avtomatlar nazariyasi usullari ancha qo'llanishlidir. uslubiy nuqtai nazardan chekli avtomatlar kombinatsion avtomatlarga qaraganda ancha keng potentsial imkoniyatlarga ega bo'lgan ancha kata sinfdir. ma'lum cheklanishlar va yo'l qo'yishlarda kombinatsion avtomatlar chekli avtomatlarning sinfchasi bo'ladi. kombinatsion sxemalar yordamida tavsiflash imkoni bo'lmagan boshqarish tizimlariga bir qancha misol qarab chiqamiz. misol. ko'targichning elektr dvigatelini boshqarish zarur. dvigatel` boshqarish knopkasi (bk) bilan ishga tushiriladi. oxirgi vklyuchatel` (o'chirgich) (chv) bilan to'xtatiladi. knopkadan keladigan signalni x1 bilan, oxirgi o'chirgichdan kela-digan signalni x2 bilan, dvigatelga bo'ladigan ta'sirni z bilan belgilaymiz. bunday moslik o'rnatamiz: x1 = 1-knopka berk (ya'ni ulangan), x1 = 0-knopka uzilgan, x2=1-4v kontakti ulangan, x2=0-4v kontakti uzilgan, z=1-dvigatelni ishga tushirish, z = 0-dvigatelni to'xtatish. tizim quyidagi tarzda ishlaydi. faraz qilaylik, ko'targich pastda joylashgan bo'lsin: bu holda bk, 4v kontaktlari uzilgan, ya'ni x2 = 0 …

2 / 13

arish tizimini amalga oshirish uchun kombinatsion sxemani qo'llab bo'lmasligidan dalolat beradi. keltirilgan misoldan, kirish o'zgaruvchilarining ayni bir kombinatsiyasiga chiqish kattaligining turli xil qiymatlari mos keladigan barcha hollarda boshqa matematik apparatni qo'llash, xususan chekli avtomatlar nazariyasini qo'llash zarurligi kelib chiqadi.chekli avtomatlar nazariyasining asosiy tushunchalarini kiritamiz. bizning fikrimizcha, hamma diskret modellarni chekli avtomatlar deb atagan maqsadga muvofiq. ular o'z navbatida xotirasiz (yoki kombinatsion) chekli avtomatlarga va xotirali (yoki izchil) chekli avtomatlarga bo'linishi mumkin. oldinroq biz asosiy tushunchalarni kiritdik va xotirasiz (kombinatsion) chekli avtomatlarni sintez qilishning ba'zi masalalarini qarab chiqdik. bu yerda biz xotirali chekli avtomatlarni qarab chiqamiz. shuni aytib o'tish zarurki, «chekli avtomat» atamasi aniq, texnik qurilmani anglatmaydi, balki matematik abttraktsiya hisoblanadi (diskret ta'sir ko'rsatish tizimlarida real hodisalarni aks ettiruvchi haqiqiylikning ma'lum darajadagi matematik modeli).chekli avtomatlar nazariyasining ikki modeli farq qilinadi: abttrakt (mavhum) va strukturali. ayni bir abttrakt chekli avtomatga bir nechta strukturali chekli avtomat mos kelishi mumkin.xotirali chekli avtomatni bundan keyin …

3 / 13

diskret axborotning ixtiyoriy shakl almashtirishi kiruvchi so'zlar to'plami f ning chiquvchi so'zlar to'plamiga bir qiymatli akslanishi sifatida ifodalanib, bunda,kiruvchi va chiquvchi so'zlar to'plamlari, odatda, hamma so'zlar to'plamining qism to'plami bo'ladi. istagan chekli avtomat bir qiymatli akslantirishni amalga oshiradi.chekli avtomatni ta'riflaymiz. chekli avtomat diskret dinamik tizim bo'lgani uchun u turli vaqtda turli xil chekli holatlarda bo'lishi mumkin. ularni avtomatning holati deb ataymiz va y(t) orqali belgilaymiz. chekli avtomat – bu diskret tizim bo'lib, uning mazkur paytdagi holatlari va chiqishlari quyidagi tenglamalar bilan tavsiflanadi: (1) yoki (2) y(t)= z(t)= (2) bu yerda, t - diskret vaqt (t = 0, 1, 2 . . .). (1) tenglamalar tizimi bilan tavsiflanuvchi avtomatlar mil avtomatlari deyilsa, (2) tenglamalar tizimlari bilan tavsiflanuvchilari murning muntazam avtomatlari deyiladi. mil va mur avtomatlari orasidagi asosiy farq chiqishlar funktsiyalarini aniqlashdan iborat bo'lib, ayni paytda ularning holatlari, funktsiyalari bir-biriga o'xshashdir. mur avtomatlarida chiqishlar avtomatning holati bilangina aniqlanadi.shunday qilib, chekli avtomat kirish …

