o`simliklarda moddalarning uzoqqa tashiluvi

DOC 108,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1523078903_70791.doc o`simliklarda moddalarning uzoqqa tashiluvi reja: 1. ksilemalardagi tashiluv 2. floemadagi tashiluv 3. barg plastinkasida o'tqazuvchi tizimnimg tashkillanishi. o`simliklarda moddalarning tashiluvini ikkita asosiy jarayon taminlaydi. bulardan birinchisi transpiratsion oqim, ya`ni suv va unda erigan moddalarning ildizdan o`simlikning yer ustki qismlariga tashilishi. ikkinchisi esa assimilyatlar oqimi bo`lib bu fotosintez jarayonida barglarda hosil bo`lgan moddalarning o`simlikning yer ostki va yer usti vegetativ hamda generativ organlariga tashilishidir. moddalarning o`simlik tanasi bo`ylab tashilishi ikki bo`limga bo`lib qaraladi ya’ni yaqinga va uzoqqa tashish. yaqinga tashish -bu hujayra va to`qimalar o`rtasida bo`lib, ionlar, metabolitlar va suvning harakatlanishidir. uzoqga tashish -bu butun o`simlik organizm bo`ylab uning organlari o`rtasidagi moddalarning tashilishidir. o`z navbatida suv va unda erigan moddalarning harakati bar bir to`qimalarda apoplast bo`yicha, ya`ni hujayra devorlari orqali hamda simplast bo`yicha, ya`ni plazmodesmalar bilan bog`langan hujayralar sitoplazmalari orqali bo`lishi mumkin. shuningdek moddalarning tashilishi plazmodesmalar ishtirokida endoplazmatik retikulum bo`yicha ham sodir bo`lishi mumkin. shuni aytib o`tish lozimki, simplast tashiluv …

ga boy bo`igan metabolitik faol, yo`ldosh hujayra bilan tutashgan bo`ladi. yo`ldosh hujayralar elaksimon naychalar bilan ko`p sonli plazmodesmalar yordamida bog`lagandir. oqsillar va atf sintezi mana shu yo`ldosh hujayralarda bo`ladi deb taxmin qilinadi. elaksimon naychalardan ajratilgan shiraning kontsetratsiyasi 10-25% atrofida bo`lib deyarli kontsentrlangan eritmani tashkil qiladi. o`simlik hujayrasi shirasining miqdori va kontsentratsiyasi sutkaning kunduzgi qismida kechasiga nisbatan yuqori bo`ladi. hujayra shirasida erigan moddalarning -90% uglevodlardan iborat bo`lib, tashiluvchi qand asosan saxaroza holatida bo`ladi. ammo, ayrim o`simliklarda saxarozaga nisbatan, rafinoza miqdor jihatidan ustunlik qilishi mumkin.. bundan tashqari shirada turli xil aminokislotalar, nukleotidlar, organik kislotalar, gormonlar va boshqa moddalar uchraydi. shuningdek shirada qisman bo`lsada atf mavjud. o`simlik barglaridagi fotosintezlovchi hujayralarning xloroplastlaridagi birlamchi assimilyatlar tezlikda barglardan o`simlikning boshqa organlariga uzatiladi. assimilyatlarning harakati xloroplastlarda boshlanib, floemaning maxsus o`tkazuvchi hujayralarida davom etadi. bargning mayda tomirlarining uchki qismlarini floema tufayli doimiy ravishda fotosintez mahsulotlari bilan to`ldirilib turiladi. fotosintez natijasida, barglarda sintezlangan organik moddalar floema orqali to`qimalarga yetib …

atlar sitoplazmaga o`tganidan so`ng ulardan saxaroza sintezlanadi va shu ko`rinishda o`simlikning barcha organlariga tashiladi. o`simlikning boshqa barcha organlarda bargga nisbatan saxarozaning miqdori kam bo`ladi. ushbu tashiluv hamma moddalar uchun xos emas. masalan azotli birikmalar asosan aminokislotalar va amid formasida kontsentratsiyalar gradienti bo`yicha tashiladi. o`simliklar mevalarining pishishi davrida oziqa moddalarning vegetativ organlardan reproduktiv organlarga tashilishi kuzatiladi. zahiralovchi organlarda qand va aminokislotalardan biopolimerlar ya`ni polisaxaridlar, yog`lar va oqsillar hosil bo`ladi. yuqoridagilardan kelib chiqadiki, floema bo`yicha eritmalarning harakati donordan aktseptorga qarab yo`nalgandir. floemali tashish mexanizmi nemis olimi myunx tomonidan taklif qilingan bo`lib, uning asosida oqimni bosim ostidagi harakatlanishi nazariyasi yotadi. bu nazariya o`simliklarda moddalarning harakatlanishi haqidagi ta’limotning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo`ldi. myunx nazariyasiga asosan floemada tashiluvchi moddalarning harakatlantiruvchi kuchning kattaligi o`tkazuvchi to`qimalarning qarama-qarshi tomonlarining uchlaridagi osmotik va turgor bosimlarining farqi bilan o`lchanadi. myunx fikriga ko`ra, qandlar va boshqa harakatlanuvchi moddalarning eritmasi elaksimon naychalar bo`ylab tashiladi va plazmodesmadan o`tib, simplastning plazmodesma kanallarini to`ldiruvchi …

