mantiq va matematika. mantiq va falsafa. rassel paradokslari

DOCX 31 pages 54.5 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mantiq va matematika. mantiq va falsafa. rassel paradokslari reja: kirish.....................................................................................................................3 i bob. mantiq – matematika va falsafa 1.1. mantiq va matematika...........................................................................5 1.2. mantiq va falsafa.................................................................................14 ii bob. rassel paradokslari 2.1. rassel paradokslari.............................................................................18 2.2. rasssel falsafasida elementlar.............................................................25 xulosa................................................................................................................30 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................32 kirish kurs ishi mavzusining asoslanishi va dolzarbligi. kurs ishimizning asoslanishini mantiq va matematika, mantiq va falsafa hamda rassel paradokslari haqida soʻz yuritamiz.[footnoteref:1] matematik usullar mantiqqa formulalarning yuqori aniqligi va mantiqiy shakl nuqtai nazaridan murakkabroq boʻlgan ob’ektlarni, mantiq muammolari oʻzi ichiga paradokslar, xatolar, sabab va oqibatlar orasidagi bogʻlarga oid savollarni olishi hamda rassel paradoksi kurs ishimiz asosini tashkil etadi. [1: mirziyoyev sh.m. tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizomva shaxsiy javobgarlik-har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. mamlakatimizni 2018 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlariva 2019 yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan vazirlar mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruza.2019 yil14 yanvar – toshkent:” o‘zbekiston”, 2019.] kurs ishining dolzarbligiga kelsak, mavzudan kelib chiqib, falsafaning qarama-qarshiliklarga …

2 / 31

lar koʻrilgan boʻlsa-da, mutaxassislar uning taʼkid va nazariyalar toʻplami emas, balki uslub ekanligini qabul etishadi. falsafiy tadqiqotlar ratsional fikrlashga asoslangan bolib, tekshirilmagan farazlar va ishonchlarga oʻrin qoldirmaslikka intiladi. turli faylasuflar ong tabiati haqida turlicha fikrlar bildirishgan, bu esa falsafaning oʻzi nima ekanligi haqidagi bahslarga sabab boʻlgan. baʼzilarga koʻra, falsafa savol-javob jarayonini tekshiradi. boshqalar esa falsafa muayyan falsafiy taʼkidlarni isbotlashi kerak, deb hisoblashadi. kurs ishing obyekti va predmeti. kurs ishimizning obyekti mantiq va matematika, mantiq va falsafa hamda rassel paradokslarini tashfiq etish, uni ilmiy ishimizning asosiy qismi sifatida oʻrganish, tajribalarni hayot uchun qanday ta’sir etishi hamda sifat jihatidan baho berish kabilar ilmiy ishimiz obyekti boʻla oladi. kurs ishimiz predmeti esa mantiq va falsafa hamda rassel paradokslarini mavzumizga doir mantiq haqida fikrlashi nazariy jihatdan tahlil etishdir. kurs ishimiz maqsadi va vazifalari. kurs ishini maqsadi: · mantiq va falsafa materiya sifatida; · mantiq va matematikaning tushunish konsepsiyasi; uning vazifasi esa quyidagilar: · rassel …

3 / 31

ematik mantiq” atamasi kengroq ma’noda qoʻllaniladi, bu metallogik (qarang metallogika ) yoki metamatematika deb ataladigan deduktiv nazariyalarning xususiyatlarini oʻrganishni qamrab oladi. umuman olganda, “matematik mantiq” ta’rifi uning matematika bilan oʻxshashligini ta’kidlaydi, birinchi navbatda, qat’iy ramziy til, aksiomatizatsiya va rasmiylashtirishga asoslangan mantiqiy hisoblarni qurish usullariga asoslangan. ular falsafa doirasida rivojlangan an’anaviy mantiq tomonidan toʻgʻri fikrlashni tavsiflashda ishlatilgan tabiiy tilning noaniq va mantiqiy noaniqligidan qochishga imkon beradi (qarang falsafa). matematik usullar mantiqqa formulalarning yuqori aniqligi va mantiqiy shakl nuqtai nazaridan murakkabroq boʻlgan ob’ektlarni oʻrganish qobiliyati kabi afzalliklarni berdi. matematik mantiqda oʻrganiladigan koʻplab muammolarni faqat an’anaviy usullardan foydalanib, umuman shakllantirish mumkin emas edi. mantiqda matematik usullardan foydalanish hukmlar qandaydir aniq (rasmiylashtirilgan) tilda tuzilganida mumkin boʻladi. bunday aniq tillar ikkita komponentdan iborat: sintaksis (qarang sintaktik) va semantika (qarang. semantika). sintaksis - til ob’ektlarini (odatda formulalar deb ataladi) qurish qoidalari toʻplami. semantika - bu formulalar (yoki ularning ba’zilari) haqidagi tushunchamizni tavsiflovchi va ba’zi formulalarni toʻgʻri, …