4 / 13

$qo'pol, chunki (kiruvchi va chiquvchi alifbolarni berishdan tashqari) akslantirishlarni chiqish so'zlarini kiruvchi so'zlar va holatlarining mumkin bo'lgan hamma birikmalariga moslashtirish jadvali ko'rinishida ifodalash zarur.ifodalashning ancha ixcham shakli jadval shaklidir. bu holda chekli avtomat o'tishlar va chiqishlar jadvallari ko'rinishida ifodalanadi. o'tishlar jadvalida ustunlar avtomat holatlariga, satrlar esa kirishlarga mos keladi. tegishli satr va ustunning kesishgan joyida avtomatning kirish ta'sirida avvaligi holatidan o'tish holati yoziladi.o'tishlar jadvalining tuzilishini o'tishlar va chiqishlar jadvalari misolida tushuntiramiz. faraz qilaylik, avtomat holatda bo'lsin, kirish ta'sirida u holatga, ta'sirida esa holatga o'tadi. holati uchun ham xuddi shunday. chiqishlar jadvalida ustunlar| avtomatning holatiga, satrlar esa kirishlarga mos keladi. jadvalning o'ziga esa chiqishlar yoziladi. odatda, x\y x\y chiqishlar jadvali mili avtomati uchun yoziladi. mir avtomati uchun u zarur emas, chunki chiqish avtomatning holati bilan bir qiymatli aniqlanadi. o'tishlar jadvali ba'zan ikkita jadval o'rniga bir-biriga qo'shilgan o'tishlar jadvalidan foydalaniladi: x\y / / / avtomatni ifodalashning jadval shaklining hosilasi birlashmalarning kvadrat matritsasi …$

5 / 13

rda yo'nalish ko'rsatilgan bo'lsa, u holda graf yo'naltirilgan bo'ladi, agar yo'nalishning ahamiyati bo'lmasa, u holda graf yo'naltirilmagan deyiladi. yo'naltirilgan grafda cho'qqilarni tutashtiruvchi chiziqlar qirralar deyiladi.yo'naltirilgan grafning cho'qqilariga avtomatning holatlari to'plamini bir qiymatli moslab qo'yamiz. har bir qirrani mazkur o'tishni keltirib chiquvchi kirish bilan va o'tishnatijasida hosil bo'luvchi avtomat chiqishi bilan belgilaymiz. o'zgaruvchilarning ma'lum qiymatlari beriladigan qirralari tortilgan qirralar deyiladi. tortilgan qirral yo'naltirilgan graf grafoid deyiladi. avtomatning yo'naltirilgan grafi intsidentsiyalari matritsasi bizga birikmalar matritsasini beradi.chekli avtomatlar nazariyasida tahlil va sintezning ikkita asosiy bosqichi farq qilinadi: abttrakt (mavhum) va strukturali. abttrakt bosqich chekli avtomatlarni uni ifodalashning qarab chiqilgan usullari darajasida tahlil sintez qilish bilan chegaralanadi. boshqacha aytganda, abttrakt darajadagi sintez qilish avtomat ifodalangandan so'ng tugallanadi. bu bosqichda murakkab avtomatlarning izomorfizmi va dekoliozitsiyasini aniqlash vazifalari bilan bog'liq umumuslubiy muammolar, shuningdek, tizim ishini so'z bilan tavsiflash asosida avtomatlarni ifodalashnnng formallashtirilgan uslublarini aniqlash bilan bog'liq umum¬uslubiy muammolar hal qilinadi. teskari bog‘lanishi bo’lmagan avtomat bilan bitta …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chekli avtomatlar nazariyasi asoslari"

chekli avtomatlar nazariyasi asoslari davriy jarayonlarni avtomatik boshqarish masalalarining turli xilligi faqat bul` funktsiyasi nazariyasi usullari bilangina hal qilinmaydi. shu ma'noda chekli avtomatlar nazariyasi usullari ancha qo'llanishlidir. uslubiy nuqtai nazardan chekli avtomatlar kombinatsion avtomatlarga qaraganda ancha keng potentsial imkoniyatlarga ega bo'lgan ancha kata sinfdir. ma'lum cheklanishlar va yo'l qo'yishlarda kombinatsion avtomatlar chekli avtomatlarning sinfchasi bo'ladi. kombinatsion sxemalar yordamida tavsiflash imkoni bo'lmagan boshqarish tizimlariga bir qancha misol qarab chiqamiz. misol. ko'targichning elektr dvigatelini boshqarish zarur. dvigatel` boshqarish knopkasi (bk) bilan ishga tushiriladi. oxirgi vklyuchatel` (o'chirgich) (chv) bilan to'xtatiladi. kn...

This file contains 13 pages in DOCX format (27.1 KB). To download "chekli avtomatlar nazariyasi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: chekli avtomatlar nazariyasi as… DOCX 13 pages Free download Telegram