a elektrokimyoviy gradient bo`yicha bo`ladi. plazmodesmalarning soni to`rlicha bo`lishi mumkin. masalan, bug`doyning 1 sm2 barg plastinkasida mezoflll hujayralari bilan floema o`rtasida 2-108 dona atrofida plazmodesmalar bo`ladi va barglardagi assimilyatlarning tashilishi plazmodesmalar orqali diffuziya yo`li bilan sodir bo`ladi. plastik moddalarining floemaning o`tkazuvchi to`qimalarida harakatlanishi, sitoplazmada, molekulalarning tashilishi natijasida amalga oshiriladi va ular plazmodesmalar orqali uzluksiz oqimni hosil qiladi. akademik a.l. kursanovning. nazariyasiga ko`ra, floemada organik moddalarning harakatlanishi nafas olish energiyasining (atf) sarflanishi bilan bog`liq. bunda isbotlanganki, elaksimon naychalar orqali organik moddalarning tez tashilishi jadal nafas olish bilan ko`zatiladi. masalan, qand lavlagining qand moddasi, bargning mezofill hujayralaridan apoplastning erkin bo`shlig`iga harakatlanadi va undan keyin fosforirlanish energiyasi hisobiga o`tkazuvchi tutamlar uchiga o`tadi. erigan moddalarning, kontsentratsiyasi past, tashqi eritmadan, kontsentratsiyasi yuqori bo`lgan hujayra shirasiga tashish uchun zarur bo`lgan erkin energiya`ning miqdorini quyidagi formula bo`yicha hisoblash mumkin. ∆g=rtlnc1/co bu yerda ∆g-erkin energiya, j/mol; r-gaz konstantasi; t-absolyut harorat (t°+°c); c1-hujayra ichida erigan moddalarning kontsentratsiyasi; co-tashqi eritmaning …

l g`o`za poyasi yog`ochligi va po`stlog`ida o`simlik to`qimalarini tuzlar bilan to`yingan holatining nishonlangan fosforning (32p) po`stloq va yog`ochlik o`rtasida taqsimlanishiga ta`siri (ratner, 1958; v.v.kuznetsov, g.a.dmitrieva bo`yicha, 2005). poya qismi 32p tashiluv yo`li mineral moddalar bilan to`yinganlik darajasi past yuqori pastki po`stloq 124 150 yog`ochlik 116 395 o`rta po`stloq 170 131 yog`ochlik 131 571 yuqorigi po`stloq 373 218 yog`ochlik 235 692 po`stloqning yog`ochlikka nisbati poya qismi pastki 1.07 0.38 o`rta 1.30 0.31 yuqorigi 1.59 0.32 yog`ochli o`simliklarda g`amlovchi zona bo`lib poya va ildizning kambial qatlami hisoblanadi. daraxtlarning har yilgi qalinlashishi bunga misol bo`ladi. reproduktiv organlarni hosil bo`lishi va rivojlanishida assimilyatlarga bo`lgan talab kuchsiz bo`ladi, ammo o`simlik guli changlangandan keyin ya`ni zigota hosil bo`lganidan so`ng assimilyatlarga bo`lgan talab keskin kuchayadi. go’zadagi ayrim mevalarda attragirlovchi kuchning yetarli bo`lmasligi natijasida gullarning to`kilib ketishi yuz beradi. o`simlik to`qimalarini sitokinin va auksinlar bilan boyishi natijasida nuklein-oqsilli almashinuvini tezlashtiradi. buning natijasida esa to`qimalarning o`sishi tezlashadi va assimilyatlarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`simliklarda moddalarning uzoqqa tashiluvi"

1523078903_70791.doc o`simliklarda moddalarning uzoqqa tashiluvi reja: 1. ksilemalardagi tashiluv 2. floemadagi tashiluv 3. barg plastinkasida o'tqazuvchi tizimnimg tashkillanishi. o`simliklarda moddalarning tashiluvini ikkita asosiy jarayon taminlaydi. bulardan birinchisi transpiratsion oqim, ya`ni suv va unda erigan moddalarning ildizdan o`simlikning yer ustki qismlariga tashilishi. ikkinchisi esa assimilyatlar oqimi bo`lib bu fotosintez jarayonida barglarda hosil bo`lgan moddalarning o`simlikning yer ostki va yer usti vegetativ hamda generativ organlariga tashilishidir. moddalarning o`simlik tanasi bo`ylab tashilishi ikki bo`limga bo`lib qaraladi ya’ni yaqinga va uzoqqa tashish. yaqinga tashish -bu hujayra va to`qimalar o`rtasida bo`lib, ionlar, metabolitlar va suvning harakatlanishidir...

Формат DOC, 108,5 КБ. Чтобы скачать "o`simliklarda moddalarning uzoqqa tashiluvi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`simliklarda moddalarning uzoq… DOC Бесплатная загрузка Telegram