4 / 31

a sezilarli yutuqlar algebraik usullarni fanning boshqa sohalariga oʻtkazish imkonini berdi. buni ingliz maktabi muvaffaqiyatli amalga oshirdi, uning asoschisi 1847 yilda “formal mantiq; yoki xulosa hisobi, zarur va ehtimol”. u oʻz nomi bilan atalgan de morgan qonunlarini kashf etdi, munosabatlar nazariyasini ishlab chiqdi va 1838 yilda matematik induksiya tushunchasiga taʼrif berdi. biroq, j. buulning asarlari eng mashhurdir. 1847 yilda u “mantiqning matematik tahlili” risolasini, 1854 yilda esa mantiq boʻyicha “mantiq va ehtimollarning matematik nazariyalari asos solingan tafakkur qonunlarini oʻrganish” asosiy asarini nashr etdi. de morgan singari j.bul ham algebraning sof mavhum tabiatini tan olgan kembrij matematiklaridan biri edi. ular toʻplamlardagi eng oddiy amallar kommutativlik, assotsiativlik va distributivlik qonunlariga boʻysunishini payqashdi. qolgan narsa birlashma va qoʻshish, kesishish va koʻpaytirish, boʻsh sinf va nol, universal sinf va birlik oʻrtasidagi oʻxshashlikni chizish edi. bulning 1847 va 1854 yillardagi ishlarini mantiq algebrasining boshlanishi deb hisoblash mumkin (qarang: mantiq algebrasi ), rivojlanishning dastlabki bosqichi e. …

5 / 31

ge aslida birinchi boʻlib predikatlar hisobini tuzgan. predikatlar hisobi ikki qismdan tashkil topgan rasmiy tizimdir: ramziy til va predikat mantiqi (qarang predikatlar mantiqi). bundan tashqari, predikat hisobi uchun frege bugungi kungacha qabul qilingan “isbot” tushunchasining qat’iy ta’rifini beradi.[footnoteref:2] [2: piskunov n.s. «diffеrеntsial va intеgral hisob», 1-tom, toshkеnt,] zamonaviy mantiqiy simvolizmning asoslari g. peano tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, uning qiziqishlari, frege kabi, matematika asoslari va rasmiy mantiqiy tilni rivojlantirish atrofida jamlangan. uning 1894–1908 yillarda nashr etilgan (hammualliflikda) “formulaire de mathématiques” nomli mashhur asari ma’lum fundamental postulatlar asosida matematikani toʻliq rivojlantirishga qaratilgan edi. peanoning mantiqiy yozuvi qisman oʻzgartirilgan boʻlsada, a.n.uaytxed va b.rassel tomonidan oʻzlarining mashhur uch jildlik principia mathematica (1910–1913) asarida qabul qilingan, keyin esa d.gilbert tomonidan qabul qilingan. shunday qilib, ramziy til mantiqqa kiritildi. bunday sun’iy til va uning yordamida turli xil nazariyalarni ma’lum bir chekli aksiomalar roʻyxati va xulosa chiqarish qoidalari koʻrinishida qat’iy rasmiylashtiradigan mantiqiy hisob kabi ob’ektlarning yaratilishi, birinchi …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mantiq va matematika. mantiq va falsafa. rassel paradokslari"

mantiq va matematika. mantiq va falsafa. rassel paradokslari reja: kirish.....................................................................................................................3 i bob. mantiq – matematika va falsafa 1.1. mantiq va matematika...........................................................................5 1.2. mantiq va falsafa.................................................................................14 ii bob. rassel paradokslari 2.1. rassel paradokslari.............................................................................18 2.2. rasssel falsafasida elementlar.............................................................25 xulosa................................................................................................................30 foydalanil...

This file contains 31 pages in DOCX format (54.5 KB). To download "mantiq va matematika. mantiq va falsafa. rassel paradokslari", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiq va matematika. mantiq va… DOCX 31 pages Free download Telegram